Donald Trump

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Donald John Trump
Donald Trump
Fædd(ur) Donald John Trump
14. júní 1946 (1946-06-14) (71 árs)
New York, Bandaríkjunum
Starf/staða Forseti Bandaríkjanna
Heimasíða https://www.donaldjtrump.com

Donald John Trump (fæddur 14. júní 1946) er bandarískur stjórnmálamaður og fyrrum viðskiptajöfur. Hann er fæddur og uppalinn í New York-borg í New York-fylki. Hann var stjórnandi sjónvarpsþáttanna Lærlingurinn (enska: The Apprentice) á árunum 2004-2015. Hann bauð sig fram sem fulltrúi Repúblikanaflokksins í forsetakosningunum í Bandaríkjunum þann 8. nóvember 2016 og tók við embættinu af Barack Obama þann 20. janúar 2017 sem nýkosinn 45. forseti Bandaríkjanna. Trump er með gráðu í viðskiptafræði.

Forsetakosningarnar árið 2016[breyta | breyta frumkóða]

Mikla athygli vakti í kosningabaráttunni þegar Ted Cruz vann fyrstu forkosningar Repúblíkana í Iowa-fylki þann 1. febrúar 2016 og Donald Trump varð í öðru sæti. Í kjölfarið ásakaði Trump Ted Cruz um að hafa "stolið" kosningum.[1]. Kosningabaráttan sem var framundan við mótframbjóðanda hans, Hillary Clinton, þótti óvægin. Trump var m.a. sakaður um kynferðislega áreitni gagnvart konum frá gömlum upptökum og sjálfur kallaði hann Hillary glæpamann sem ætti að læsa inni. Kannanir sýndu að Hillary Clinton hafði yfirhöndina. En þvert á allar kannanir vann Trump að lokum.

Eignir og starfsemi[breyta | breyta frumkóða]

Árið 1971 fékk Trump stjórn yfir eignum föðurs síns Fred Trump og stofnaði til The Trump Organization. Fyrirtækið á 14.000 íbúðir í Brooklyn, Queens og Staten Island. Þar að auki á hann m.a. aðrar eignir eins og hótel, og spilavíti. Talið er að hann eigi að minnsta kosti 16 golfvelli í Bandaríkjunum og þá á hann einnig golfvöll í Skotlandi. Árið 1983 byggði Trump 58 hæða skýjakljúf, Trump Tower, á Manhattan. Trump átti fegurðarkeppnina Miss USA pageants, frá 1996 til 2015. Trump átti stofnunina Trump University en hann var lagður niður eftir málaferli.

Viðskipti hans og aðferðir hafa hlotið mikla gagnrýni, sem meðal annars kemur fram í heimildamyndinni "The Mad World of Donald Trump" sem breska sjónvarpsstöðin Channel Four framleiddi.

Auður hans er metinn á sem svarar um 4,5 milljörðum bandaríkjadala og bandaríska tímaritið Forbes taldi hann vera í 72. sæti yfir valdamestu menn heims árið 2015.[2].

Pólitísk tengsl[breyta | breyta frumkóða]

Trump studdi Ronald Reagan á 9. áratugnum en lítið er vitað um pólitískar skoðanir hans fyrir þann tíma. Trump var í Demókrataflokknum frá 2001-2008 en árið 2011 þá gekk hann í Repúblikanaflokkinn.

Stefnumál[breyta | breyta frumkóða]

Félagsleg og heilsutengd málefni[breyta | breyta frumkóða]

Trump lýsir sér sem andstæðingi fóstureyðinga (pro life) nema í tilvika nauðgunar, sifjaspella og af alvarlegum heilsufarsástæðum. Hann er á móti lögleiðingu marijúana en með læknisfræðilegri notkun þess. Trump er andstæðingur the Affordable Care Act (einnig þekkt sem Obamacare) og vill skipta því út fyrir markaðslegar lausnir. Trump er fylgjandi dauðarefsingu.

Efnahagsmál[breyta | breyta frumkóða]

Trump vill lækka fyrirtækjaskatta niður í 15%. Hann hefur haft frammi ýmsar skoðanir um lágmarkslaun en vill að hvert ríki ákveði þau fyrir sig.

Hann vill vernda bandarísk störf og framleiðslu með tollamúrum.

Umhverfismál[breyta | breyta frumkóða]

Trump hafnar samhljóða áliti vísindamanna um loftlagsbreytingar og vill hafna Parísarsamkomulaginu um það.

Utanríkisstefna[breyta | breyta frumkóða]

Trump vill auka fjárframlög í bandaríska herinn en vill minnka umsvif hans í NATO. Hann er aðdáandi Ísraelsríkis og styður frekari byggingar á Vesturbakkanum. Kjarnorkusamninginn sem Obama gerði við Íran myndi hann leysa upp.

Hann myndi viðurkenna Krímskaga sem rússneskt landsvæði og afnema viðskiptabann á Rússland.

Innflytjendastefna[breyta | breyta frumkóða]

Trump hefur lofað því að byggja vegg á landamærum Bandaríkjanna og Mexíkó, senda burt 11 milljónir ólöglegra innflytjenda og viðurkennir ekki ríkisborgararétt þeirra sem fæðast þar. Hann hefur sagst vilja banna múslimum að koma til landsins en mildaði afstöðu sína með því að segja að hann vildi banna fólk frá ákveðnum löndum sem eru með þekkta hryðjuverkasögu gegn Bandaríkjunum.

Fjölskylda[breyta | breyta frumkóða]

Trump er skoskur í móðurætt og þýskur í föðurætt. Bróðir hans lést úr krabbameini fyrir aldur fram. Trump á fimm börn úr þremur hjónaböndum. Núverandi eiginkona hans er fyrrum fyrirsætan Melania Knauss -Trump, sem er fædd og uppalin í Slóveníu og er fædd árið 1970.

Trúarskoðanir[breyta | breyta frumkóða]

Trump er mótmælendatrúar (presbyterian).

Forsetatíð[breyta | breyta frumkóða]

2017[breyta | breyta frumkóða]

Í fyrstu viku sinni í embætti gaf Trump út 12 tólf tilskipanir og fyrirmæli. Meðal annars um að minnka útgjöld til heilbrigðatryggingakerfis Barracks Obama, um framkvæmdir við umdeildar olíuleiðslur frá Kanada til Bandaríkjanna, bann við styrkingu Bandaríkjanna við samtök sem bjóða upp á fóstureyðingar og hugmyndir eru uppi að leggja 20% toll af vörum frá Mexíkó sem liður í því að láta landið borga undir múr á landamærum ríkjanna. Enrique Pena Nieto, forseti Mexíkó, aflýsti fundi sínum með Trump í kjölfarið. Til stendur að banna fólki frá nokkrum löndum þar sem múslímar eru í meirihluta, að koma til Bandaríkjanna: Sýrland, Írak, Íran, Líbýa, Súdan, Sómalía og Jemen. Trump ritaði undir tilskipun um úrsögn Bandaríkjanna úr TPP (Trans Pacific Partnership), viðskipasamningi Kyrrhafsríkja,.

Áætlun gegn loftslagsbreytingum var tekin út af síðu forsetaembættisins og skýrsla um stöðu samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og transfólks á vinnustöðum. Stjórn Trumps krefst þess að fá að fara yfir allar rannsóknir og gögn vísindamanna Umhverfisverndarstofnunar Bandaríkjanna (EPA) áður en þau koma fyrir sjónir almennings.[3]


Heimild[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist

Fyrirmynd greinarinnar var „Donald Trump“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 10. nóv 2016. S.s. undirkaflar.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. http://www.politico.com/story/2016/02/trump-cruz-stole-iowa-tweet-deleted-218674
  2. http://www.forbes.com/powerful-people/gallery/donald-trump
  3. Fyrsta vika Donalds Trumps Bandaríkjaforseta Rúv, skoðað 27. jan, 2017.