Dimitrí Múratov

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Dimitrí Múratov
Дмитрий Муратов
Dimitrí Múratov
Dimitrí Múratov árið 2018.
Fæddur 30. október 1961 (1961-10-30) (59 ára)
Kujbysjev, Sovétríkjunum
Þjóðerni Rússneskur
Starf/staða Blaðamaður
Háskóli Ríkisháskólinn í Kujbysjev (BA)
Verðlaun Nobel prize medal.svg Friðarverðlaun Nóbels (2021)
Heimasíða novayagazeta.ru/authors/12

Dímítrí Andrejevitsj Múratov (rússneska: Дмитрий Андреевич Муратов; f. 30 október 1961) er rússneskur blaðamaður, sjónvarpskynnir og ritstjóri rússneska fréttablaðsins Novaja Gazeta.[1] Hann vann til friðarverðlauna Nóbels árið 2021 ásamt filippseyska blaðamanninum Mariu Ressa fyrir baráttu þeirra í þágu fjölmiðlafrelsis í heimalöndum sínum.[2]

Múratov stofnaði Novaja Gazeta árið 1993 ásamt fleiri blaðamönnum. Hann var ritstjóri blaðsins frá 1995 til 2017 og tók aftur við því starfi árið 2019. Blaðið er þekkt fyrir að fjalla við viðkvæm málefni eins og spillingu og mannréttindabrot rússnesku ríkisstjórnarinnar.[3] Sem ritstjóri birti Múratov greinar eftir Önnu Politkovskaja þar sem stjórn Vladímírs Pútín Rússlandsforseta var tekin til rannsóknar. Að sögn hópsins Nefndar til verndar blaðamönnum stofnaði Múratov „eina raunverulega gagnrýna fréttablaðið sem nýtur þjóðaráhrifa í Rússlandi samtímans.“[4] Blaðið hefur einnig leikið lykilhlutverk í að upplýsa fólk um rósturástandið í Téténíu og Norður-Kákasus.

Ferill[breyta | breyta frumkóða]

Dimitrí Múratov hóf blaðamannsstörf sín hjá rússneska blaðinu Komsomolskaja Pravda en hætti þar störfum árið 1988. Árið 1993 stofnaði hann ásamt rúmlega 50 samstarfsmönnum sínum nýtt blað fyrir stjórnarandstæðinga, Novaja Gazeta. Markmið þeirra var að reka „heiðarlegan og sjálfstæðan“ fjölmiðil fyrir rússneska borgara.[5] Jafnframt vildu stofnendur blaðsins beina kastljósi að mannréttindamálum og valdníðslu stjórnvalda. Rekstur Novaja Gazeta hófst með aðeins tveimur tölvum, tveimur herbergjum, einum prentara og engum föstum launum fyrir starfsfólkið. Mikhaíl Gorbatsjev, fyrrum leiðtogi Sovétríkjanna, gaf hluta af verðlaunafé sínu eftir að hafa unnið friðarverðlaun Nóbels til þess að borga kaup og tölvur blaðsins.

Novaja Gazeta afhjúpaði peningaþvætti hjá rússneska Alþjóðlega iðnbankanum þann 26. nóvember 2001. Múratov lét vopna blaðamenn sína og þjálfa þá í vopnaburði eftir að blaðið varð fyrir ítrekuðum árásum. Fjöldi blaðamanna hjá Novaja Gazeta hefur látist undir grunsamlegum kringumstæðum í gegnum árin.[6] Múratov sagði af sér sem ritstjóri árið 2017 og viðurkenndi að starfið hefði verið lýjandi.[7] Hann sneri aftur til starfa árið 2019 eftir að starfsfólk blaðsins kaus að gera hann aftur að ritstjóra.[8]

Dímítrí Múratov hefur fengið fjölda verðlauna og viðurkenninga á ferli sínum. Hann hlaut Alþjóðlegu fjölmiðlafrelsisverðlaunin frá Nefndinni til verndar blaðamanna árið 2007 fyrir hugdirfsku sína í baráttu fyrir fjölmiðlafrelsis í hættulegu umhverfi.[9] Þann 29. janúar 2010 sæmdi ríkisstjórn Frakklands hann frönsku heiðursorðunni, æðstu viðurkenningu sem veitt er af hinu opinbera í Frakklandi.[10] Múratov fór til Hollands í maí árið 2010 og tók við Fjórfrelsisverðlaunum Roosevelt-stofnunarinnar fyrir hönd Novaja Gazeta.[11] Árið 2016 tók hann við Gullpenna frelsisins frá Alþjóðasambandi dagblaða.

Múratov hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2021 ásamt filippseyskri starfssystur sinni, Mariu Ressa. Hann tileinkaði verðlaunin sex blaðamönnum sem hafa verið myrtir í starfi hjá honum í Rússlandi.[12]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „Главным редактором "Новой газеты" стал Сергей Кожеуров“. Novaya Gazeta. 17. nóvember 2017. Sótt 17. nóvember 2017.
  2. „Múratov og Ressa hljóta friðarverðlaunin“. mbl.is. 8. október 2021. Sótt 8. október 2021.
  3. „Dmitry Muratov, Editor of Novaya Gazeta, Russia“.
  4. „Biography of 2016 Golden Pen of Freedom Laureate Dmitry Muratov“.
  5. „Dmitry Muratov, Editor of Novaya Gazeta, Russia“.
  6. „Russian opposition newspaper will arm its journalists“. The Guardian. 26. október 2017. Sótt 8. október 2021.
  7. „After 22 Years, Novaya Gazeta Editor Dmitry Muratov Steps Down“. The Moscow Times.
  8. „Russian media veteran Dmitry Muratov returns to 'Novaya Gazeta' editor-in-chief post“. Sótt 8. október 2021.
  9. „CPJ To Honor Five Journalists“. Committee to Protect Journalists. 24. september 2007. Sótt 8. október 2021.
  10. „Longtime Novaya Gazeta Chief Editor To Step Down“.
  11. „THE FRANKLIN DELANO ROOSEVELTFOUR FREEDOMS AWARDS2010“ (PDF).
  12. Samúel Karl Ólason (8. október 2021). „Tileinkar friðarverðlauninn sex blaðamönnum hans sem voru myrtir“. Vísir. Sótt 8. október 2021.