Alþingiskosningar 2021

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Alþingiskosningar 2021
Ísland
← 2017
þingmenn
25. september 2021
þingmenn
í síðasta lagi 2025 →

63 sæti á Alþingi
32 sæti þarf fyrir meirihluta
Kjörsókn203.976 (80.1% Decrease2.svg1.1%)
Flokkur Formaður % Þingsæti ±
Sjálfstæðisflokkurinn Bjarni Benediktsson 24,4 16 0
Framsóknarflokkurinn Sigurður Ingi Jóhannsson 17,3 13 +5
Vinstri græn Katrín Jakobsdóttir 12,6 8 -3
Samfylkingin Logi Einarsson 9,9 6 -1
Flokkur fólksins Inga Sæland 8,8 6 +2
Píratar enginn 8,6 6 0
Viðreisn Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir 8,3 5 +1
Miðflokkurinn Sigmundur Davíð Gunnlaugsson 5,4 3 -4
Hér eru skráðir þeir flokkar sem náðu manni á þing. Heildarúrslit má sjá neðar.
Althing2021.svg
Þingmenn kjörnir úr hverju kjördæmi
Seinasta ríkisstjórn
Katrín Jakobsdóttir (24539871465) (cropped).jpg Ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur
 V   D   B 

Alþingiskosningar fóru fram 25. september 2021. Þær voru þriðju þingkosningarnar í röð þar sem kosið var að hausti en frá endurreisn Alþingis hefur oftast hefur verið kosið að vor- eða sumarlagi. Kosningarnar hefðu í síðasta lagi geta farið fram 23. október en kjördagur var ákveðinn mánuði fyrr til að minnka líkur á að slæmt veður og ófærð myndi raska framkvæmd kosninganna.[1] Fráfarandi ríkisstjórn var ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur sem samanstóð af Vinstri grænum, Sjálfstæðisflokknum og Framsóknarflokknum en sú ríkisstjórn varð fyrsta þriggja flokka stjórnin í íslenskri stjórnmálasögu til að sitja heilt kjörtímabil. Stjórnin tók við eftir óróatímabil í íslenskum stjórnmálum þar sem tvær undangengnar ríkisstjórnir höfðu fallið. Við upphaf kjörtímabilsins hafði ríkt nokkur uppgangur í efnahagslífinu, sérstaklega vegna áhrifa ferðaþjónustu en seinni hluti kjörtímabilsins markaðist af þungum áföllum á borð við gjaldþrot WOW Air og heimfaraldur kórónuveiru.

Þingmeirihluti stjórnarinnar hélt velli í kosningunum. Innan stjórnarinnar töpuðu Vinstri græn nokkru fylgi en Framsóknarflokkurinn bætti við sig. Af stjórnarandstöðuflokkunum bætti Flokkur fólksins við sig nokkru fylgi en Miðflokkurinn tapaði. Fylgi annarra flokka breyttist minna. Í kjölfar kosninganna hófu formenn stjórnarflokkanna viðræður um áframhaldandi stjórnarsamstarf.

Allir flokkar sem voru kjörnir í kosningunum 2017 héldu áfram á þingi og enginn nýr flokkur kom inn, það var í fyrsta skipti sem það gerðist síðan árið 2007.

Framkvæmd[breyta | breyta frumkóða]

Kosningarnar voru síðustu Alþingiskosningarnar sem fóru fram samkvæmt kosningalögunum frá árinu 2000. Ný kosningalög höfðu verið samþykkt 25. júní 2021 en þau áttu ekki að taka gildi fyrr en 1. janúar 2022. Fram að þessu höfðu þrír mismunandi lagabálkar gilt um kosningar til Alþingis, sveitarstjórna og forseta en í nýju lögunum eru samræmd ákvæði um allar kosningar og þjóðaratkvæðagreiðslur.[2] Engar breytingar urðu á kjördæmaskipan eða skiptingu þingsæta með lagabreytingunum og sætti það nokkurri gagnrýnni vegna þess að í undanförnum þingkosningum hefur skipting þingsæta niður á flokka ekki verið í fullu samræmi við skiptingu atkvæða á landsvísu.[3]

Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar hófst 13. ágúst hjá sýslumönnum innanlands og hjá sendiráðum og kjörræðismönnum erlendis.[4] Sérstakir kjörstaðir fyrir atkvæðagreiðslu utan kjörfundar opnuðu 23. ágúst í Kringlunni og Smáralind.[5]

Vegna kórónuveirufaraldursins voru sérstök úrræði í boði fyrir þá sem ekki gátu kosið á kjördag vegna sóttkvíar eða einangrunar. Útbúnir voru sérstakir bílakjörstaðir þar sem kjósendur gátu kosið með því að sýna starfsmanni kjörstjórnar listabókstaf á blaði í gegnum bílrúðu. Þá var einnig í boði fyrir kjósendur í þessari stöðu að fá starfsmann kjörstjórnar að heimili sínu og greiða atkvæði með því að sýna listabókstaf í gegnum glugga eða úr öruggri fjarlægð.[6]

Framboð[breyta | breyta frumkóða]

Framboðsfrestur rann út 10. september og voru þá komnir fram ellefu flokkar Þeir átta stjórnmálaflokkar sem þegar höfðu sæti á Alþingi voru allir í framboði en að auki buðu Sósíalistaflokkurinn og Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn fram í öllum kjördæmum. Ábyrg framtíð bauð eingöngu fram í Reykjavíkurkjördæmi norður. Landsflokkurinn hugði á framboð en var synjað um listabókstaf vegna galla á undirskriftalista.[7] Fjórir aðrir flokkar með skráða listabókstafi buðu ekki fram: Alþýðufylkingin, Björt framtíð, Dögun og Frelsisflokkurinn.[8] Hér að neðan fylgir umfjöllun um hvert og eitt framboð og töflur yfir efstu menn á framboðslistum.

(B) Framsóknarflokkurinn[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Ásmundur Einar Daðason
RS Lilja Dögg Alfreðsdóttir
SV Willum Þór Þórsson
NV Stefán Vagn Stefánsson
NA Ingibjörg Ólöf Isaksen
S Sigurður Ingi Jóhannsson

Framsóknarflokkurinn hafði verið þátttakandi í ríkisstjórn á undanliðnu kjörtímabili með þrjá ráðherra. Sigurður Ingi Jóhannsson leiddi flokkinn sem formaður líkt og í tvennum undangengnum Alþingiskosningum. Ásmundur Einar Daðason, Félags- og barnamálaráðherra, var áður oddviti flokksins í Norðvesturkjördæmi en ákvað að sækjast eftir forystusæti í Reykjavík norður þar sem flokkurinn hefur jafnan haft lakara fylgi en á landsbyggðinni.[9] Í báðum Reykjavíkurkjördæmunum var stillt upp á framboðslista en í öðrum kjördæmum fóru fram prófkjör.

(C) Viðreisn[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir
RS Hanna Katrín Friðriksson
SV Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir
NV Guðmundur Gunnarsson
NA Eiríkur Björn Björgvinsson
S Guðbrandur Einarsson

Viðreisn bauð fram í sínum þriðju Alþingiskosningum en flokkurinn hafði verið í stjórnarandstöðu á undangengnu kjörtímabili eftir að hafa tapað nokkru fylgi í kosningunum 2017 eftir skammvinnt ríkisstjórnarsamstarf. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir var formaður flokksins líkt í síðustu kosningum. Allir framboðslistar Viðreisnar voru valdir af uppstillingarnefndum. Benedikt Jóhannesson, fyrsti formaður flokksins, sóttist eftir oddvitasæti í einhverju af kjördæmunum á höfuðborgarsvæðinu en var hafnað af uppstillingarnefnd og boðið „heiðurssæti“ í staðinn, þ.e. neðsta sæti á framboðslista í öðru Reykjavíkurkjördæminu. Benedikt þáði það ekki.[10]

(D) Sjálfstæðisflokkurinn[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Guðlaugur Þór Þórðarson
RS Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir
SV Bjarni Benediktsson
NV Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
NA Njáll Trausti Friðbertsson
S Guðrún Hafsteinsdóttir

Sjálfstæðisflokkurinn hafði verið þátttakandi í ríkisstjórn á undangengnu kjörtímabili með fimm ráðherra. Bjarni Benediktsson leiddi flokkinn í fimmtu Alþingiskosningunum frá því að hann tók við formennsku flokksins fyrir kosningarnar 2009. Framboðslistar í öllum kjördæmum voru valdir með prófkjöri. Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamála- iðnaðar- og nýsköpunarráðherra, og Haraldur Benediktsson, sitjandi oddviti flokksins í Norðvesturkjördæmi, kepptust um oddvitasætið í Norðvestur þar sem Þórdís hafði betur. Haraldur hafði lýst því yfir fyrir prófkjörið að hann myndi ekki þiggja annað sæti listans og hlaut hann nokkra gagnrýni fyrir það. Á endanum þáði Haraldur þó annað sæti listans.[11] Sameiginlegt prófkjör var haldið fyrir bæði Reykjavíkurkjördæmin. Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra, hafði þar betur gegn Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur dómsmálaráðherra, en bæði sóttust eftir 1. sæti í prófkjörinu.[12] Sigríður Andersen sagði af sér embætti dómsmálaráðherra á kjörtímabilinu vegna Landsréttarmálsins. Hún sóttist eftir 2. sæti í prófkjöri flokksins í Reykjavík en varð ekki á meðal átta efstu.[13]

(F) Flokkur fólksins[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Tómas A. Tómasson
RS Inga Sæland
SV Guðmundur Ingi Kristinsson
NV Eyjólfur Ármannsson
NA Jakob Frímann Magnússon
S Ásthildur Lóa Þórsdóttir

Flokkur fólksins bauð nú fram í annað sinn og sem fyrr undir forystu Ingu Sæland. Flokkurinn hóf síðasta kjörtímabil með fjóra þingmenn en í kjölfar Klaustursmálsins voru Karl Gauti Hjaltason og Ólafur Ísleifsson reknir úr þingflokkinum. Báðir gengu þeir síðar í þingflokk Miðflokksins. Stillt var upp á alla framboðslista flokksins.[14] Helstu baráttumál flokksins voru sem fyrr málefni öryrkja og eldri borgara. Lögð var áhersla á afnám tekjutenginga í bótakerfinu og hækkun skattleysismarka.

(J) Sósíalistaflokkur Íslands[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Gunnar Smári Egilsson
RS Katrín Baldursdóttir
SV María Pétursdóttir
NV Helga Thorberg
NA Haraldur Ingi Haraldsson
S Guðmundur Auðunsson

Sósíalistaflokkur Íslands bauð nú fram til Alþingis í fyrsta skiptið en hafði áður náð manni inn í borgarstjórn Reykjavíkur 2018. Gunnar Smári Egilsson var formaður framkvæmdastjórnar flokksins og kom fram sem leiðtogi flokksins í kosningabaráttunni. Uppstillingarnefndir sem slembivaldar voru úr hópi flokksmanna röðuðu upp á framboðslista. Helstu áherslumál flokksins voru kjarabætur fyrir láglaunafólk, öryrkja og eldri borgara, hærri skattar á hæstu tekjur og uppbrot stórútgerða.

(M) Miðflokkurinn[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Vilborg Þóranna Kristjánsdóttir
RS Fjóla Hrund Björnsdóttir
SV Karl Gauti Hjaltason
NV Bergþór Ólason
NA Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
S Birgir Þórarinsson

Miðflokkurinn bauð nú í fram í sínum öðrum þingkosningum og sem fyrr undir forystu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Flokkurinn hóf síðasta kjörtímabil með sjö þingmenn en Í kjölfar Klaustursmálsins bættust þeir Karl Gauti Hjaltason og Ólafur Ísleifsson við úr Flokki fólksins. Að Gunnari Braga Sveinssyni undanskildum sóttust allir þingmenn flokksins eftir forystusætum á listum flokksins. Stillt var upp á lista í öllum kjördæmum. Uppstillingarnefndir í Reykjavíkurkjördæmunum höfnuðu sitjandi þingmönnum Ólafi Ísleifssyni og Þorsteini Sæmundssyni í þágu þess að hafa fleiri konur í efstu sætum. Ólafur vék sjálfviljugur til hliðar til að „leysa þá pattstöðu sem upp er komin“[15] en fylgismenn Þorsteins voru ekki sáttir við þessar málalyktir þannig að tillaga uppstillingarnefndar var felld á félagsfundi. Í kjölfarið fór fram oddvitakjör um efsta sæti listans þar sem Þorsteinn beið lægri hlut fyrir Fjólu Hrund Björnsdóttur.[16]

(O) Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Guðmundur Franklín Jónsson
RS Glúmur Baldvinsson
SV Hafdís Elva Guðlaugsdóttir
NV Sigurlaug G. I. Gísladóttir
NA Björgvin Egill Vídalín Arngrímsson
S Magnús Guðbergsson

Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn var stofnaður á seinni hluta ársins 2020 og var því í framboði til Alþingis í fyrsta skiptið. Stofnandi flokksins og formaður var Guðmundur Franklín Jónsson sem áður hafði verið formaður Hægri grænna sem buðu fram 2013. Guðmundur hafði einnig verið í framboði í forsetakosningunum 2020. Í viðtali við Stundina í febrúar 2020 sagði Guðmundur að flokkurinn myndi verða síðastur til að birta framboðslista sína og stefnumál þar sem frambjóðendur væru margir hræddir við fjölmiðla og þar sem hann óttaðist að aðrir flokkar myndu stela stefnumálum flokksins.[17]

(P) Píratar[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Halldóra Mogensen
RS Björn Leví Gunnarsson
SV Þórhildur Sunna Ævarsdóttir
NV Magnús Davíð Norðdahl
NA Einar Brynjólfsson
S Álfheiður Eymarsdóttir

Píratar buðu nú fram til Alþingis í fjórða skiptið. Flokkurinn hafði sex þingmenn eftir kosningarnar 2017 en bætti við sig einum manni á miðju kjörtímabili þegar Andrés Ingi Jónsson gekk til liðs við flokkinn en hann hafði verið kjörinn á þing fyrir VG. Flokkurinn hefur ekki eiginlegan formann en þingmenn hans skiptast á að gegna embætti formanns þingflokksins. Halldóra Mogensen var sérstaklega útnefnd sem umboðsmaður flokksins í mögulegum stjórnarmyndunarviðræðum.[18] Helgi Hrafn Gunnarsson, Jón Þór Ólafsson og Smári McCarthy sóttust ekki eftir endurkjöri. Rafræn prófkjör voru haldin í öllum kjördæmum. Eitt prófkjör var haldið fyrir Reykjavíkurkjördæmin í sameiningu.

(S) Samfylkingin[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Helga Vala Helgadóttir
RS Kristrún Mjöll Frostadóttir
SV Þórunn Sveinbjarnardóttir
NV Valgarður Lyngdal Jónsson
NA Logi Már Einarsson
S Oddný Harðardóttir

Samfylkingin hafði verið í stjórnarandstöðu á undangengnu kjörtímabili. Flokkurinn fékk sjö þingmenn í kosningunum 2017 en fjölgaði um einn á kjörtímabilinu þegar Rósa Björk Brynjólfsdóttir gekk til liðs við flokkinn en hún hafði áður verið þingmaður VG. Þetta voru aðrar þingkosningarnar þar sem Logi Már Einarsson leiddi flokkinn sem formaður. Stillt var upp á lista flokksins í öllum kjördæmum nema Norðvestur þar sem kosið var um efstu fjögur sæti listans á kjördæmisþingi. Í Reykjavíkurkjördæmunum lét uppstillingarnefnd framkvæma skoðannakönnun hjá flokksmönnum um röðun í fimm efstu sætin. Niðurstöður könnunarinnar áttu að vera leynilegar en láku út til fjölmiðlar. Samkvæmt þeim var Ágúst Ólafur Ágústsson, sitjandi þingmaður flokksins, ekki í einu af fimm efstu sætum. Niðurstöður uppstillingarnefndar urðu að Ágúst myndi ekki sitja ofarlega á listum flokksins í Reykjavík og urðu af þessu nokkrar deilur.[19]

(V) Vinstri hreyfingin – grænt framboð[breyta | breyta frumkóða]

Kd. Oddviti
RN Katrín Jakobsdóttir
RS Svandís Svavarsdóttir
SV Guðmundur Ingi Guðbrandsson
NV Bjarni Jónsson
NA Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir
S Hólmfríður Árnadóttir

Vinstri hreyfingin – grænt framboð hafði leitt ríkisstjórn á undangengnu kjörtímabili þar sem formaður flokksins, Katrín Jakobsdóttir, hafði verið forsætisráðherra. Flokkurinn fékk 11 þingmenn kjörna í síðustu kosningum en á kjörtímabilinu gengu tveir þeirra úr þingflokknum og til liðs við aðra flokka vegna óánægju með stjórnarsamstarfið með Framsóknarflokki og Sjálfstæðisflokki. Skipað var á lista í öllum kjördæmum með rafrænu forvali. Sameiginlegt forval var í báðum Reykjavíkurkjördæmunum. Athygli vakti að nýliðar höfðu betur gegn sitjandi þingmönnum í oddvitasæti í öllum kjördæmum nema Reykjavíkurkjördæmunum.[20] Óli Halldórsson, sigurvegari forvalsins í Norðausturkjördæmi, baðst þó síðar undan því að leiða listann af persónulegum ástæðum þannig að Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir færðist upp í efsta sætið. Einn þingmanna flokksins, Kolbeinn Óttarsson Proppé, bauð sig fram í forvali flokksins í Suðurkjördæmi en hafnaði þar í fjórða sæti. Eftir það hugði hann á framboð í forvalinu í Reykjavík en dró það síðar til baka í ljósi #metoo umræðunnar og þess að kvartað hafði verið undan framkomu hans við fagráð flokksins.[21]

(Y) Ábyrg framtíð[breyta | breyta frumkóða]

Ábyrg framtíð var stofnuð um sumarið 2021 í kringum andstöðu við sóttvarnaraðgerðir vegna kórónuveirufaraldursins og efasemdir um bólusetningar. Formaður flokksins var Jóhannes Loftsson en hann var jafnframt oddviti eina framboðslista flokksins, í Reykjavíkurkjördæmi norður. Flokkurinn hafði einnig skilað inn framboðslista með undirskriftum í Suðurkjördæmi en framboðinu var hafnað þar sem undirskriftir voru ekki nógu margar.[22]

Skoðanakannanir[breyta | breyta frumkóða]

Yfirlit um skoðanakannanir frá kosningunum 2017.

Skoðanakannanir höfðu sýnt miklar fylgissveiflur yfir undangengið kjörtímabil. Sjálfstæðisflokkurinn hafði mælst stærstur yfir allt kjörtímabilið en Samfylkingin næst stærst yfir miðbik tímabilsins. Þegar nær dró kosningum dalaði þó fylgi Samfylkingar í könnunum en fylgi VG og hins nýja Sósíalistaflokks reis. Niðurstöður kosninganna urðu svo nokkuð frábrugðnar skoðanannakönnunum, t.d. var fylgi Sósíalista ofmetið í öllum könnunum í september en fylgi Framsóknarflokks og Flokks fólks vanmetið.

Úrslit kosninganna[breyta | breyta frumkóða]

Merki Flokkur Formenn Lista-
bókstafur
Atkvæði % +/- Þingmenn +/-
Independence Party (Iceland), 2017 logo.svg Sjálfstæðisflokkurinn Bjarni Benediktsson D 48.708 24,4% Decrease2.svg0,9% 16 Steady2.svg
Merki framsoknarflokksins.svg Framsóknarflokkurinn Sigurður Ingi Jóhannsson B 34.501 17,3% Increase2.svg9,6% 13 Increase2.svg5
Vinstri grænir.svg Vinstrihreyfingin - grænt framboð Katrín Jakobsdóttir V 25.114 12,6% Decrease2.svg4,3% 8 Decrease2.svg3
Merki Samfylkingarinnar (frá 2020).png Samfylkingin Logi Einarsson S 19.825 9,9% Decrease2.svg2,2% 6 Decrease2.svg1
Logo Flokks Fólksins.jpg Flokkur fólksins Inga Sæland F 17.672 8,8% Increase2.svg1,9% 6 Increase2.svg2
Píratar.png Píratar enginn P 17.233 8,6% Decrease2.svg0,9% 6 Steady2.svg
Merki Viðreisnar 2.png Viðreisn Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir C 16.628 8,3% Increase2.svg1,6% 5 Increase2.svg1
Miðflokkurinn Íslandi.png Miðflokkurinn Sigmundur Davíð Gunnlaugsson M 10.879 5,4% Decrease2.svg5,5% 3 Decrease2.svg4
Icelandic Socialist Party.png Sósíalistaflokkur Íslands Gunnar Smári Egilsson J 8.181 4,1% Increase2.svg4,1% 0 Steady2.svg
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn - xo.png Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn Guðmundur Franklín Jónsson O 845 0,4% Increase2.svg0,4% 0 Steady2.svg
Abyrgframtid-logo.jpg Ábyrg framtíð Jóhannes Loftsson Y 144 0,1% Increase2.svg0,1% 0 Steady2.svg
Samtals gild atkvæði 199.730 100% 63
97,9% Hlutfallstölur framboða
miðast við gild atkvæði.
Skáletraðar hlutfallstölur
miðast við greidd atkvæði.
Auðir seðlar 3.731 1,8%
Ógildir seðlar 517 0,3%
Samtals greidd atkvæði 203.978 100%
Á kjörskrá voru: 254.588 Kjörsókn: 80,1% (Decrease2.svg1,1%)

Endurtalningar og breyttar niðurstöður[breyta | breyta frumkóða]

Samkvæmt birtum lokatölum úr öllum kjördæmum að morgni 26. september voru niðurstöður þær að 33 konur hefðu náð kjöri til Alþingis en það hefði þýtt að þingið hefði í fyrsta skiptið verið skipað konum að meiri hluta. Það hefði jafnframt orðið í fyrsta skiptið á evrópsku þjóðþingi sem það hefði gerst. Samkvæmt sömu tölum hafði Lenya Rún Taha Karim, frambjóðandi Pírata í Reykjavíkurkjördæmi norður náð kjöri sem jöfnunarmaður og síðasti þingmaður kjördæmisins en það hefðu einnig verið tímamót þar sem hún hefði þá verið yngsti þingmaður sögunnar. Fluttar voru fréttir af því í stórum erlendum fjölmiðlum að konur væru nú í meirihluta á Alþingi. Í kjölfar endurtalningar í Norðvesturkjördæmi á sunnudeginum urðu miklar sviptingar á úthlutun jöfnunarmanna sem urðu til þess að konum sem náð höfðu kjöri fækkaði úr 33 í 30 og þær voru því ekki lengur í meirihluta.[23]

Vinstri græn, Sósíalistar, Sjálfstæðisflokkurinn og Píratar kröfðust endurtalningar í Suðurkjördæmi vegna þess hve fáum atkvæðum munaði til að breyta úthlutun þingsæta.[24] Niðurstöður þar breyttust ekki við endurtalningu.[25]

Vandkvæði á talningu[breyta | breyta frumkóða]

Í kjölfar endurtalningar atkvæða í Norðvesturkjördæmi kom fram margþætt gagnrýni á endurtalninguna og framkvæmd hennar. Að sögn Inga Tryggvasonar, formanns yfirkjörstjórnar í kjördæminu, var ráðist í endurtalningu á öllum atkvæðum vegna þess að í ljós kom misræmi í flokkun atkvæða sem greidd höfðu verið C-lista Viðreisnar.[26]. Eftir endurtalningu breyttust atkvæðatölur allra framboða lítillega en einnig fjöldi auðra og ógildra seðla sem og heildarfjöldi talinna atkvæða með þeim afleiðingum að úthlutun jöfnunarsæta á landsvísu breyttist verulega.[27] Í kjölfar endurtalningar gagnrýndi Magnús Davíð Norðdahl, efsti maður á lista Pírata, það að umboðsmaður listans skyldi ekki hafa verið látinn vita af endurtalningunni og að kjörseðlar skuli ekki hafa verið innsiglaðir eftir að fyrri talningu lauk og þar til hafist var handa við endurtalningu.[28] Formaður yfirkjörstjórnar staðfesti að kjörseðlarnir hefðu verið skildir eftir í talningarsalnum á Hótel Borgarnesi á þessu tímabili og að salurinn hafi einungis verið læstur en ekki innsiglaður og bar það fyrir sig að slíkt hefði aldrei verið gert.[29] Skýrslur yfirkjörstjórna úr öðrum kjördæmum leiddu þó í ljós að Norðvesturkjördæmi var eina kjördæmið þar sem geymslustaður atkvæða var ekki innsiglaður eftir að talningu var lokið.[30]

Landskjörstjórn kom saman 1. október til að úthluta þingsætum og fór þar eftir þeim niðurstöðum sem borist höfðu frá yfirkjörstjórnum í hverju kjördæmi. Landskjörstjórn lét þess þó getið í tilkynningu að að hennar mati hefði: „...ekki borist staðfesting frá yfirkjörstjórn Norðvesturkjördæmis á að meðferð og varðveisla kjörgagna á talningarstað í kjördæminu hafi verið fullnægjandi.“ Samkvæmt ákvæðum stjórnarskrár væri það hins vegar eingöngu Alþingi sjálft sem gæti úrskurðað um gildi kosninganna.[31] Sérstök kjörbréfanefnd Alþingis hefur það hlutverk að rannsaka kosningakærur og gera tillögu til þingsins um samþykkt eða synjun á kjörbréfum nýkjörinna þingmanna. Þar sem hin eiginlega kjörbréfanefnd er ekki kosin fyrr en þing kemur saman komu flokkarnir sér saman um skipun undirbúningsnefndar kjörbréfa og var Birgir Ármannsson formaður hennar.[32]

Tólf kærur hafa borist Alþingi vegna framkvæmdar kosninganna. Fimm þeirra eru frá þeim frambjóðendum sem voru inni á þingi samkvæmt lokatölum til fjölmiðla að morguninn eftir kjördag en duttu út fyrir aðra fimm frambjóðendur úr sömu flokkum þegar niðurstöður endurtalningur í Norðvesturkjördæmi urðu ljósar. Ein er frá oddvita pírata í Norðvesturkjördæmi. Aðrar kærur eru frá almennum borgurum, þar á meðal frá Katrínu Oddsdóttur og Þorvaldi Gylfasyni.[33]

Markverðir áfangar[breyta | breyta frumkóða]

Tómas A. Tómasson þingmaður Flokks fólksins er elsti nýliðinn sem kosinn hefur verið á þing eða 72 ára gamall.

Birgir Þórarinsson þingmaður Miðflokksins gekk til liðs við Sjálfstæðisflokkinn tveimur vikum eftir kosningar en það er í fyrsta skipti sem að þingmaður skiptir um flokk svo stuttu eftir kosningar.


Fyrir:
Alþingiskosningar 2017
Alþingiskosningar Eftir:
Alþingiskosningar 2025

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Kosið verður til Alþingis 25. september 2021Fréttablaðið, skoðað 24. júli 2020
  2. [https://www.althingi.is/altext/151/s/1817.html Lög nr. 112 25. júní 2021.
  3. „Kannski eru þjóð­þing ekki rétti aðilinn til að setja kosninga­lög“ - visir.is, 5. ágúst 2021.
  4. Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar - Dómsmálaráðuneytið
  5. [https://www.ruv.is/frett/2021/08/23/kosning-i-kringlu-og-smaralind-hafin Kosning í Kringlu og Smáralind hafin - ruv.is, 23.8.2021
  6. Co­vid-sýktir bíl­eig­endur fá að kjósa á Skarfa­bakka - visir.is, 17.9.2021
  7. Landsflokknum synjað um listabókstaf - RÚV, 9.8.2021
  8. Þrettán listabókstafir á skrá en færri framboð í haust Rúv, skoðað 15. febrúar 2021.
  9. Ásmundur Einar býður sig fram í Reykjavík - Fréttablaðið.is, 13. janúar 2021
  10. Benedikt skekur Viðreisn - Kjarninn, 29.5.2021.
  11. Þórdís Kolbrún sigraði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi - Kjarninn, 20.6.2021
  12. Guðlaugur Þór sigraði - mbl.is, 6.6.2021
  13. Guðlaugur Þór sigrar - Sigríður ekki meðal átta efstu - RÚV, 5.6.2021.
  14. Minni flokkar huga að framboðslistum - RÚV, 16.6.2021.
  15. Ólafur segist leysa pattstöðu með því að bjóða sig ekki fram - Vísir.is, 19.7.2021
  16. Breytt ásýnd Miðflokksins og ákall um fleiri konur - RÚV, 25.7.2021
  17. Segir frambjóðendur nýstofnaðs stjórnmálaafls óttast fjölmiðla - Stundin, 11.2.2021
  18. Halldóru falið að leiða stjórnarmyndunarviðræður - Vísir.is, 28.7.2021
  19. Ill­ska hlaupin í upp­stillingar­nefnd Sam­fylkingar - Vísir.is, 18.1.2021
  20. Stjórn­ar­þing­mönn­um í­trek­að hafn­að - Fréttablaðid, 18.4.2021
  21. Dregur fram­boð sitt til baka í ljósi um­ræðu síðustu daga - Vísir.is, 11.5.2021
  22. Ábyrg framtíð fékk ekki tilskilinn meðmælafjölda í Suðurkjördæmi - Vísir.is, 11.9.2021
  23. Endurtalning: Konur ekki lengur í meirihluta - RUV.is
  24. Fjórir flokkar óska eftir endurtalningu í Suðurkjördæmi - RÚV, 27.9.2021
  25. Engin breyting við endurtalningu í Suðurkjördæmi - RÚV, 28.9.2021
  26. http://landskjor.is/landkjorstjorn/frettir-tilkynningar/tilkynning-um-urslit-kosninga-til-althingis-25.-september-2021-og-uthlutun-thingsaeta
  27. https://www.ruv.is/frett/2021/09/29/mannleg-mistok-breyttu-ollu-fyrir-tiu-frambjodendur
  28. https://www.frettabladid.is/frettir/segir-alvarlega-agalla-a-talningu-atkvaeda/
  29. https://www.frettabladid.is/frettir/kjorgogn-voru-ekki-innsiglud-thad-hefur-aldrei-verid-gert/
  30. https://www.mbl.is/frettir/kosning/2021/09/30/innsiglad_alls_stadar_nema_i_nordvesturkjordaemi/
  31. http://landskjor.is/landkjorstjorn/frettir-tilkynningar/tilkynning-um-urslit-kosninga-til-althingis-25.-september-2021-og-uthlutun-thingsaeta
  32. https://www.visir.is/g/20212165200d/skipta-ut-konu-fyrir-karl-vegna-jafn-rettis-sjonar-mida
  33. https://www.mbl.is/frettir/kosning/2021/10/15/althingi_hefur_birt_kaerurnar/