Forsetakosningar á Íslandi 2020

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search

Forsetakosningar á Íslandi 2020 fóru fram 27. júní 2020. Guðni Th. Jóhannesson, sitjandi forseti Íslands, tilkynnti í nýársávarpi sínu 1. janúar 2020 að hann myndi sækjast eftir endurkjöri.[1]

Tveir frambjóðendur, Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands og Guðmundur Franklín Jónsson hótelstjóri og fyrrverandi verðbréfasali skiluðu meðmælalistum í öllum kjördæmum.[2]

Guðni var sigurvegari kosninganna og hlaut hann 92,2% greiddra atvæða. Kjörsókn var tæp 66,9%.

Framkvæmd kosninganna[breyta | breyta frumkóða]

Sú nýbreytni var tekin upp við framkvæmd kosninganna að söfnun undirskrifta frá meðmælendum mátti fara fram með rafrænum hætti vegna heimsfaraldurs COVID-19.[3]

Þann 26. júní, degi fyrir kosningar, var tilkynnt að kjósendur í sóttkví vegna COVID19 gætu ekki kosið[4]. Þeirri ákvörðun var mótmælt víða[5] og úr varð að fólk í sóttkví gat kosið í gegnum bílrúðu á bílaplani hjá embætti Sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu.[6].

Á kjördag komu fram ábendingar um að betur hefði mátt standa að framsetningu kjörseðils og töldu sumir að kassar til að setja kross, framan við nöfn frambjóðenda hefðu auðveldað nýjum kjósendum að setja merki á réttan stað. Óvíst er hversu mikil áhrif þessi framsetning hafði á fjölda ógildra atkvæða.

Frambjóðendur[breyta | breyta frumkóða]

Skiluðu ekki meðmælalistum[breyta | breyta frumkóða]

  • Axel Pétur Axelsson, sjálftitlaður þjóðfélagsverkfræðingur ákvað að bjóða sig fram í byrjun apríl.[8] Skilaði ekki meðmælalista.
  • Arngrímur Friðrik Pálsson, maí: Búfræðingur [9] Skilaði ekki meðmælalista.
  • Kristján Örn Elías­son, maí: Markaðsfræðingur og alþjóðlegur skákdómari. Hætti við.
  • Magnús Ing­berg Jóns­son, maí: Verktaki og fiskeldisfræðingur. Hætti við.

Skoðanakannanir[breyta | breyta frumkóða]

Dags. Könnun GThJ GFJ Athugasemdir
03-06-2020 Þjóðarpúls Gallup[10] 90,4% 9,6% Úrtak: 1108 Svarhlutfall: 55%
11-06-2020 Maskína/Stöð 2[11] 92,4% 7,6%
20-06-2020 Zenter/Fréttablaðið[12] 92,1% 7,9% Úrtak: 2500 Svarhlutfall: 50,5%
24-06-2020 Þjóðarpúls Gallup[13] 93,5% 6,5% Úrtak: 1589 Svarhlutfall: 51,7%

Í undanfara kosninganna stóðu ýmsir fjölmiðlar fyrir netkönnunum með sjálfvöldu úrtaki en þær eru ekki áreiðanlegar þar sem ekki er unnt að yfirfæra niðurstöður á alla kjósendur. Stuðningur við Guðmund Franklín var gjarnan mun meiri í netkönnunum með sjálfvöldu úrtaki en þeim skoðanakönnunum sem unnar voru með viðurkenndum vísindalegum aðferðum. Sem dæmi tilgreindu yfir 75% þátttakenda í slíkri könnun á Útvarpi Sögu að þeir hugðust kjósa Guðmund Franklín Jónsson[14].

Niðurstöður[15][breyta | breyta frumkóða]

Frambjóðandi Atkvæði Hlutfall Hlutfall af gildum atkvæðum
Guðmundur Franklín Jónsson 12.797 7,6% 7,8%
Guðni Th. Jóhannesson 150.913 89,4% 92,2%
Auðir seðlar 4.043 2,4% -
Önnur ógild atkvæði 1.068 0,6% -
Samtals 168.821 100% 100%

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 Ruv.is - Guðni gefur kost á sér til endurkjörs
  2. Tveir frambjóðendur hafa skilað meðmælum í öllum kjördæmum Vísir, skoðað 23. maí 2020.
  3. „Rafræn skráning meðmælenda fyrir forsetakosningar opnuð“. www.stjornarradid.is . Sótt 4. maí 2020.
  4. „Fá ekki að kjósa í sóttkví“. RÚV (enska). 26. júní 2020. Sótt 28. júní 2020.
  5. „„Þetta má ekki endurtaka sig““. www.mbl.is . Sótt 28. júní 2020.
  6. „Fólk í sóttkví fær að kjósa gegnum bílrúðu“. RÚV (enska). 27. júní 2020. Sótt 28. júní 2020.
  7. Guðmundur Franklín Jónsson býður sig fram til forsetaVísir, skoðað 23. apríl, 2020
  8. Axel Pétur í forsetaframboð...Fréttablaðið, skoðað 23. apríl 2020.
  9. Karlarnir fimm sem vilja taka slaginn við GuðnaVísir, skoðað 15. maí 2020
  10. 90% styðja Guðna Th. Jóhannesson - RÚV, 3. júní 2020
  11. Guð­mundur Frank­lín sækir fylgi til Mið­flokksins, eldra fólks og karla - Vísir.is, 12. júní 2020
  12. Mikill meirihluti ætlar á kjörstað - Fréttablaðið, 20. júní 2020
  13. Rúmlega 93% segjast ætla að kjósa Guðna - Gallup, 24. júní 2020
  14. Kr, Jóhann (26. júní 2020). „Könnun: Flestir ætla að kjósa Guðmund Franklín“. Útvarp Saga . Sótt 28. júní 2020.
  15. „Lokatölur í forsetakosningunum 2020“. RÚV (enska). 28. júní 2020. Sótt 28. júní 2020.