Kýpur
| Κυπριακή Δημοκρατία Kıbrıs Cumhuriyeti |
|
| Fáni | Skjaldarmerki |
| Þjóðsöngur: Imnos pros tin Eleftherian (gríski hlutinn) |
|
| Höfuðborg | Nikósía |
| Opinbert tungumál | gríska og tyrkneska |
| Stjórnarfar | Lýðveldi Nicos Anastasiades |
| Sjálfstæði | |
| - frá Bretlandi | 1. október 1960 |
| Flatarmál - Samtals - Vatn (%) |
168. sæti 9.251 km² ~0 |
| Mannfjöldi - Samtals (2011) - Þéttleiki byggðar |
161. sæti 1.120.489 121/km² |
| VLF (KMJ) - Samtals - á mann |
áætl. 2013 23,006 millj. dala (121. sæti) 26.389 dalir (38. sæti) |
| Gjaldmiðill | Evra |
| Tímabelti | UTC +2 |
| Þjóðarlén | .cy |
| Landsnúmer | +357 (gríski hlutinn) |
Kýpur (gríska: Κύπρος, Kypros; tyrkneska: Kıbrıs) er eyja í eystri hluta Miðjarðarhafsins sunnan við Tyrkland og vestan við Sýrland og Líbanon. Kýpur er þriðja stærsta og þriðja fjölmennasta eyja Miðjarðarhafsins. Kýpur er aðildarríki Evrópusambandsins. Kýpur fékk sjálfstæði frá Bretlandi árið 1960 fyrir utan Akrótírí og Dekelíu sem eru enn undir breskri stjórn.
Eyjan skiptist í tvo hluta og stjórna Kýpurgrikkir vestari hluta hennar en Kýpurtyrkir þeim eystri og minni (Tyrkneska lýðveldið á Norður-Kýpur) eftir innrás Tyrklands árið 1974. Þá höfðu staðið yfir átök milli grískumælandi og tyrkneskumælandi íbúa um margra ára skeið. Tyrkir viðurkenna ekki sjálfstæði gríska hlutans og telja þann tyrkneska til Tyrklands. Sá hluti er aðeins viðurkenndur af Tyrklandi en alþjóðasamfélagið lítur á hann sem hernumið svæði.
Kýpur er vinsælt ferðamannaland með háa vísitölu um þróun lífsgæða. Landið var stofnaðili Samtaka hlutlausra ríkja 1961. Það gerðist aðili að Evrópusambandinu árið 2004.
Stjórnsýsluskipting[breyta | breyta frumkóða]
Kýpur skiptist í sex umdæmi: Nikósíu, Famagústa, Kýreníu, Larnaka, Lemesos (Límasól) og Pafos. Þessi skipting nær yfir Norður-Kýpur en þar er hún ekki viðurkennd.
Á Kýpur eru fjórar útlendur Bretlands við Dekelíu; þorpin Ormedeia og Xylotymvou, Dekelíurafstöðin og Paralimni (de facto útlenda) sem tengir Dekelíu við hlutlaust belti Sameinuðu þjóðanna milli gríska og tyrkneska hlutans. Akrótírí og Dekelía eru ekki formlegar útlendur heldur herstöðvar undir stjórn breska hersins.