Donald Trump

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Donald Trump
Donald Trump Pentagon 2017.jpg
Forseti Bandaríkjanna
Núverandi
Tók við embætti
20. janúar 2017
Persónulegar upplýsingar
Fæddur14. júní 1946 (1946-06-14) (73 ára)
New York-borg, New York, Bandaríkjunum
ÞjóðerniBandarískur
StjórnmálaflokkurRepúblikanaflokkurinn (1987–1999, 2009–2011, 2012–)
Demókrataflokkurinn (til 1987, 2001–2009)
Umbótaflokkurinn (1999–2001)
MakiIvana Zelníčková (g. 1977; skilin 1992)
Marla Maples (g. 1993; skilin 1999)
Melania Knauss (g. 2005)
BörnDonald yngri, Ivanka, Eric, Tiffany, Barron
StarfViðskipamaður, fasteignasali, stjórnmálamaður
Undirskrift

Donald John Trump (fæddur 14. júní 1946) er 45. og núverandi forseti Bandaríkjanna. Hann er fæddur og uppalinn í New York-borg í New York-fylki. Hann var stjórnandi sjónvarpsþáttanna Lærlingurinn (enska: The Apprentice) á árunum 2004-2015. Hann bauð sig fram sem fulltrúi Repúblikanaflokksins í forsetakosningunum í Bandaríkjunum þann 8. nóvember 2016 og tók við embættinu af Barack Obama þann 20. janúar 2017 sem nýkosinn 45. forseti Bandaríkjanna. Trump er með gráðu í viðskiptafræði.

Fyrirtæki Trumps (enska: The Trump Organization) á 14.000 íbúðir í Brooklyn, Queens og Staten Island. Þar að auki á hann m.a. aðrar eignir eins og hótel og spilavíti. Talið er að hann eigi að minnsta kosti 16 golfvelli í Bandaríkjunum og þá á hann einnig golfvöll í Skotlandi.

Æviágrip

Donald Trump fæddist þann 14. júní árið 1946 í New York. Hann er sonur fasteignasalans og milljarðamæringsins Freds Trump og skosk-bandarískrar konu hans, Mary Trump. Trump lauk prófi frá Wharton-verslunarskólanum, sem er deild í Pennsylvaníuháskóla, árið 1968. Eftir að hafa lokið námi vann Trump sem rukkari í fyrirtæki föður síns og innheimti tekjur af fasteignum hans. Trump vann hjá fyrirtæki föður síns til ársins 1975 en hóf þá sjálfstæðan rekstur í fasteignaiðnaðinum.[1] Faðir Trumps lánaði honum andvirði um 60 milljóna Bandaríkjadala til að hjálpa honum að komast á lappirnar í viðskiptageiranum.[2] Alls hefur hann á ævi sinni hlotið andvirði um 413 milljóna Bandaríkjadala frá fyrirtækjum föður síns.[3] Trump hefur í seinni tíð talað um að faðir hans hafi veitt honum „lítið lán“ upp á milljón Bandaríkjadali (andvirði um 120 millj­ón­a íslenskra króna) til þess að hefja viðskiptaferilinn.[4]

Viðskipta- og sjónvarpsferill

Árið 1978 keypti Trump Commodore-hótelið nálægt Grand Central-járnbrautarstöðinni í New York. Hann byggði skrifstofubyggingu í turni á fimmta stræti borgarinnar og græddi talsvert á að leigja hana út. Trump var orðinn velkunnur milljarðamæringur þegar hann var 42 ára. Árið 1983 byggði hann 58 hæða skýjakljúf, Trump-turninn, á Manhattan. Árið 1988 átti Trump meðal annars tvö spilavíti og hótel í Atlanta, skutludeild Eastern-flugfélagsins, Mar-a-Lago-óðalið í Flórída, meirihluta í Alexander's-verslunarkeðjunni í New York og fjölbýlishús í ýmsum bandarískum stórborgum.[1] Trump þótti á seinni hluta níunda áratugarins nokkurs konar „tákn yfirstandandi uppgangstíma í bandarísku viðskiptalífi“. Hann hafði þó einnig orð á sér fyrir að beita „siðlausum“ aðferðum til að sölsa undir sig lóðir mun fáttækari eigenda.[5]

Nokkuð fór að síga undan viðskiptaveldi Trumps í lok níunda áratugarins og byrjun þess tíunda.[6] Árið 1989 fóru fyrirtækjaskuldir hans upp í rúma fjóra milljarða dollara og margir verðbréfasalar á Wall Street töldu hann í reynd vera á hausnum.[7] Dóttir Trumps, Ivanka, hefur sagt að í byrjun 10. áratugarins, þegar skuldir Trumps voru sem hæstar, hafi faðir hennar bent henni á heimilislausan mann sem sat fyrir framan Trump-turn og sagt við hana: „Veistu, þessi náungi er 8 milljörðum dollara ríkari en ég!“.[8] Árið 1990 var Trump einu ógreiddu láni frá því að lýsa yfir persónulegu gjaldþroti og neyddist því til þess að gefa bönkum tímabundna stjórn á fyrirtækjum sínum í skiptum fyrir vasapening.[9] Frá 1991 til 2009 lýstu gistihúsa- og spilavítakeðjur Trumps sex sinnum yfir gjaldþroti.[10]

Á þessum tíma bað orðstír Trumps einnig hnekki vegna umfjöllunar um einkalíf hans. Slúðurblöð fjölluðu mikið um framhjáhald hans á konu sinni, tékknesku skíðadrottningunni Ivönu, með fegurðardrottningunni Mörlu Maples. Trump skildi við Ivönu árið 1992 og þurfti að greiða henni 25 milljónir Bandaríkjadala í skilnaðarbætur.[11] Trump giftist Maples árið 1993 en skildi við hana sex árum síðar.

Eftir eins árs endurskoðun á skuldastöðu sinni tókst Trump að forðast allsherjar gjaldþrot og algera sundurlimun á eignum hans en auður hans var aðeins brot af því sem hann var áður[11] og vegna gjaldþrota fyrirtækja hans glataði hann lánstrausti hjá flestum bönkum öðrum en Deutsche Bank.[12]

Árið 2003 varð Trump framleiðandi og kynnir bandarísku raunveruleikaþáttanna The Apprentice sem sýndir eru á sjónvarpsstöðinni NBC. Í þáttunum kepptu þátttakendur um hálaunastarf í fyrirtæki Trumps og einn sigurvegari var valinn í lok hverrar þáttaraðar. Í lok hvers þáttar datt einn keppandi úr keppninni og Trump fékk það hlutverk að segja orðin „Þú ert rekinn“ (enska: You're fired) við hinn óheppna. Þættirnir nutu mikilla vinsælda á fyrsta áratugi 21. aldar og með hlutverki sínu í þeim tókst Trump að miklu leyti að byggja á ný upp almannaímynd sína sem kænn kaupsýslumaður.[13]

Stjórnmálaferill

Trump studdi Ronald Reagan á 9. áratugnum en lítið er vitað um pólitískar skoðanir hans fyrir þann tíma. Trump var í Demókrataflokknum frá 2001-2008 en árið 2011 gekk hann í Repúblikanaflokkinn.

Árið 1989 barðist Trump fyrir því að dauðarefsing yrði tekin upp í New York-fylki á ný svo hægt yrði að taka af lífi fimm menn af afrískum og rómönskum uppruna sem höfðu verið ákærðir fyrir að nauðga konu í Central Park í miðborg New York-borgar. Trump greiddi meðal annars fyrir heilsíðuauglýsingar í dagblöðum þar sem þess var krafist að hinir ákærðu sættu dauðarefsingu.[14] Fimmmenningarnir voru sakfelldir og fangelsaðir fyrir nauðgunina en var sleppt árið 2002 eftir að erfðarannsókn og viðurkenning hins raunverulega sökudólgs sýndi fram á sakleysi þeirra. Trump hefur í seinni tíð varið afstöðu sína í málinu og neitað að biðja fimmmenningana afsökunar fyrir að berjast fyrir dauðadómi gegn þeim.[15]

Trump hafði lengi verið óhræddur við að tjá sig um bandarísk stjórnmál en skoðanir hans fóru að vekja meiri athygli eftir að Barack Obama var kjörinn forseti Bandaríkjanna árið 2008. Trump varð hávær gagnrýnandi Obama eftir að hann tók við embætti og varð jafnframt einn helsti boðberi þeirrar samsæriskenningar að Obama hafi ekki fæðst í Bandaríkjunum heldur í Keníu og ætti þar með að vera ókjörgengur í embætti Bandaríkjaforseta.[16] Á þessum tíma var Trump að undirbúa sitt eigið forsetaframboð fyrir Repúblikanaflokkinn árið 2012 á móti Obama og hugðist nota þessa ásökun um meint ólögmæti stjórnar hans sem vopn í kosningabaráttunni. Obama birti hins vegar fæðingarvottorð sitt frá spítala í Hawaii í apríl árið 2011 til þess að afsanna aðdróttanir Trumps. Trump sagðist í kjölfarið „mjög stoltur af [sínum] þætti í að fá úr þessu máli skorið“[17] en næsta mánuð hætti hann við forsetaframboð sitt gegn Obama.[18]

Forsetakosningarnar árið 2016

Donald Trump tilkynnti í júní árið 2015 að hann hygðist bjóða sig fram í forsetakosningunum sem haldnar yrðu næsta ár. Á fyrsta kosningafundi sínum sagði hann að sem forseti myndi hann „gera Bandaríkin frá­bær á ný“ (enska: Make America Great Again) og urðu þessi orð þekkt slagorð stuðningsmanna Trumps.[19]

Kosningaherferð Trumps hlaut mikla fjölmiðlaumfjöllun frá byrjun og mörg ummæli hans og kosningaloforð vöktu bæði hneykslun og aðdáun Bandaríkjamanna. Á fyrsta kosningafundi sínum lagði Trump áherslu á að stemma stigu við komu ólöglegra innflytjenda til Bandaríkjanna yfir mexíkósku landamærin og lýsti því yfir að innflytjendur frá Mexíkó væru upp til hópa nauðgarar og glæpamenn.[20] Þrátt fyrir að ólöglegur innflutningur til Bandaríkjanna frá Mexíkó hafi þegar verið í sögulegu lágmarki árið 2015[21][22] líkti Trump stöðu mála á landamærunum við neyðarástand og lofaði snemma að næði hann kjöri myndi hann byggja landamæramúr milli Mexíkó og Bandaríkjanna. Þennan múr ættu skattgreiðendur þó ekki að greiða, heldur kvaðst Trump ætla að fá ríkisstjórn Mexíkó til þess að greiða kostnaðinn.[23] Loforðið um landamæramúr sem Mexíkó ætti að greiða fyrir varð eitt helsta stefið í kosningabaráttu Trumps og hefur áfram verið áberandi stefnumál í forsetatíð hans.

Donald Trump heldur sigurræðu sína þann 9. nóvember 2016.

Þótt ummæli og framkoma Trumps væru mjög umdeild á landsvísu reyndust stefnumál hans vinsæl meðal skráðra meðlima Repúblikanaflokksins og því mældist hann snemma með forystu í könnunum fyrir forkjör flokksins. Mikla athygli vakti í kosningabaráttunni þegar Ted Cruz vann fyrstu forkosningar Repúblikana í Iowa-fylki þann 1. febrúar 2016 og Donald Trump varð í öðru sæti. Í kjölfarið ásakaði Trump Ted Cruz um að hafa „stolið“ kosningum.[24] Þrátt fyrir þessi feilspor vann Trump að endingu útnefningu Repúblikanaflokksins fyrir forsetakosningarnar og var lýstur frambjóðandi þeirra þann 17. júlí árið 2016.

Kosningabaráttan sem var framundan við mótframbjóðanda hans úr Demókrataflokknum, Hillary Clinton, þótti óvægin. Trump var m.a. sakaður um kynferðislega áreitni gagnvart konum frá gömlum upptökum og sjálfur kallaði hann Hillary glæpamann sem ætti að læsa inni. Kannanir sýndu lengst af að Hillary Clinton hafði yfirhöndina en Trump saxaði smám saman á forskot hennar þar til það var orðið ómarktækt á kjördag. Í kosningunum hlaut Clinton um þremur milljónum fleiri atkvæði en Trump en vegna þess hvernig kjördæmaskipan Bandaríkjanna er háttað fékk Trump talsvert fleiri kjörmenn í kjörmannaráðinu sem velur forsetann og vann þannig kosningarnar.[25]

Forsetatíð (2017–)

Donald Trump tók við embætti Bandaríkjaforseta þann 20. janúar árið 2017. Í fyrstu viku sinni í embætti gaf Trump út tólf tilskipanir og fyrirmæli, meðal annars um að minnka útgjöld til heilbrigðatryggingakerfis Baracks Obama, um framkvæmdir við umdeildar olíuleiðslur frá Kanada til Bandaríkjanna og bann við styrkingu Bandaríkjanna við samtök sem bjóða upp á fóstureyðingar. Einnig velti upp hugmyndum um að leggja 20% toll af vörum frá Mexíkó sem liður í því að láta landið borga undir múr á landamærum ríkjanna. Enrique Peña Nieto, forseti Mexíkó, aflýsti fundi sínum með Trump í kjölfarið. Trump hóf einnig aðgerðir til að banna fólki frá nokkrum löndum þar sem múslímar eru í meirihluta, að koma til Bandaríkjanna: Sýrlandi, Írak, Íran, Líbíu, Súdan, Sómalíu og Jemen. Trump ritaði undir tilskipun um úrsögn Bandaríkjanna úr TPP (Trans Pacific Partnership), viðskipasamningi Kyrrhafsríkja.

Áætlun gegn loftslagsbreytingum var tekin út af síðu forsetaembættisins og skýrsla um stöðu samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transfólks á vinnustöðum. Stjórn Trumps krefst þess að fá að fara yfir allar rannsóknir og gögn vísindamanna Umhverfisverndarstofnunar Bandaríkjanna (EPA) áður en þau koma fyrir sjónir almennings.[26]

Rannsókn FBI á rússneskum afskiptum af forsetakosningunum 2016

Stuttu eftir að Trump tók við embætti rak hann James Comey, formann bandarísku alríkislögreglunnar, úr embætti.[27] Alríkislögreglan var þá byrjuð að rannsaka meint afskipti Rússa af forsetakosningunum og tölvuárásir rússneskra hakkara á tölvur Demókrataflokksins. Trump hafði áður spurt Comey hreint út hvort verið væri að rannsaka hann og tengsl kosningaherferðar hans við rússneska útsendara.[28] Daginn eftir að Trump rak Comey sagði hann á fundi við Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, að hann „[hefði verið] undir miklu álagi út af Rússlandi“ og að þess vegna væri hann feginn því að hafa rekið Comey.[29] Vegna þessara ummæla sökuðu andstæðingar Trumps hann um að hafa rekið Comey til þess að koma í veg fyrir að þurfa sjálfur að sæta rannsókn og væri þar með sekur um að hindra framgang réttvísinnar.[30]

Eftir að því var velt upp að Trump hefði gerst brotlegur með brottrekstri Comey ákvað þáverandi aðstoðardómsmálaráðherra í stjórn Trumps, Rod Rosenstein, að skipa Robert Mueller til að fara fyrir sérstakri rannsóknarnefnd til að kanna afskipti Rússa af kosningunum og mögulegt samneyti Trumps við rússnesku tölvuþrjótana.[31] Frá því að rannsókn Muellers var hleypt af stokkunum hafa a.m.k. 33 manns verið ákærðir, þar af fjórir samstarfsmenn Trumps.[32] Meðal annars var lögmaður Trumps til margra ára, Michael Cohen, dæmdur í þriggja ára fangelsi þann 12. desember 2018 fyrir að múta tveimur konum í nafni Trumps til að segja ekki frá kynferðislegu sambandi þeirra við Trump á meðan á kosningabaráttunni stóð.[33] Trump hefur jafnan lýst yfir vanþóknun á rannsókn Muellers og hefur líkt henni við „nornaveiðar“.[32]

Rannsókn Muellers lauk í mars árið 2019. Í niðurstöðum rannsóknarinnar sagðist Mueller ekki hafa fundið sannanir fyrir því að kosningaherferð Trumps hefði átt samráð með afskiptum Rússa í kosningunum en tók þó ekki beina afstöðu með eða á móti því að Trump hefði hindrað framgang réttvísinnar.[34] Í vitnisburði sínum fyrir Bandaríkjaþingi í júlí 2019 hafnaði Mueller því að skýrsla hans hefði hreinsað Trump af ásökunum um síðari glæpinn.[35]

Utanríkisstefna

Trump (til hægri) tekur í höndina á Kim Jong-un, leiðtoga Norður-Kóreu, á fyrsta formlega fundi leiðtoganna í Singapúr árið 2018.

Í byrjun forsetatíðar sinnar var Trump mjög harðorður í garð ríkisstjórnar Norður-Kóreu vegna tilrauna hennar með kjarnorkuvopn og langdrægar eldflaugar sem áttu að geta náð að vesturströnd Bandaríkjanna. Mikil spenna ríkti og talsvert var um stríðsæsing milli Bandaríkjanna og Norður-Kóreu árið 2017 og Norður-Kóreumenn undirbjuggu jafnvel áætlun um að skjóta eldflaugum að bandarísku Kyrrahafseyjunni Gvam.[36] Við allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna árið 2017 uppnefndi Trump Kim Jong-un, leiðtoga Norður-Kóreu „eldflaugamanninn“ (e. Rocket Man) og hótaði Norður-Kóreu gereyðileggingu ef kjarnorkuáætlun landsins yrði ekki stöðvuð.[37]

Samskipti Kims og Trumps bötnuðu verulega árið 2018 og þann 12. júní það ár áttu leiðtogarnir tveir sögulegan fund í Singapúr.[38] Á fundinum undirrituðu leiðtogarnir yfirlýsingu þar sem þeir kváðust munu vinna saman að „friði og farsæld“ á Kóreuskaga og stefna að afkjarnavopnun svæðisins.[39] Í kjölfar fundarins sagði Trump að þeir Kim hefðu „orðið ástfangnir“ og að samband þeirra væri „dásamlegt“.[40] Trump og Kim hittust aftur í Hanoi í Víetnam í febrúar 2019 en slitu fundinum án samnings.[41] Þeir hittust síðan í þriðja sinn á afvopnaða svæðinu í Norður-Kóreu í júní sama ár og var þetta í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Bandaríkjanna fór inn í landið.[42] Þrátt fyrir fyrirheitin um frið og afkjarnavopnun hafa Norður-Kóreumenn þó haldið kjarnorku- og eldflaugatilraunum áfram eftir fundina[43][44] en Trump hefur engu að síður heitið Kim áframhaldandi trausti og stuðningi.[45]

Þann 8. maí árið 2018 tilkynnti Trump að hann hygðist draga Bandaríkin úr samkomulagi sem stjórn Baracks Obama hafði gert við Íran árið 2015 í samvinnu við Bretland, Frakkland, Kína, Rússland, Þýskaland og Evrópusambandið. Samkvæmt samningnum var dregið úr viðskiptaþvingunum gegn Íran og íranskar eignir erlendis affrystar með því skilyrði að haftir yrðu settar á kjarnorkuáætlun Írans. Repúblikanar höfðu verið mjög gagnrýnir á samninginn og Trump hafði áður lýst honum sem „versta samningi allra tíma“.[46] Hin ríkin sem stóðu að samningnum vildu halda sig við hann og færðu ásamt Alþjóðakjarnorkumálastofnuninni rök fyrir því að Íran hefði ekki brotið gegn ákvæðum samningsins áður en Trump ákvað að rifta honum.[47] Bandaríkin tóku að nýju upp viðskiptaþvinganir gegn Íran í nóvember 2018[48] og hafa beitt frekari refsiaðgerðum gegn landinu vegna aukinnar spennu á milli ríkjanna á síðustu árum.[49]

Þann 6. desember árið 2017 tilkynnti Trump að Bandaríkin hygðust viðurkenna Jerúsalem sem höfuðborg Ísraelsríkis og láta flytja sendiráð Bandaríkjanna í Ísrael þangað frá Tel Avív.[50] Þann 25. mars árið 2019 undirritaði Trump jafnframt yfirlýsingu þess efnis að Bandaríkin viðurkenndu innlimun Ísraels á Gólanhæðum, sem Ísraelar hertóku í sex daga stríðinu árið 1967 en hafa almennt verið skilgreindar sem hernámssvæði af alþjóðasamfélaginu.[51] Ákvarðanir Trumps voru umdeildar á alþjóðavísu, sérstaklega meðal múslimaríkja, en var hins vegar fagnað innan Ísraels. Í þakklætisskyni vígði Benjamin Netanyahu, forsætisráðherra Ísraels, nýjar ísraelskar landtökubyggðir í Gólanhæðum undir nafninu „Trumphæðir“ þann 16. júní 2019.[52]

Trump lýsti því yfir í Twitter-færslu þann 19. desember 2018 að hann hygðist láta kalla alla bandaríska hermenn heim frá Sýrlandi, þar sem þeir höfðu leitt inngrip Bandaríkjamanna í sýrlensku borgarastyrjöldina. Hann rökstuddi ákvörðun sína með því móti að Íslamska ríkið í Sýrlandi hefði verið sigrað og að þar með væri markmiði herliðsins á svæðinu náð.[53]

Í mars árið 2019 samþykktu bæði fulltrúadeild og öldungadeild Bandaríkjaþings frumvarp þess efnis að Bandaríkin skyldu hætta hernaðarstuðningi við Sádi-Arabíu í borgarastyrjöldinni í Jemen og hætta sölu á vopnum til Sáda sem notuð væru í stríðinu.[54] Trump beitti neitunarvaldi forsetans til að koma í veg fyrir að frumvarpið tæki gildi þann 24. júlí og sagði að vopnasölur til Sáda væru nauðsynlegar til að verjast Írönum og bandamönnum þeirra í Austurlöndum nær.[55] Trump hefur verið ötull stuðningsmaður krónprinsins Múhameðs bin Salman, stjórnanda Sádi-Arabíu, og hefur meðal annars vefengt niðurstöður bandarísku leyniþjónustunnar um að prinsinn hafi fyrirskipað morðið á blaðamanninum Jamal Khashoggi í Istanbúl í október 2018.[56]

Ákæruferli fyrir embættisbrot

Þann 24. september árið 2019 tilkynnti Nancy Pelosi, forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings úr Demókrataflokknum, að fulltrúadeildin hygðist hefja formlegt ákæruferli gegn Trump vegna gruns um að hann hefði framið embættisbrot. Tilefnið var uppljóstrun um að Trump hefði þrýst á Volodimír Selenskij, forseta Úkraínu, til að fá úkraínsk stjórnvöld til að hefja rannsóknir á málum tengdum Joe Biden, fyrrum varaforseta Bandaríkjanna, og syni hans, Hunter Biden, sem stýrði gasfyrirtæki í Úkraínu á forsetatíð Baracks Obama.[57] Fyrir símtal þeirra Selenskij hafði Trump gefið fyrirmæli um að stöðva greiðslu hundrað milljóna dollara hernaðaraðstoðar til Úkraínu.[58] Trump sætir ásökunum um að reyna að beita hernaðarstyrknum til að múta Selenskij til að koma höggi á pólitískan andstæðing, en Biden er meðal frambjóðenda í forvali Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 2020. Trump viðurkenndi síðar að hafa vakið athygli á máli Bidens í símtali sínu við Selenskij en neitaði því að frestun hernaðarstyrksins hefði neitt með þá beiðni að gera.[59]

Stefnumál

Félagsleg og heilsutengd málefni

Trump lýsir sér sem andstæðingi fóstureyðinga (pro life) nema í tilvika nauðgunar, sifjaspella og af alvarlegum heilsufarsástæðum. Hann er á móti lögleiðingu marijúana en með læknisfræðilegri notkun þess. Trump er andstæðingur the Affordable Care Act (einnig þekkt sem Obamacare) og vill skipta því út fyrir markaðslegar lausnir. Trump er fylgjandi dauðarefsingu.

Efnahagsmál

Trump vill lækka fyrirtækjaskatta niður í 15%. Hann hefur haft frammi ýmsar skoðanir um lágmarkslaun en vill að hvert ríki ákveði þau fyrir sig.

Hann vill vernda bandarísk störf og framleiðslu með tollamúrum.

Umhverfismál

Trump hafnar samhljóða áliti vísindamanna um loftlagsbreytingar og vill hafna Parísarsamkomulaginu um það.

Utanríkisstefna

Trump vill auka fjárframlög í bandaríska herinn en vill minnka umsvif hans í NATO. Hann er aðdáandi Ísraelsríkis og styður frekari byggingar á Vesturbakkanum. Kjarnorkusamninginn sem Obama gerði við Íran myndi hann leysa upp.

Hann myndi viðurkenna Krímskaga sem rússneskt landsvæði og afnema viðskiptabann á Rússland.

Innflytjendastefna

Trump hefur lofað því að byggja vegg á landamærum Bandaríkjanna og Mexíkó, senda burt 11 milljónir ólöglegra innflytjenda og viðurkennir ekki ríkisborgararétt þeirra sem fæðast þar. Hann hefur sagst vilja banna múslimum að koma til landsins en mildaði afstöðu sína með því að segja að hann vildi banna fólk frá ákveðnum löndum sem eru með þekkta hryðjuverkasögu gegn Bandaríkjunum.

Einkahagir

Trump er skoskur í móðurætt og þýskur í föðurætt. Bróðir hans lést úr krabbameini fyrir aldur fram. Trump á fimm börn úr þremur hjónaböndum. Núverandi eiginkona hans er fyrrum fyrirsætan Melania Knauss-Trump, sem er fædd í Slóveníu árið 1970 og uppalin þar.

Trump er mótmælendatrúar (presbyterian).

Heimild

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist

Tilvísanir

  1. 1,0 1,1 „„Auðgaðist á því að finna dýrgripi í ruslakistunni““. Frjáls verslun. 1. október 1988. Sótt 24. janúar 2019.
  2. David Barstow, Susanne Craig og Russ Buettner (2. október 2018). „11 Takeaways From The Times’s Investigation Into Trump’s Wealth“ (enska). The New York Times. Sótt 24. janúar 2019.
  3. David Barstow, Susanne Craig og Russ Buettner (2. október 2018). „Trump Engaged in Suspect Tax Schemes as He Reaped Riches From His Father“ (enska). The New York Times. Sótt 24. janúar 2019.
  4. „Trump fékk „lítið lán“ hjá pabba“. mbl.is. 27. október 2015. Sótt 24. janúar 2019.
  5. Halldór Vilhjálmsson (28. nóvember 1987). „Allt verður að gulli hjá Trump“. Morgunblaðið. Sótt 24. janúar 2019.
  6. „Hvað verður um Trump?“. Dagblaðið Vísir. 18. júní 1990. Sótt 24. janúar 2019.
  7. „Hvort er Donald Trump jákvæður eða neikvæður milljarðamæringur?“. Tíminn. 15. júlí 1993. Sótt 24. janúar 2019.
  8. Ruth Graham (11. janúar 2018). „What a 2003 Documentary About Rich Kids Tells Us About Ivanka Trump’s Coming of Age“ (enska). Slate. Sótt 25. janúar 2019.
  9. "Banks Approve Loans for Trump, But Take Control of His Finances" (enska). The New York Times. 27. júní 1990. Sótt 25. júní 2019.
  10. Hao Li (12. apríl 2011). „Donald Trump Questioned on His Bankruptcies“ (enska). International Business Times. Sótt 25. janúar 2019.
  11. 11,0 11,1 „Donald Trump réttir úr kútnum“. Tíminn. 13. júní 1992. Sótt 25. janúar 2019.
  12. Allan Smith (8. desember 2017). „Trump's long and winding history with Deutsche Bank could now be at the center of Robert Mueller's investigation“ (enska). Business Insider. Sótt 25. janúar 2019.
  13. Tómas Hafliðason (6. janúar 2005). „Þú ert rekinn!“. Deiglan. Sótt 25. janúar 2019.
  14. „Barist fyrir því að dauðarefsing verði aftur tekin upp í New York“. Tíminn. 31. maí 1989. Sótt 26. september 2019.
  15. Jan Ransom (18. júní 2019). „Trump Will Not Apologize for Calling for Death Penalty Over Central Park Five“ (enska). The New York Times. Sótt 26. september 2019.
  16. Björn Teitsson (27. apríl 2011). „Trump ræðst að Obama“. Dagblaðið Vísir. Sótt 25. janúar 2019.
  17. Björn Teitsson (29. apríl 2011). „Segja vottorð Obama falsað“. Dagblaðið Vísir. Sótt 25. janúar 2019.
  18. „Donald Trump bows out of 2012 US presidential election race“. The Guardian. 16. maí 2011. Sótt 25. janúar 2019.
  19. „Don­ald Trump til­kynn­ir fram­boð“. mbl.is. 16. júní 2015. Sótt 29. janúar 2019.
  20. „NBC slít­ur sam­starf­inu við Trump“. mbl.is. 29. júní 2015. Sótt 30. janúar 2019.
  21. Russell Berman (26. janúar 2016). „Why Is the Undocumented-Immigrant Population Dropping?“ (enska). The Atlantic. Sótt 30. janúar 2019.
  22. Ana Gonzalez-Barrera (19. nóvember 2015). „More Mexicans Leaving Than Coming to the U.S.“ (enska). Pew Research Center. Sótt 30. janúar 2019.
  23. Hallgrímur Oddsson (15. júlí 2015). „Donald Trump birti mynd af sér og nasistum - Og leiddi síðan skoðanakönnun“. Kjarninn. Sótt 30. janúar 2019.
  24. „Trump accuses Cruz of 'fraud,' calls for new Iowa election“ (enska). Politico. 2. mars 2016. Sótt 25. janúar 2019.
  25. „Clinton fékk nærri þremur milljónum fleiri atkvæði en Trump“. Kjarninn. 8. janúar 2016. Sótt 22. desember 2019.
  26. „Fyrsta vika Donalds Trumps Bandaríkjaforseta“. RÚV. 27. janúar 2017.
  27. „Trump rekur yfirmann FBI“. Viðskiptablaðið. 9. maí 2017. Sótt 30. janúar 2019.
  28. Heimir Már Pétursson (12. maí 2017). „Trump ræddi þrívegis við Comey um mögulega rannsókn FBI á forsetanum“. Vísir. Sótt 30. janúar 2019.
  29. Matt Apuzzo; Maggie Haberman og Matthew Rosenberg (19. maí 2017). „Trump Told Russians That Firing 'Nut Job' Comey Eased Pressure From Investigation“ (enska). Sótt 30. janúar 2019.
  30. „Hindraði Trump fram­gang rétt­vís­inn­ar?“. mbl.is. 15. maí 2017. Sótt 30. janúar 2019.
  31. „Fyrr­ver­andi yf­ir­maður FBI skipaður“. mbl.is. 17. maí 2017. Sótt 30. janúar 2019.
  32. 32,0 32,1 Ólöf Ragnarsdóttir (22. nóvember 2018). „Um hvað snýst rannsókn Roberts Mueller?“. RÚV. Sótt 30. janúar 2019.
  33. Baldur Guðmundsson (12. desember 2018). „Cohen í þriggja ára fangelsi“. Fréttablaðið. Sótt 30. janúar 2019.
  34. „Áttu ekki óeðli­leg sam­skipti við Rússa“. mbl.is. 24. mars 2019. Sótt 25. mars 2019.
  35. Kjartan Kjartansson (24. júlí 2019). „Robert Mueller við þingnefnd: „Forsetinn var ekki hreinsaður af sök““. Vísir. Sótt 25. september 2019.
  36. Kjartan Kjartansson (10. ágúst 2017). „Norður-Kóreumenn tilbúnir í eldflaugaárás á Gvam von bráðar“. Vísir. Sótt 25. september 2019.
  37. Þórgnýr Einar Albertsson (23. september 2017). „Eldflaugamaðurinn mætir þeim elliæra“. Vísir. Sótt 25. september 2019.
  38. „Sögulegur fundur Kim Jong Un og Trump“. 12. júní 2018. Sótt 25. september 2019.
  39. „Um hvað sömdu Trump og Kim?“. Hringbraut. 12. júní 2018. Sótt 25. september 2019.
  40. Bogi Arason (28. júlí 2019). „Efl­ir enn kjarn­orku­herafla sinn“. mbl.is. Sótt 25. september 2019.
  41. Stefán Ó. Jónsson (28. febrúar 2019). „Gat ekki gengið að kröfum Kim“. Vísir. Sótt 25. september 2019.
  42. Lovísa Arnarsdóttir (30. júní 2019). „Trump og Kim hittust í þriðja sinn: „Frábær dagur““. Fréttablaðið. Sótt 25. september 2019.
  43. „Norður-Kórea heldur áfram að þróa kjarnavopn“. RÚV. 4. ágúst 2018. Sótt 25. september 2019.
  44. „Skutu fjölda eld­flauga á loft“. mbl.is. 30. júlí 2019. Sótt 25. september 2019.
  45. „Trump styður Kim áfram“. mbl.is. 2. ágúst 2019. Sótt 25. september 2019.
  46. Þórgnýr Einar Albertsson (9. maí 2018). „Trump stóð við stóru orðin um Íran“. Fréttablaðið. Sótt 25. september 2019.
  47. Bogi Þór Ara­son (10. maí 2018). „Trump tók mikla áhættu“. mbl.is. Sótt 25. september 2019.
  48. Róbert Jóhannsson (2. nóvember 2018). „Viðskiptaþvinganir gegn Íran hefjast á mánudag“. RÚV. Sótt 25. september 2019.
  49. Þórgnýr Einar Albertsson (25. júní 2019). „Enn frekari þvinganir gegn Íran“. Fréttablaðið. Sótt 25. september 2019.
  50. „Jerúsalem viðurkennd sem höfuðborg“. Viðskiptablaðið. 7. desember 2017. Sótt 29. september 2019.
  51. „Viður­kenna yf­ir­ráð Ísra­ela yfir Gól­an­hæðum“. mbl.is. 25. mars 2019. Sótt 29. september 2019.
  52. „Netanyahu vígði Trumphæðir“. RÚV. 16. júní 2019. Sótt 29. september 2019.
  53. „Telja ótíma­bært að yf­ir­gefa Sýr­land“. mbl.is. 20. desember 2019. Sótt 29. september 2019.
  54. „Vilja hætta að styðja stríðið í Jemen“. mbl.is. 13. mars 2019. Sótt 29. september 2019.
  55. Kristján Róbert Kristjánsson (25. júlí 2019). „Trump beitti neitunarvaldi“. RÚV. Sótt 29. september 2019.
  56. „Trump: Of snemmt að segja hver myrti Khashoggi“. mbl.is. 18. nóvember 2019. Sótt 29. september 2019.
  57. „Demó­krat­ar ætla að ákæra Trump til emb­ætt­ismissis“. mbl.is. 24. september 2019. Sótt 25. september 2018.
  58. Kjartan Kjartansson (24. september 2019). „Trump stöðvaði styrk til Úkraínu áður en hann talaði við nýja forsetann“. Vísir. Sótt 2019 2019.
  59. Hallgrímur Indriðason (24. september 2019). „Meint brot Trump í formleg ákæruferli“. RÚV. Sótt 25. september 2019.


Fyrirrennari:
Barack Obama
Forseti Bandaríkjanna
(20. janúar 2017 – )
Eftirmaður:
Enn í embætti