Fara í innihald

Alþingiskosningar 2021

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Alþingiskosningar 2021
Ísland
 2017 25. september 2021 2024 

63 sæti á Alþingi
32 sæti þarf fyrir meirihluta
Kjörsókn: 80,1% Lækkun1,1%
FlokkurFormaður % Sæti +/–
Sjálfstæðisflokkurinn Bjarni Benediktsson 24,4 16 0
Framsóknarflokkurinn Sigurður Ingi Jóhannsson 17,3 13 +5
Vinstri græn Katrín Jakobsdóttir 12,6 8 -3
Samfylkingin Logi Einarsson 9,9 6 -1
Flokkur fólksins Inga Sæland 8,8 6 +2
Píratar enginn 8,6 6 0
Viðreisn Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir 8,3 5 +1
Miðflokkurinn Sigmundur Davíð Gunnlaugsson 5,4 3 -4
Hér eru skráðir þeir flokkar sem náðu manni á þing.
Sjá heildarúrslitin neðar í grein.
Seinasta ríkisstjórn Ný ríkisstjórn
Katrín Jakobsdóttir I
 B   D   V 
Katrín Jakobsdóttir II
 B   D   V 

Alþingiskosningar fóru fram 25. september 2021. Þingmeirihluti stjórnarinnar hélt velli í kosningunum. Innan stjórnarinnar töpuðu Vinstri græn nokkru fylgi en Framsóknarflokkurinn bætti við sig. Af stjórnarandstöðuflokkunum bætti Flokkur fólksins við sig nokkru fylgi en Miðflokkurinn tapaði. Fylgi annarra flokka breyttist minna. Allir flokkar sem voru kjörnir í kosningunum 2017 héldu áfram á þingi og enginn nýr flokkur kom inn, það var í fyrsta skipti sem það gerðist síðan árið 2007. Í kjölfar kosninganna hófu formenn stjórnarflokkanna viðræður um áframhaldandi stjórnarsamstarf. Annað ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur tók svo við völdum 28. nóvember.

Alvarlegar athugasemdir voru gerðar við talningu atkvæða og vörslu kjörgangna í Norðvesturkjördæmi og var framkvæmdin kærð til kjörbréfanefndar Alþingis og lögreglu. Samkvæmt rannsókn undirbúningskjörbréfanefndar voru talsverðir ágallar á geymslu á kjörgögnum og starfsháttum kjörstjórnar í Norðvesturkjördæmi. Hins vegar var niðurstaða meirihluta nefndarinnar að ekkert benti til þess að þessir ágallar hefðu haft áhrif á úrslit kosninganna og því skyldu niðurstöðurnar standa.

Fráfarandi ríkisstjórn var ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur sem samanstóð af Vinstri grænum, Sjálfstæðisflokknum og Framsóknarflokknum en sú ríkisstjórn varð fyrsta þriggja flokka stjórnin í íslenskri stjórnmálasögu til að sitja heilt kjörtímabil. Stjórnin tók við eftir óróatímabil í íslenskum stjórnmálum þar sem tvær undangengnar ríkisstjórnir höfðu fallið. Við upphaf kjörtímabilsins hafði ríkt nokkur uppgangur í efnahagslífinu, sérstaklega vegna áhrifa ferðaþjónustu en seinni hluti kjörtímabilsins markaðist af þungum áföllum á borð við gjaldþrot WOW Air og heimsfaraldur kórónuveiru.

Heimsfaraldurinn og viðbrögðin við honum mótaði mjög öll stjórnmál á Íslandi á síðari hluta kjörtímabilsins. Stjórnmálafræðingurinn Ólafur Þ. Harðarson hefur lýst því þannig að hefðbundin stjórnmál hafi í raun verið tekin úr sambandi þar sem hefðbundin þingmál voru sett til hliðar stjórnarandstaða náði ekki vopnum sínum og ágreiningur milli stjórnarflokkanna varð ekki mjög áberandi þrátt fyrir ólíkar áherslur þeirra.[1][2] Viðbrögð við faraldrinum voru einnig að miklu leyti í höndum embættismanna og sérfræðinga fremur en stjórnmálamanna, ólíkt því sem sást í ýmsum öðrum löndum.[3]

Kjörtímabilinu hefði lokið 23. október 2021 og kosningar hefðu í síðasta lagi getað farið fram á þeim degi en þeim var flýtt um mánuð til að minnka líkur á að slæmt veður og ófærð myndi raska framkvæmd kosninganna.[4] Þetta urðu því þriðju alþingiskosningarnar í röð sem fóru fram að hausti en frá endurreisn Alþingis hefur oftast hefur verið kosið að vor- eða sumarlagi.[5]

Kosningarnar voru síðustu Alþingiskosningarnar sem fóru fram samkvæmt kosningalögunum frá árinu 2000. Ný kosningalög höfðu verið samþykkt 25. júní 2021 en þau áttu ekki að taka gildi fyrr en 1. janúar 2022. Fram að þessu höfðu þrír mismunandi lagabálkar gilt um kosningar til Alþingis, sveitarstjórna og forseta en í nýju lögunum eru samræmd ákvæði um allar kosningar og þjóðaratkvæðagreiðslur.[6] Engar breytingar urðu á kjördæmaskipan eða skiptingu þingsæta með lagabreytingunum og sætti það nokkurri gagnrýnni vegna þess að í undanförnum þingkosningum hefur skipting þingsæta niður á flokka ekki verið í fullu samræmi við skiptingu atkvæða á landsvísu.[7]

Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar hófst 13. ágúst hjá sýslumönnum innanlands og hjá sendiráðum og kjörræðismönnum erlendis.[8] Sérstakir kjörstaðir fyrir atkvæðagreiðslu utan kjörfundar opnuðu 23. ágúst í Kringlunni og Smáralind.[9]

Vegna kórónuveirufaraldursins voru sérstök úrræði í boði fyrir þá sem ekki gátu kosið á kjördag vegna sóttkvíar eða einangrunar. Útbúnir voru sérstakir bílakjörstaðir þar sem kjósendur gátu kosið með því að sýna starfsmanni kjörstjórnar listabókstaf á blaði í gegnum bílrúðu. Þá var einnig í boði fyrir kjósendur í þessari stöðu að fá starfsmann kjörstjórnar að heimili sínu og greiða atkvæði með því að sýna listabókstaf í gegnum glugga eða úr öruggri fjarlægð.[10]

Framboðsfrestur rann út 10. september og voru þá komnir fram ellefu flokkar Þeir átta stjórnmálaflokkar sem þegar höfðu sæti á Alþingi voru allir í framboði en að auki buðu Sósíalistaflokkurinn og Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn fram í öllum kjördæmum. Ábyrg framtíð bauð eingöngu fram í Reykjavíkurkjördæmi norður. Landsflokkurinn hugði á framboð en var synjað um listabókstaf vegna galla á undirskriftalista.[11] Fjórir aðrir flokkar með skráða listabókstafi buðu ekki fram: Alþýðufylkingin, Björt framtíð, Dögun og Frelsisflokkurinn.[12] Hér að neðan fylgir umfjöllun um hvert og eitt framboð og töflur yfir efstu menn á framboðslistum.

Yfirlit framboða

[breyta | breyta frumkóða]
Merki og stafur Flokkur Formaður Úrslit 2017 Breytingar á
kjörtímabilinu
Fylgi Þingsæti
D Sjálfstæðisflokkurinn Bjarni Benediktsson 25,2%
16 / 63
V Vinstrihreyfingin
grænt framboð
Katrín Jakobsdóttir 16,9%
11 / 63
LækkunAIJ til  P 
LækkunRBB til  S 
S Samfylkingin Logi Már Einarsson 12,1%
7 / 63
HækkunRBB frá  V 
M Miðflokkurinn Sigmundur Davíð
Gunnlaugsson
10,9%
7 / 63
HækkunKGH frá  F 
HækkunÓÍ frá  F 
B Framsóknarflokkurinn Sigurður Ingi Jóhannsson 10,7%
8 / 63
P Píratar Formannslaust framboð 9,2%
6 / 63
HækkunAIJ frá  V 
F Flokkur fólksins Inga Sæland 6,9%
4 / 63
LækkunKGH til  M 
LækkunÓÍ til  M 
C Viðreisn Þorgerður Katrín
Gunnarsdóttir
6,3%
4 / 63
J Sósíalistaflokkur
Íslands
Gunnar Smári Egilsson Ekki í framboði
O Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn Guðmundur Franklín Jónsson Ekki í framboði
Y Ábyrg framtíð Jóhannes Loftsson Ekki í framboði

(B) Framsóknarflokkurinn

[breyta | breyta frumkóða]

Framsóknarflokkurinn hafði verið þátttakandi í ríkisstjórn á undanliðnu kjörtímabili með þrjá ráðherra. Sigurður Ingi Jóhannsson leiddi flokkinn sem formaður líkt og í tvennum undangengnum Alþingiskosningum. Ásmundur Einar Daðason, Félags- og barnamálaráðherra, var áður oddviti flokksins í Norðvesturkjördæmi en ákvað að sækjast eftir forystusæti í Reykjavík norður þar sem flokkurinn hefur jafnan haft lakara fylgi en á landsbyggðinni.[13] Í báðum Reykjavíkurkjördæmunum var stillt upp á framboðslista en í öðrum kjördæmum fóru fram prófkjör.

(C) Viðreisn

[breyta | breyta frumkóða]

Viðreisn bauð fram í sínum þriðju Alþingiskosningum en flokkurinn hafði verið í stjórnarandstöðu á undangengnu kjörtímabili eftir að hafa tapað nokkru fylgi í kosningunum 2017 eftir skammvinnt ríkisstjórnarsamstarf. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir var formaður flokksins líkt í síðustu kosningum. Allir framboðslistar Viðreisnar voru valdir af uppstillingarnefndum. Benedikt Jóhannesson, fyrsti formaður flokksins, sóttist eftir oddvitasæti í einhverju af kjördæmunum á höfuðborgarsvæðinu en var hafnað af uppstillingarnefnd og boðið „heiðurssæti“ í staðinn, þ.e. neðsta sæti á framboðslista í öðru Reykjavíkurkjördæminu. Benedikt þáði það ekki.[14]

(D) Sjálfstæðisflokkurinn

[breyta | breyta frumkóða]

Sjálfstæðisflokkurinn hafði verið þátttakandi í ríkisstjórn á undangengnu kjörtímabili með fimm ráðherra. Bjarni Benediktsson leiddi flokkinn í fimmtu Alþingiskosningunum frá því að hann tók við formennsku flokksins fyrir kosningarnar 2009. Framboðslistar í öllum kjördæmum voru valdir með prófkjöri. Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála- iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, og Haraldur Benediktsson, sitjandi oddviti flokksins í Norðvesturkjördæmi, kepptust um oddvitasætið í Norðvestur þar sem Þórdís hafði betur. Haraldur hafði lýst því yfir fyrir prófkjörið að hann myndi ekki þiggja annað sæti listans og hlaut hann nokkra gagnrýni fyrir það. Á endanum þáði Haraldur þó annað sæti listans.[15] Sameiginlegt prófkjör var haldið fyrir bæði Reykjavíkurkjördæmin. Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra, hafði þar betur gegn Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur dómsmálaráðherra, en bæði sóttust eftir 1. sæti í prófkjörinu.[16] Sigríður Andersen sagði af sér embætti dómsmálaráðherra á kjörtímabilinu vegna Landsréttarmálsins. Hún sóttist eftir 2. sæti í prófkjöri flokksins í Reykjavík en varð ekki á meðal átta efstu.[17]

(F) Flokkur fólksins

[breyta | breyta frumkóða]

Flokkur fólksins bauð nú fram í annað sinn og sem fyrr undir forystu Ingu Sæland. Flokkurinn hóf síðasta kjörtímabil með fjóra þingmenn en í kjölfar Klaustursmálsins voru Karl Gauti Hjaltason og Ólafur Ísleifsson reknir úr þingflokkinum. Báðir gengu þeir síðar í þingflokk Miðflokksins. Stillt var upp á alla framboðslista flokksins.[18] Helstu baráttumál flokksins voru sem fyrr málefni öryrkja og eldri borgara. Lögð var áhersla á afnám tekjutenginga í bótakerfinu og hækkun skattleysismarka.

(J) Sósíalistaflokkur Íslands

[breyta | breyta frumkóða]

Sósíalistaflokkur Íslands bauð nú fram til Alþingis í fyrsta skiptið en hafði áður náð manni inn í borgarstjórn Reykjavíkur 2018. Gunnar Smári Egilsson var formaður framkvæmdastjórnar flokksins og kom fram sem leiðtogi flokksins í kosningabaráttunni. Uppstillingarnefndir sem slembivaldar voru úr hópi flokksmanna röðuðu upp á framboðslista. Helstu áherslumál flokksins voru kjarabætur fyrir láglaunafólk, öryrkja og eldri borgara, hærri skattar á hæstu tekjur og uppbrot stórútgerða.

(M) Miðflokkurinn

[breyta | breyta frumkóða]

Miðflokkurinn bauð nú í fram í sínum öðrum þingkosningum og sem fyrr undir forystu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Flokkurinn hóf síðasta kjörtímabil með sjö þingmenn en Í kjölfar Klaustursmálsins bættust þeir Karl Gauti Hjaltason og Ólafur Ísleifsson við úr Flokki fólksins. Að Gunnari Braga Sveinssyni undanskildum sóttust allir þingmenn flokksins eftir forystusætum á listum flokksins. Stillt var upp á lista í öllum kjördæmum. Uppstillingarnefndir í Reykjavíkurkjördæmunum höfnuðu sitjandi þingmönnum Ólafi Ísleifssyni og Þorsteini Sæmundssyni í þágu þess að hafa fleiri konur í efstu sætum. Ólafur vék sjálfviljugur til hliðar til að „leysa þá pattstöðu sem upp er komin“[19] en fylgismenn Þorsteins voru ekki sáttir við þessar málalyktir þannig að tillaga uppstillingarnefndar var felld á félagsfundi. Í kjölfarið fór fram oddvitakjör um efsta sæti listans þar sem Þorsteinn beið lægri hlut fyrir Fjólu Hrund Björnsdóttur.[20]

(O) Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn

[breyta | breyta frumkóða]

Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn var stofnaður á seinni hluta ársins 2020 og var því í framboði til Alþingis í fyrsta skiptið. Stofnandi flokksins og formaður var Guðmundur Franklín Jónsson sem áður hafði verið formaður Hægri grænna sem buðu fram 2013. Guðmundur hafði einnig verið í framboði í forsetakosningunum 2020. Í viðtali við Stundina í febrúar 2020 sagði Guðmundur að flokkurinn myndi verða síðastur til að birta framboðslista sína og stefnumál þar sem frambjóðendur væru margir hræddir við fjölmiðla og þar sem hann óttaðist að aðrir flokkar myndu stela stefnumálum flokksins.[21]

(P) Píratar

[breyta | breyta frumkóða]

Píratar buðu nú fram til Alþingis í fjórða skiptið. Flokkurinn hafði sex þingmenn eftir kosningarnar 2017 en bætti við sig einum manni á miðju kjörtímabili þegar Andrés Ingi Jónsson gekk til liðs við flokkinn en hann hafði verið kjörinn á þing fyrir VG. Flokkurinn hefur ekki eiginlegan formann en þingmenn hans skiptast á að gegna embætti formanns þingflokksins. Halldóra Mogensen var sérstaklega útnefnd sem umboðsmaður flokksins í mögulegum stjórnarmyndunarviðræðum.[22] Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson og Smári McCarthy sóttust ekki eftir endurkjöri. Rafræn prófkjör voru haldin í öllum kjördæmum. Eitt prófkjör var haldið fyrir Reykjavíkurkjördæmin í sameiningu.

(S) Samfylkingin

[breyta | breyta frumkóða]

Samfylkingin hafði verið í stjórnarandstöðu á undangengnu kjörtímabili. Flokkurinn fékk sjö þingmenn í kosningunum 2017 en fjölgaði um einn á kjörtímabilinu þegar Rósa Björk Brynjólfsdóttir gekk til liðs við flokkinn en hún hafði áður verið þingmaður VG. Þetta voru aðrar þingkosningarnar þar sem Logi Már Einarsson leiddi flokkinn sem formaður. Stillt var upp á lista flokksins í öllum kjördæmum nema Norðvestur þar sem kosið var um efstu fjögur sæti listans á kjördæmisþingi. Í Reykjavíkurkjördæmunum lét uppstillingarnefnd framkvæma skoðannakönnun hjá flokksmönnum um röðun í fimm efstu sætin. Niðurstöður könnunarinnar áttu að vera leynilegar en láku út til fjölmiðlar. Samkvæmt þeim var Ágúst Ólafur Ágústsson, sitjandi þingmaður flokksins, ekki í einu af fimm efstu sætum. Niðurstöður uppstillingarnefndar urðu að Ágúst myndi ekki sitja ofarlega á listum flokksins í Reykjavík og urðu af þessu nokkrar deilur.[23]

(V) Vinstri hreyfingin – grænt framboð

[breyta | breyta frumkóða]

Vinstri hreyfingin – grænt framboð hafði leitt ríkisstjórn á undangengnu kjörtímabili þar sem formaður flokksins, Katrín Jakobsdóttir, hafði verið forsætisráðherra. Flokkurinn fékk 11 þingmenn kjörna í síðustu kosningum en á kjörtímabilinu gengu tveir þeirra úr þingflokknum og til liðs við aðra flokka vegna óánægju með stjórnarsamstarfið með Framsóknarflokki og Sjálfstæðisflokki. Skipað var á lista í öllum kjördæmum með rafrænu forvali. Sameiginlegt forval var í báðum Reykjavíkurkjördæmunum. Athygli vakti að nýliðar höfðu betur gegn sitjandi þingmönnum í oddvitasæti í öllum kjördæmum nema Reykjavíkurkjördæmunum.[24] Óli Halldórsson, sigurvegari forvalsins í Norðausturkjördæmi, baðst þó síðar undan því að leiða listann af persónulegum ástæðum þannig að Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir færðist upp í efsta sætið. Einn þingmanna flokksins, Kolbeinn Óttarsson Proppé, bauð sig fram í forvali flokksins í Suðurkjördæmi en hafnaði þar í fjórða sæti. Eftir það hugði hann á framboð í forvalinu í Reykjavík en dró það síðar til baka í ljósi #metoo umræðunnar og þess að kvartað hafði verið undan framkomu hans við fagráð flokksins.[25]

(Y) Ábyrg framtíð

[breyta | breyta frumkóða]

Ábyrg framtíð var stofnuð um sumarið 2021 í kringum andstöðu við sóttvarnaraðgerðir vegna kórónuveirufaraldursins og efasemdir um bólusetningar. Formaður flokksins var Jóhannes Loftsson en hann var jafnframt oddviti eina framboðslista flokksins, í Reykjavíkurkjördæmi norður. Flokkurinn hafði einnig skilað inn framboðslista með undirskriftum í Suðurkjördæmi en framboðinu var hafnað þar sem undirskriftir voru ekki nógu margar.[26]

Í töflunni hér að neðan má sjá efstu menn á öllum framboðslistum sem boðnir voru fram í kosningunum:

FlokkurRNRSSVNVNAS
(B) Framsóknarflokkurinn Ásmundur Einar DaðasonLilja Dögg AlfreðsdóttirWillum Þór ÞórssonStefán Vagn StefánssonIngibjörg Ólöf IsaksenSigurður Ingi Jóhannsson
(C) Viðreisn Þorbjörg Sigríður GunnlaugsdóttirHanna Katrín FriðrikssonÞorgerður Katrín GunnarsdóttirGuðmundur GunnarssonEiríkur Björn BjörgvinssonGuðbrandur Einarsson
(D) Sjálfstæðisflokkurinn Guðlaugur Þór ÞórðarsonÁslaug Arna SigurbjörnsdóttirBjarni BenediktssonÞórdís Kolbrún R. GylfadóttirNjáll Trausti FriðbertssonGuðrún Hafsteinsdóttir
(F) Flokkur fólksins Tómas A. TómassonInga SælandGuðmundur Ingi KristinssonEyjólfur ÁrmannssonJakob Frímann MagnússonÁsthildur Lóa Þórsdóttir
(J) Sósíalistaflokkur Íslands Gunnar Smári EgilssonKatrín BaldursdóttirMaría PétursdóttirHelga ThorbergHaraldur Ingi HaraldssonGuðmundur Auðunsson
(M) Miðflokkurinn Vilborg Þóranna KristjánsdóttirFjóla Hrund BjörnsdóttirKarl Gauti HjaltasonBergþór ÓlasonSigmundur Davíð GunnlaugssonBirgir Þórarinsson
(O) Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn Guðmundur Franklín JónssonGlúmur BaldvinssonHafdís Elva GuðlaugsdóttirSigurlaug G. I. GísladóttirBjörgvin Egill Vídalín ArngrímssonMagnús Guðbergsson
(P) Píratar Halldóra MogensenBjörn Leví GunnarssonÞórhildur Sunna ÆvarsdóttirMagnús Davíð NorðdahlEinar BrynjólfssonÁlfheiður Eymarsdóttir
(S) Samfylkingin Helga Vala HelgadóttirKristrún Mjöll FrostadóttirÞórunn SveinbjarnardóttirValgarður Lyngdal JónssonLogi Már EinarssonOddný Harðardóttir
(V) Vinstri hreyfingin – grænt framboð Katrín JakobsdóttirSvandís SvavarsdóttirGuðmundur Ingi GuðbrandssonBjarni JónssonBjarkey Olsen GunnarsdóttirHólmfríður Árnadóttir
(Y) Ábyrg framtíð Jóhannes Loftsson

Skoðanakannanir

[breyta | breyta frumkóða]
Yfirlit um skoðanakannanir frá kosningunum 2017.

Skoðanakannanir höfðu sýnt miklar fylgissveiflur yfir undangengið kjörtímabil. Sjálfstæðisflokkurinn hafði mælst stærstur yfir allt kjörtímabilið en Samfylkingin næst stærst yfir miðbik tímabilsins. Þegar nær dró kosningum dalaði þó fylgi Samfylkingar í könnunum en fylgi VG og hins nýja Sósíalistaflokks reis. Niðurstöður kosninganna urðu svo nokkuð frábrugðnar skoðanannakönnunum, t.d. var fylgi Sósíalista ofmetið í öllum könnunum í september en fylgi Framsóknarflokks og Flokks fólks vanmetið.

Fyrirtæki Dags. framkvæmda Úrtak Svarhlutfall D V S M B P F C J Aðrir Forskot
2021 parliamentary election 25 Sep 2021 24.4 12.6 9.9 5.4 17.3 8.6 8.8 8.3 4.1 0.5 7.1
Maskína 22–24 Sep 2021 data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 21.4 10.5 13.8 5.5 15.4 10.2 6.2 10.1 6.1 0.8 6.0
Gallup 20—24 Sep 2021 data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-na" | — 23.4 12.0 12.6 6.8 14.9 8.8 6.4 9.2 5.3 0.6 8.5
MMR 22–23 Sep 2021| data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-na" | — 22.9 9.7 11.5 5.8 16.4 9.9 6.2 12.0 5.1 0.5 6.5
MMR 21–22 Sep 2021 909 21.8 11.0 13.9 4.7 14.3 10.7 7.3 10.1 6.0 0.2 7.5
Maskína 15–22 Sep 2021| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 20.6 11.5 11.7 7.1 13.4 11.3 5.6 11.4 6.6 0.8 7.2
Prósent 17–21 Sep 2021 2500 50 20.1 10.7 14.7 6.6 12.2 13.1 5.2 9.3 6.9 1.2 5.4
Gallup 13–19 Sep 2021 data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-na" | — 21.2 10.2 12.7 6.2 13.2 11.5 7.0 10.2 7.3 0.5 8.0
MMR 15–17 Sep 2021 1,257 20.3 12.1 13.0 4.6 12.7 11.8 5.6 10.7 8.6 0.6 7.6
Prósent 13–16 Sep 2021 1,493 21.3 10.0 14.2 5.9 12.6 11.5 4.7 11.6 7.7 0.5 7.1
Maskína 8–13 Sep 2021| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 21.0 11.5 14.6 5.5 12.0 13.3 3.6 12.3 6.1 6.4
Gallup 30 Aug–12 Sep 2021 5,828 51.1 22.0 11.8 11.0 7.6 12.9 11.0 4.9 9.9 7.8 1.1[a] 10.2
MMR 8–10 Sep 2021 22.3 10.5 11.6 6.0 15.0 9.9 5.0 12.2 6.7 0.8 7.3
Gallup 15—29 Aug 2021 4,329 53.3 24.2 12.3 11.5 7.0 9.7 10.9 4.9 10.6 8.2 0.7 12.1
MMR 24 Aug 2021 23.9 10.9 10.5 6.2 12.5 10.6 5.1 10.4 8.7 1.2 11.3
Maskína 13–23 Aug 2021 data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 23.4 14.2 13.0 5.1 12.6 9.9 4.2 10.7 6.9 8.8
Gallup 29 July–15 August 2021 data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-na" | — 24.5 14.1 11.2 6.7 10.4 12.6 4.1 9.1 6.7 0.6 10.4
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine 30 June–28 July 2021 data-sort-value="" style="background: #ececec; color: #2C2C2C; vertical-align: middle; text-align: center; " class="table-na" | — 24.1 13.8 12.3 7.4 11.9 12.2 4.0 8.7 5.4 0.2 10.3
Maskína July 2021| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 20.9 14.1 13.7 5.5 9.9 12.7 4.2 12.3 6.3 6.8
Prósent 15–23 Jul 2021 2,600 23.6 11.9 12.6 5.6 10.6 13.3 5.0 10.1 6.1 1.2 10.3
MMR Geymt 7 júlí 2021 í Wayback Machine 24 Jun–6 Jul 2021 2,041 25.4 11.9 10.6 6.6 12.3 12.2 5.5 9.1 5.3 1.2 12.1
Gallup 1–29 June 2021 8,120 51.6 24.1 14.7 9.9 7.5 10.3 12.9 4.2 10.9 5.4 0.1 9.4
Maskína June 2021| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt| data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 23.8 15.0 12.4 5.0 11.4 11.6 4.2 12.3 4.3 8.8
MMR Geymt 29 september 2022 í Wayback Machine 4–14 June 2021 973 27.0 12.4 11.2 7.3 8.8 13.1 5.5 7.8 5.3 1.6 13.9
MMR Geymt 25 júlí 2021 í Wayback Machine 25 May–1 June 2021 951 24.6 11.1 10.9 6.5 12.5 13.5 2.8 11.0 5.6 1.6 11.1
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine 1–31 May 2021 11,779 48.7 23.5 14.7 12.4 7.2 10.4 11.0 4.3 10.9 5.4 0.2 8.8
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 7–12 May 2021 953 25.6 13.1 10.9 5.7 12.6 11.3 3.3 10.6 5.7 1.2 12.5
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 21–28 April 2021 946 28.7 12.9 11.3 5.8 10.6 9.6 4.8 8.8 6.0 1.5 14.8
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt|data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 23.8 14.3 12.0 8.2 10.1 12.0 4.7 9.6 5.0 0.3 9.5
MMR Geymt 25 júlí 2021 í Wayback Machine 29 Mar–7 April 2021 940 23.1 10.1 15.4 6.9 11.5 13.2 4.7 10.0 4.0 1.0 7.7
Gallup 1-29 Mar 2021 9,856 53.0 23.0 12.3 12.7 9.5 11.1 11.5 5.0 9.5 5.0 0.4 10.3
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 5–10 Mar 2021 951 21.0 11.7 13.8 9.3 12.7 11.5 5.1 10.0 3.8 1.0 7.2
Gallup 1-28 Feb 2021 9,078 52.5 22.9 13.4 14.4 7.3 10.3 12.2 4.0 9.4 5.8 - 8.5
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 12–18 Feb 2021 919 22.2 13.5 13.1 8.0 11.4 11.4 3.6 10.6 4.1 2.0 8.7
Gallup 6–31 Jan 2021 9,019 51.4 22.7 12.8 16.6 8.0 9.5 11.1 3.9 11.7 3.8 6.1
MMR 30 Dec 2020–11 Jan 2021 2,002 - 24.4 10.9 15.6 8.6 9.1 12.3 4.9 8.8 4.4 1.0 8.8
Gallup 1 Dec 2020–3 Jan 2021 10,958 51.5 23.7 11.7 17.0 9.1 8.3 11.9 4.3 10.0 3.8 6.7
Zenter 11–19 Dec 2020 2,500 52.8 22.9 10.2 15.6 6.7 7.3 17.0 4.7 10.2 3.3 2.1 5.9
MMR 26 Nov–3 Dec 2020 944 - 27.1 7.6 13.8 7.0 7.5 13.8 6.2 9.5 5.0 2.3 12.3
Gallup 2–30 Nov 2020 9,351 53.6 23.7 11.8 17.1 8.8 8.6 12.4 4.1 9.7 3.7 6.6
MMR Geymt 3 júní 2021 í Wayback Machine 6–11 Nov 2020 925 - 25.0 7.5 16.7 9.1 9.9 14.3 3.9 8.4 4.0 1.1 8.3
Gallup 30 Sep–1 Nov 2020 10,937 54.0 23.5 11.9 15.8 9.9 7.7 12.1 4.5 11.6 2.7 7.7
MMR Geymt 15 janúar 2021 í Wayback Machine 23–28 Oct 2020 933 - 21.9 8.3 15.2 11.6 10.2 13.5 3.8 9.7 4.6 1.3 6.7
Gallup 1–30 Sep 2020 9,673 52.9 23.9 13.7 14.9 9.4 6.7 13.2 3.7 10.4 3.9 9.0
Maskína 24–28 Sep 2020 data-sort-value="" style="background: #DDF; vertical-align: middle; text-align: center; " class="no table-no2" | Verður tilkynnt 22.7 10.4 17.9 5.9 7.8 15.7 5.5 14.0 5.2
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 10–23 Sep 2020 2,043 - 25.6 8.5 12.8 10.8 8.3 15.0 3.6 9.4 4.3 1.7 10.6
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 26 Aug–2 Sep 2020 929 - 24.0 9.6 14.9 8.0 8.9 14.3 4.8 10.0 3.4 2.2 9.1
Gallup 4–31 Aug 2020 9,479 51.9 22.8 12.6 14.7 9.9 7.9 13.7 3.6 10.6 3.9 0.3 8.1
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine 31 Jul 2020 - - 23.2 10.9 14.8 10.6 7.6 13.9 4.3 10.8 3.8 0.1 8.4
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 23–28 Jul 2020 951 - 24.0 10.8 13.1 8.4 8.6 15.4 4.0 8.4 5.1 2.1 8.6
Gallup 02–30 Jun 2020 10,274 51.7 24.0 13.6 14.9 10.2 8.6 10.7 3.6 10.5 3.8 0.1 9.1
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 16–19 Jun 2020 1,045 - 24.3 10.7 16.3 8.0 6.1 13.2 5.4 10.0 3.5 2.4 8.0
Gallup 4 May–1 Jun 2020 10,630 54.0 24.6 14.3 14.4 10.4 7.7 11.0 4.4 9.7 3.3 10.2
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 19–25 May 2020 994 - 23.5 10.6 13.3 10.8 6.4 14.6 3.6 11.3 4.1 1.7 8.9
Gallup 30 Mar–3 May 2020 11,028 55.7 25.1 13.8 13.8 9.9 8.4 10.4 4.4 10.0 4.0 11.3
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 15–17 Apr 2020 1,051 - 22.7 10.4 13.1 9.5 9.8 12.3 4.7 10.0 5.6 2.0 9.6
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 3–7 Apr 2020 987 - 23.5 12.3 14.1 10.7 8.8 12.2 3.4 9.6 3.4 2.1 9.4
Gallup 2–29 Mar 2020 10,352 54.8 23.5 13.3 15.1 11.2 8.1 10.2 4.2 11.1 3.2 8.4
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 18–20 Mar 2020 1,034 - 27.4 9.8 14.7 10.0 8.1 10.2 3.7 9.7 4.7 0.5 12.7
Gallup 3 Feb–1 Mar 2020 7,964 53.8 22.0 11.9 14.8 14.2 7.0 10.7 4.0 10.3 5.0 1.9 7.2
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 6–10 Feb 2020 1,003 - 22.0 10.7 15.1 13.3 6.8 10.4 4.6 9.7 5.3 2.1 6.9
Gallup 03 Jan–02 Feb 2020 8,678 51.8 21.6 10.5 17.7 12.5 7.8 11.5 4.2 10.3 3.4 3.9
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 28 Jan 2020 - - 19.0 8.7 16.6 15.1 7.2 10.6 3.8 12.4 4.9 1.9 2.4
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 3–13 Jan 2020 2,057 - 20.3 11.1 16.8 12.9 8.2 11.0 3.5 10.5 4.1 1.5 3.5
Gallup 2 Dec 2019–1 Jan 2020 8,511 52.8 22.7 10.7 13.9 12.7 8.6 11.3 4.3 12.0 3.3 8.8
MMR Geymt 30 nóvember 2022 í Wayback Machine 13–19 Dec 2019 1,014 - 20.0 10.3 14.4 14.3 8.3 11.8 4.0 10.5 5.2 1.1 5.6
Gallup 28 Oct–1 Dec 2019 11,663 53.2 21.7 13.6 15.8 12.9 7.8 10.3 3.9 10.8 3.0 5.9
MMR Geymt 29 nóvember 2022 í Wayback Machine 15–22 Nov 2019 1,061 - 18.1 10.6 13.2 16.8 9.4 10.8 6.3 9.7 3.0 2.2 1.3
Gallup 30 Sep–27 Oct 2019 9,798 - 22.7 13.4 17.3 11.5 8.2 9.0 4.6 10.3 2.6 5.4
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 21–25 Oct 2019 972 - 21.1 9.7 15.3 13.5 10.0 8.9 8.0 10.0 2.6 0.9 5.8
Zenter 10–14 Oct 2019 2,300 53 19.6 12.5 18.5 11.6 7.3 10.9 4.0 11.3 2.9 1.1 1.1
MMR Geymt 6 desember 2021 í Wayback Machine 30 Sep–09 Oct 2019 2,124 - 19.8 10.3 14.1 14.8 10.1 8.8 5.6 11.0 3.1 2.4 5.0
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine 01–30 Sep 2019 - - 23.5 12.0 16.1 12.3 7.9 9.7 4.3 11.2 2.7 7.4
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 09–16 Sep 2019 1,045 - 18.3 12.8 14.8 12.0 11.8 12.4 4.0 10.2 2.0 1.6 3.5
Gallup 29 Jul–01 Sep 2019 8,423 47.2 21.7 12.8 15.5 13.4 8.3 9.3 3.8 11.4 3.7 - 6.2
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 12–19 Aug 2019 990 - 19.1 11.5 16.8 13.0 10.4 11.3 4.1 9.3 2.9 1.6 2.3
Gallup Geymt 27 maí 2024 í Wayback Machine 01–31 Jul 2019 - - 21.6 12.0 13.7 12.1 8.5 12.7 3.7 12.2 3.2 7.9
Zenter 24–26 Jul 2019 2,000 45.0 20.5 12.9 14.4 13.4 8.2 12.3 3.2 10.6 2.7 1.9 6.1
MMR Geymt 29 nóvember 2022 í Wayback Machine 04–17 Jul 2019 2,031 - 19.0 10.3 13.5 14.4 8.4 14.9 4.8 9.7 4.3 0.8 4.1
Gallup 31 May–30 Jun 2019 5,910 53.0 23.7 13.0 14.7 11.4 8.6 11.3 4.2 10.1 3.0 9.0
MMR Geymt 30 nóvember 2022 í Wayback Machine 7–14 Jun 2019 988 22.1 11.3 14.4 10.6 7.7 14.4 4.2 9.5 4.4 1.3 7.7
Gallup 3–30 May 2019 6,125 53.5 23.4 12.4 16.6 10.0 8.5 11.2 3.2 10.9 3.7 0.1 6.8
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 23–29 May 2019 932 21.5 14.1 12.5 10.8 9.7 14.0 4.2 8.3 3.4 1.6 7.4
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 14–16 May 2019 978 21.3 12.2 13.9 11.8 11.6 9.8 6.4 8.4 3.2 1.4 7.4
MMR Geymt 30 nóvember 2022 í Wayback Machine 30 Apr–3 May 2019 941 20.2 13.4 14.1 9.2 9.8 13.4 5.1 9.2 4.2 1.4 6.1
Gallup 5–30 Apr 2019 5,189 57.7 23.6 13.3 16.2 8.9 8.0 11.1 4.0 11.0 3.6 0.3 7.4
MMR Geymt 30 nóvember 2022 í Wayback Machine 13 Apr 2019 22.5 12.1 14.3 9.2 11.2 13.3 5.0 7.8 2.8 1.7 8.2
MMR Geymt 30 nóvember 2022 í Wayback Machine 4–9 Apr 2019 926 21.7 10.4 13.9 10.2 8.7 15.0 5.4 9.0 4.5 1.2 6.7
Gallup 1–31 Mar 2019 6,705 55.4 25.0 11.6 15.9 9.0 9.0 11.6 3.7 10.3 3.5 0.4 9.1
MMR Geymt 29 nóvember 2022 í Wayback Machine 11–14 Mar 2019 1,025 23.6 11.4 13.8 8.0 11.1 13.6 4.7 9.4 2.5 1.9 9.8
Gallup 31 Jan–28 Feb 2019 7,060 53.5 25.0 12.3 16.8 6.7 9.0 11.6 3.4 9.9 5.0 0.3 8.2
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 11–15 Feb 2019 934 22.7 11.1 15.9 6.1 13.5 10.4 6.9 8.1 3.6 1.5 6.8
Gallup 7–31 Jan 2019 4,241 54.4 23.4 11.3 19.1 6.5 8.8 12.7 3.7 9.1 5.3 0.1 4.3
MMR Geymt 1 júlí 2022 í Wayback Machine 28 Jan 2019 21.8 12.2 15.5 8.3 12.6 12.0 5.4 9.2 3.1 6.3
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 4–14 Jan 2019 2,061 22.2 11.3 15.0 6.9 11.7 13.8 6.7 7.8 4.6 7.2
Gallup 3 Dec 2018–1 Jan 2019 4,899 58.0 22.7 11.6 18.4 5.7 11.4 10.7 5.3 10.5 3.4 0.3 4.3
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 5–11 Dec 2018 975 22.1 12.9 16.9 5.9 12.5 14.4 4.2 8.5 2.6 5.2
Zenter 3–4 Dec 2018 2,300 55 21.4 12.7 20.8 4.3 8.5 14.4 5.7 9.1 3.1 0.6
Maskína 30 Nov–3 Dec 2018 1,311 19.3 14.9 19.7 4.6 8.8 14.9 4.4 13.4 0.4
Gallup 3 Nov–2 Dec 2018 5,319 58.3 23.5 10.5 18.7 12.0 7.5 10.2 6.2 9.8 1.3 0.3 4.8
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 21 Nov 2018 21.1 10.3 16.3 13.1 7.5 11.3 7.6 8.6 4.2 4.8
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 8–12 Nov 2018 1,048 19.8 11.5 16.6 12.1 8.8 11.3 7.3 7.8 4.7 3.2
Gallup 2–31 Oct 2018 6,129 54.8 25.8 10.6 17.0 10.3 7.2 10.6 6.2 10.8 1.1 0.4 8.8
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 22 Oct 2018 20.8 10.8 16.5 12.8 7.8 13.2 5.9 9.9 2.3 4.3
MMR Geymt 12 ágúst 2022 í Wayback Machine 3–9 Oct 2018 921 20.8 10.9 16.7 11.9 8.9 12.7 6.1 8.6 3.2 4.1
Gallup 3 Sep–1 Oct 2018 5,460 53.3 24.6 10.3 19.3 9.8 6.6 11.5 5.9 10.7 0.9 0.4 5.3
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 7–12 Sep 2018 953 21.3 11.1 19.8 10.8 8.1 13.2 5.3 7.9 2.5 1.5
Gallup 2 Aug–2 Sep 2018 7,094 52.6 22.7 11.7 19.3 8.7 8.2 12.5 5.7 10.1 0.7 0.4 3.4
MMR Geymt 24 júní 2021 í Wayback Machine 10 Aug 2018 22.1 8.8 16.6 10.3 8.9 13.4 7.8 8.7 3.4 5.5
Gallup 29–30 Jul 2018 7,060 50.4 24.6 10.7 16.7 8.6 9.2 13.9 6.0 8.7 0.9 0.7 7.9
Gallup 31 May–1 Jul 2018 5,875 55.2 24.5 11.5 15.2 8.0 8.5 13.1 5.1 10.4 1.0 2.7 9.3
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 12–18 Jun 2018 925 21.6 12.7 15.1 10.6 9.5 14.3 8.2 5.8 2.2 6.5
Gallup 2–31 May 2018 7,113 56.6 23.8 13.3 17.9 8.5 8.9 13.3 4.1 8.4 1.8 5.9
MMR Geymt 22 maí 2022 í Wayback Machine 16–22 May 2018 929 23.7 12.0 14.6 9.8 10.1 14.1 5.6 7.1 3.0 9.1
MMR Geymt 22 maí 2022 í Wayback Machine 2 May 2018 24.5 13.7 14.7 10.3 8.2 13.0 5.8 7.6 2.1 9.8
Gallup 27 Mar–29 Apr 2018 6,766 56.3 25.3 14.1 17.7 7.9 9.6 11.0 4.2 7.7 2.5 7.6
MMR Geymt 22 maí 2022 í Wayback Machine 13–19 Apr 2018 910 23.9 14.3 13.6 8.8 7.3 15.3 6.9 7.0 2.8 8.6
Gallup 1–26 Mar 2018 5,423 57.0 24.5 13.9 16.5 8.7 9.2 12.5 4.9 8.4 1.4 8.0
MMR Geymt 22 maí 2022 í Wayback Machine 19 Mar 2018 25.3 14.8 16.1 10.7 9.0 13.2 3.6 6.0 1.4 9.2
MMR Geymt 27 apríl 2022 í Wayback Machine 12 Mar 2018 21.9 16.1 15.9 9.7 8.8 13.8 5.7 6.1 2.0 5.8
Gallup 1–28 Feb 2018 5,564 55.3 23.5 16.6 15.3 8.6 9.3 11.9 5.9 6.8 2.2 6.9
Gallup 4–31 Jan 2018 5,606 53.8 25.5 16.9 16.1 6.8 9.5 10.7 5.5 7.3 1.7 8.6
MMR Geymt 22 maí 2022 í Wayback Machine 25–30 Jan 2018 928 22.3 18.4 14.9 7.7 11.2 12.9 4.2 6.0 2.4 3.9
MMR Geymt 28 febrúar 2013 í Wayback Machine 9–17 Jan 2018 1,594 25.8 15.0 13.9 6.9 11.2 12.2 6.1 6.2 2.6 10.8
Gallup 30 Nov–28 Dec 2017 7,001 55.2 25.1 17.3 15.5 5.8 11.9 10.1 5.4 6.5 2.4 7.8
MMR Geymt 25 september 2021 í Wayback Machine 12–15 Dec 2017 923 23.2 16.7 16.8 8.7 8.5 14.1 3.7 5.7 2.5 6.4
Fréttablaðið/Stöð 2/Vísir 4 Dec 2017 804 26.4 23.5 13.4 7.4 11.3 7.7 4.0 4.8 1.5 2.9
Gallup 8–30 Nov 2017 3,991 57.8 24.0 16.1 16.7 6.8 10.4 10.4 6.4 7.1 2.1 7.3
MMR Geymt 6 desember 2021 í Wayback Machine 14–17 Nov 2017 944 24.4 13.0 16.0 10.5 9.5 9.9 8.4 6.5 1.8 8.4
2017 parliamentary election 28 Oct 2017 25.2 16.9 12.1 10.9 10.7 9.2 6.9 6.7 1.5 8.4

Úrslit kosninganna

[breyta | breyta frumkóða]
FlokkurAtkvæði%Fulltrúar+/–
Sjálfstæðisflokkurinn (D)48.70824,39160
Framsóknarflokkurinn (B)34.50117,2713+5
Vinstri græn (V)25.11412,578-3
Samfylkingin (S)19.8259,936-1
Flokkur fólksins (F)17.6728,856+2
Píratar (P)17.2338,6360
Viðreisn (C)16.6288,335+1
Miðflokkurinn (M)10.8795,453-4
Sósíalistaflokkur Íslands (J)8.1814,100-
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (O)8450,420
Ábyrg framtíð (Y)1440,070
Samtals199.730100,0063
Gild atkvæði199.73097,92
Ógild atkvæði5170,25
Auð atkvæði3.7311,83
Heildarfjöldi atkvæða203.978100,00
Kjósendur á kjörskrá254.58880,12
Heimild: Hagstofa Íslands

Kjörsókn í kosningunum var 80,1% og er það næstversta kjörsókn sem hefur verið í alþingiskosningum á Íslandi.

Úrslit í einstökum kjördæmum

[breyta | breyta frumkóða]
Hlutfallslegt fylgi (%)
Kjördæmi D B V S F P C M
Reykjavík N 20.9 12,3 15,9 12,6 7,7 12,8 7,7 3,5
Reykjavík S 22.8 11,5 14,7 13,3 8,9 10,9 8,6 4,1
Suðvestur 30.2 14,5 12,1 8,1 7,6 8,3 11,4 4,5
Norðvestur 22,5 25,8 11,5 6,9 8,8 6,3 6,2 7,4
Norðaustur 18,5 25,6 12,9 10,5 8,6 5,3 5,4 8,9
Suður 24,6 23,9 7,4 7,6 12,9 5,6 6,2 7,4
Þingsæti
Kjördæmi D B V S F P C M
Reykjavík N 2 1 2 2 1 2 1 0
Reykjavík S 3 1 2 1 1 2 1 0
Suðvestur 4 2 1 1 1 2 2 0
Norðvestur 2 3 1 0 1 0 0 1
Norðaustur 2 3 2 1 1 0 0 1
Suður 3 3 0 1 1 0 1 1

Endurtalningar

[breyta | breyta frumkóða]

Samkvæmt birtum lokatölum úr öllum kjördæmum að morgni 26. september voru niðurstöður þær að 33 konur hefðu náð kjöri til Alþingis en það hefði þýtt að þingið hefði í fyrsta skiptið verið skipað konum að meiri hluta. Það hefði jafnframt orðið í fyrsta skiptið á evrópsku þjóðþingi sem það hefði gerst. Samkvæmt sömu tölum hafði Lenya Rún Taha Karim, frambjóðandi Pírata í Reykjavíkurkjördæmi norður náð kjöri sem jöfnunarmaður og síðasti þingmaður kjördæmisins en það hefðu einnig verið tímamót þar sem hún hefði þá verið yngsti þingmaður sögunnar. Fluttar voru fréttir af því í stórum erlendum fjölmiðlum að konur væru nú í meirihluta á Alþingi. Í kjölfar endurtalningar í Norðvesturkjördæmi á sunnudeginum urðu miklar sviptingar á úthlutun jöfnunarmanna sem urðu til þess að konum sem náð höfðu kjöri fækkaði úr 33 í 30 og þær voru því ekki lengur í meirihluta.[27]

Vinstri græn, Sósíalistar, Sjálfstæðisflokkurinn og Píratar kröfðust endurtalningar í Suðurkjördæmi vegna þess hve fáum atkvæðum munaði til að breyta úthlutun þingsæta.[28] Niðurstöður þar breyttust ekki við endurtalningu.[29]

Í kjölfar endurtalningar atkvæða í Norðvesturkjördæmi kom fram margþætt gagnrýni á endurtalninguna og framkvæmd hennar. Að sögn Inga Tryggvasonar, formanns yfirkjörstjórnar í kjördæminu, var ráðist í endurtalningu á öllum atkvæðum vegna þess að í ljós kom misræmi í flokkun atkvæða sem greidd höfðu verið C-lista Viðreisnar.[30]. Eftir endurtalningu breyttust atkvæðatölur allra framboða lítillega en einnig fjöldi auðra og ógildra seðla sem og heildarfjöldi talinna atkvæða með þeim afleiðingum að úthlutun jöfnunarsæta á landsvísu breyttist verulega.[31] Í kjölfar endurtalningar gagnrýndi Magnús Davíð Norðdahl, efsti maður á lista Pírata, það að umboðsmaður listans skyldi ekki hafa verið látinn vita af endurtalningunni og að kjörseðlar skuli ekki hafa verið innsiglaðir eftir að fyrri talningu lauk og þar til hafist var handa við endurtalningu.[32] Formaður yfirkjörstjórnar staðfesti að kjörseðlarnir hefðu verið skildir eftir í talningarsalnum á Hótel Borgarnesi á þessu tímabili og að salurinn hafi einungis verið læstur en ekki innsiglaður og bar það fyrir sig að slíkt hefði aldrei verið gert.[33] Skýrslur yfirkjörstjórna úr öðrum kjördæmum leiddu þó í ljós að Norðvesturkjördæmi var eina kjördæmið þar sem geymslustaður atkvæða var ekki innsiglaður eftir að talningu var lokið.[34]

Landskjörstjórn kom saman 1. október til að úthluta þingsætum og fór þar eftir þeim niðurstöðum sem borist höfðu frá yfirkjörstjórnum í hverju kjördæmi. Landskjörstjórn lét þess þó getið í tilkynningu að að hennar mati hefði: „... ekki borist staðfesting frá yfirkjörstjórn Norðvesturkjördæmis á að meðferð og varðveisla kjörgagna á talningarstað í kjördæminu hafi verið fullnægjandi.“ Samkvæmt ákvæðum stjórnarskrár væri það hins vegar eingöngu Alþingi sjálft sem gæti úrskurðað um gildi kosninganna.[35]

Sérstök kjörbréfanefnd Alþingis hefur það hlutverk að rannsaka kosningakærur og gera tillögu til þingsins um samþykkt eða synjun á kjörbréfum nýkjörinna þingmanna. Þar sem hin eiginlega kjörbréfanefnd er ekki kosin fyrr en þing kemur saman komu flokkarnir sér saman um skipun undirbúningsnefndar kjörbréfa og var Birgir Ármannsson formaður hennar.[36] Alls bárust Alþingi 17 kærur vegna kosninganna, þar á meðal 6 kærur frá öllum frambjóðendunum sem hefðu náð kjöri sem jöfnunarmenn ef fyrri tölurnar úr Norðvesturkjördæmi hefðu gilt. Flestar sneru kærurnar að framkvæmd talningar í Norðvesturkjördæmi. Rannsókn undirbúningsnefndarinnar fólst m.a. í vettvangsheimsóknum á talningarstað í Borgarnesi, samtölum við vitni og skoðun á gögnum á borð við upptökur úr eftirlitsmyndavélum frá Hótel Borgarnesi. Niðurstöður þeirrar rannsóknar var sú að annmarkar hafi verið á vörslu kjörgagna í talningarsalnum í 5-6 klukkustundir eftir að talningu lauk um nóttina og þar til yfirkjörstjórn mætti aftur á talningarstað upp úr hádegi. Á því tímabili höfðu starfsmenn hótelsins aðgang að salnum þar sem talningin fór fram og staðfest var með upptökum úr öryggismyndavélum að fjórir starfsmenn hefðu farið inn í salinn. Kjörgögnin sjálf hafi verið óinnsigluð í kössum og engin myndavélavöktun á því svæði í salnum þar sem þau voru geymd.[37]

Í greinargerð undirbúningskjörbréfanefndar fyrir rannsókn kjörbréfa kemur að auki fram að oddviti yfirkjörstjórnar Norðvesturkjördæmis, Ingi Tryggvason, hafi verið mættur fyrstur á talningarstað í hádeginu og verið þar einsamall að handleika kjörseðla þegar næstu tveir meðlimir yfirkjörstjórnar mættu á staðinn um hálftíma síðar. Ennfremur kemur fram að þau níu atkvæði sem C-listi fór niður um í endurtalningu eftir atvikið, og ollu jöfnunarþingsætatilfærslunni, hafi verið í einum og sama bunkanum, þeim fyrsta sem oddviti er sagður hafa tekið upp þegar þeir meðlimir yfirkjörstjórnar sem mættir voru ákváðu að frumkvæði oddvita að fara yfir alla atkvæðabunka C-lista.

Kjörbréfanefnd var hins vegar klofin í afstöðu sinni til þess hvort að þessi ágalli á framkvæmd kosninganna ætti að verða til þess að ógilda kosningarnar í Norðvesturkjördæmi eða jafnvel á landsvísu. Nýkjörið Alþingi greiddi atkvæði um kjörbréf þingmanna 25. nóvember og samþykkti kjörbréf þingmanna úr Norðvesturkjördæmi með 42 atkvæðum á móti 5 en 16 sátu hjá. Magnús D. Norðdahl, frambjóðandi Pírata í Norðvesturkjördæmi, boðaði í kjölfarið að hann myndi fara með málið fyrir Mannréttindadómstól Evrópu.[38]

Framkvæmd talningarinnar í Norðvesturkjördæmi var einnig kærð til lögreglu. Í október sektaði lögreglustjórinn á Vesturlandi alla yfirkjörstjórn kjördæmisins fyrir það að hafa ekki innsiglað atkvæði eftir talningu líkt og kosningalög gera ráð fyrir. Ingi Tryggvason, formaður yfirkjörstjórnarinnar, skyldi greiða 250 þúsund krónur í sekt en aðrir í yfirkjörstjórn skyldur greiða 150 þúsund. Enginn meðlimur yfirkjörstjórnarinnar greiddi þó þessa sekt þannig að lögreglustjóri þurfti að taka ákvörðun um það hvort að ákæra ætti í málinu eða fella það niður. Í mars 2022 var svo tilkynnt um að málin á hendur yfirkjörstjórninni hefðu verið felld niður af lögreglustjóranum á Vesturlandi þar sem þau þóttu ekki nægilega líkleg til sakfellingar þar sem ekki væri nógu skýrt í nýjum kosningalögum að refsivert væri að innsigla ekki atkvæðin.[39] Karl Gauti Hjaltason kærði þessa ákvörðun lögreglustjóra um niðurfellingu til ríkissaksóknara sem úrskurðaði að rétt hefði verið af lögreglustjóra að fella málið niður.[40]

Niðurstaða Mannréttindadómstóls Evrópu

[breyta | breyta frumkóða]

Mannréttindadómstóll Evrópu gaf út dóm sinn vegna talningamálsins þann 16. apríl árið 2024. Dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að íslenska ríkið hefði brotið gegn réttinum til frjálsra kosninga og skilvirkra réttarúrræða við alþingiskosningarnar. Ríkið var dæmt til að greiða Guðmundi Gunnarssyni, frambjóðanda Viðreisnar, og Magnúsi Davíð Norðdahl, frambjóðanda Pírata, hvorum fyrir sig andvirði um tveggja milljóna króna.[41]

Markverðir áfangar

[breyta | breyta frumkóða]

Tómas A. Tómasson þingmaður Flokks fólksins er elsti nýliðinn sem kosinn hefur verið á þing eða 72 ára gamall.

Indriði Ingi Stefánsson varaþingmaður Pírata lagði fram fyrstu breytingartillögu við úrskurð lögmætis kjörbréfa.

Birgir Þórarinsson þingmaður Miðflokksins gekk til liðs við Sjálfstæðisflokkinn tveimur vikum eftir kosningar en það er í fyrsta skipti sem að þingmaður skiptir um flokk svo stuttu eftir kosningar.


Fyrir:
Alþingiskosningar 2017
Alþingiskosningar Eftir:
Alþingiskosningar 2024

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. „Stjórnmálin úr sambandi“. 30 nóvember 2020. Sótt 29 október 2024.
  2. Ólafur Þ. Harðarson (30. desember 2022). „Árið 2022 í stjórnmálaspegli“. Heimildin. Sótt 29 október 2024.
  3. „Áfallastjórnun stjórnvalda í Covid-19“ (PDF). Forsætisráðuneytið. 1 október 2022. bls. 445.
  4. Kosið verður til Alþingis 25. september 2021Fréttablaðið, skoðað 24. júli 2020
  5. „Kjördagar 1908–2021: Almennar alþingiskosningar og landskjör“. Sótt 29. október 2024.
  6. [https://www.althingi.is/altext/151/s/1817.html Lög nr. 112 25. júní 2021.
  7. „Kannski eru þjóð­þing ekki rétti aðilinn til að setja kosninga­lög“ - visir.is, 5. ágúst 2021.
  8. „Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar - Dómsmálaráðuneytið“. Afrit af upprunalegu geymt þann 7 október 2021. Sótt 7 október 2021.
  9. [https://www.ruv.is/frett/2021/08/23/kosning-i-kringlu-og-smaralind-hafin Kosning í Kringlu og Smáralind hafin - ruv.is, 23.8.2021
  10. Co­vid-sýktir bíl­eig­endur fá að kjósa á Skarfa­bakka - visir.is, 17.9.2021
  11. Landsflokknum synjað um listabókstaf - RÚV, 9.8.2021
  12. Þrettán listabókstafir á skrá en færri framboð í haust Rúv, skoðað 15. febrúar 2021.
  13. Ásmundur Einar býður sig fram í Reykjavík - Fréttablaðið.is, 13. janúar 2021
  14. Benedikt skekur Viðreisn - Kjarninn, 29.5.2021.
  15. Þórdís Kolbrún sigraði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi - Kjarninn, 20.6.2021
  16. Guðlaugur Þór sigraði - mbl.is, 6.6.2021
  17. Guðlaugur Þór sigrar - Sigríður ekki meðal átta efstu - RÚV, 5.6.2021.
  18. Minni flokkar huga að framboðslistum - RÚV, 16.6.2021.
  19. Ólafur segist leysa pattstöðu með því að bjóða sig ekki fram - Vísir.is, 19.7.2021
  20. Breytt ásýnd Miðflokksins og ákall um fleiri konur - RÚV, 25.7.2021
  21. Segir frambjóðendur nýstofnaðs stjórnmálaafls óttast fjölmiðla - Stundin, 11.2.2021
  22. Halldóru falið að leiða stjórnarmyndunarviðræður - Vísir.is, 28.7.2021
  23. Ill­ska hlaupin í upp­stillingar­nefnd Sam­fylkingar - Vísir.is, 18.1.2021
  24. Stjórn­ar­þing­mönn­um í­trek­að hafn­að - Fréttablaðid, 18.4.2021
  25. Dregur fram­boð sitt til baka í ljósi um­ræðu síðustu daga - Vísir.is, 11.5.2021
  26. Ábyrg framtíð fékk ekki tilskilinn meðmælafjölda í Suðurkjördæmi - Vísir.is, 11.9.2021
  27. Endurtalning: Konur ekki lengur í meirihluta - RUV.is
  28. Fjórir flokkar óska eftir endurtalningu í Suðurkjördæmi - RÚV, 27.9.2021
  29. Engin breyting við endurtalningu í Suðurkjördæmi - RÚV, 28.9.2021
  30. http://landskjor.is/landkjorstjorn/frettir-tilkynningar/tilkynning-um-urslit-kosninga-til-althingis-25.-september-2021-og-uthlutun-thingsaeta
  31. https://www.ruv.is/frett/2021/09/29/mannleg-mistok-breyttu-ollu-fyrir-tiu-frambjodendur
  32. https://www.frettabladid.is/frettir/segir-alvarlega-agalla-a-talningu-atkvaeda/
  33. https://www.frettabladid.is/frettir/kjorgogn-voru-ekki-innsiglud-thad-hefur-aldrei-verid-gert/
  34. https://www.mbl.is/frettir/kosning/2021/09/30/innsiglad_alls_stadar_nema_i_nordvesturkjordaemi/
  35. http://landskjor.is/landkjorstjorn/frettir-tilkynningar/tilkynning-um-urslit-kosninga-til-althingis-25.-september-2021-og-uthlutun-thingsaeta
  36. https://www.visir.is/g/20212165200d/skipta-ut-konu-fyrir-karl-vegna-jafn-rettis-sjonar-mida
  37. „Greinargerð undirbúningsnefndar fyrir rannsókn kjörbréfa“. Alþingi, 23. nóvember 2021, [skoðað 2022-04-23].
  38. „Ætlar að fara með kosninga­málið í Norð­vestur­kjör­dæmi fyrir Mann­réttinda­dóm­stólinn“. Visir.is [á vefnum]. 29. nóvember 2022, [skoðað 2022-04-23].
  39. „Mál yfirkjörstjórnar Norðvesturkjördæmis fellt niður“. RÚV.is [á vefnum]. 14. mars 2022, [skoðað 2022-04-23].
  40. „Ríkissaksóknari staðfestir ákvörðun lögreglu - RÚV.is“. RÚV. 21 júlí 2022. Sótt 30 maí 2025.
  41. Alexander Kristjánsson (16. apríl 2024). „MDE: Ísland brotlegt vegna talningarmáls í NV-kjördæmi“. RÚV. Sótt 16. apríl 2024.
  1. O 0.5%
Tilvísunar villa: <ref> tag er til fyrir hóp tilvísana undir nafninu "lower-alpha". Ekkert sambærilegt <references group="lower-alpha"/> tag fannst.