Sumarólympíuleikarnir 1936

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Sumarólympíuleikarnir 1936 voru haldnir í Berlín í Þýskalandi frá 1. ágúst til 14. ágúst.

Keppnisgreinar[breyta]

Keppt var í 129 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.



Einstakir afreksmenn[breyta]

Indverjar urðu hlutskarpastir í hokkíkeppninni.
Verðlaunahafarnir í hástökkskeppni kvenna. Frá vinstri: Ibolaya Csák frá Ungverjalandi (gull), Elfriede Kaun frá Þýskalandi (brons) og Dorothy Odam frá Bretlandi (silfur).

Þjóðverjar hlutu flest gullverðlaun á leikunum, 33 á móti 24 gullverðlaunum Bandaríkjamanna. Í frjálsíþróttakeppninni komust Bandaríkjamenn hins vegar fjórtán sinnum á efsta pall en Þjóðverjar aðeins fimm sinnum.

Bandaríkjamaðurinn Jesse Owens vann eitt mesta afrek Ólympíusögunnar með því að vinna til fernra gullverðlauna: í 100 og 200 metra hlaupi, langstökki og 4*100 metra boðhlaupi. Heimildir herma að Adolf Hitler hafði stórlega mislíkað að þeldökkur íþróttamaður yrði stjarna leikanna.

Glenn Morris frá Bandaríkjunum sigraði í tugþraut á nýju heimsmeti. Að leikunum loknum fetaði hann í fótspor sundkappans Johnny Weissmuller með því að leika Tarzan apabróður á hvíta tjaldinu.

Sohn Kee-Chung sigraði í Maraþonhlaupinu og varð þar með fyrsti Kóreubúinn til að vinna til gullverðlauna. Þar sem Kórea var á þessum tíma undir yfirráðum Japana, þurfti hann þó að keppa fyrir þeirra hönd og undir japanskri útgáfu nafns síns, Son Kitei. Við setningu Ólympíuleikanna í Seoul 1988 bar hann kyndilinn með Ólympíueldinum inn á íþróttaleikvanginn.

Fimleikakappinn Konrad Frey hlaut flest verðlaun heimamanna, sex talsins. Þar af þrenn gullverðlaun.

Egyptinn Khadr Eltouny sigraði í -75 kílógramma flokki í kraftlyftingum. Fyrir leikana hafði alþjóða kraftlyftingasambandið neitað að leggja trúnað á tilkynningar egypska lyftingasambandsins um heimsmet Eltounys og talið að þær hlytu að vera uppspuni. Það breyttist eftir glæstan sigur hans í Berlín. Adolf Hitler var viðstaddur lyftingakeppnina og fagnaði afreki Eltounys með því að nefna götu í Berlín í höfuðið á honum.

Verðlaunaafhending langstökkskeppninnar. Frá vinstri: Naoto Tajima frá Japan, Jesse Owens frá Bandaríkjunum og Þjóðverjinn Luz Long.

Bandaríska stúlkan Marjorie Gestring varð yngsti gullverðlaunahafi Ólympíusögunnar þegar hún sigraði í dýfingum af þriggja metra bretti, 13 ára og 268 daga gömul.

Kristjan Palusalu frá Eistlandi sigraði í þungavigt í báðum keppnisflokkum fangbragða: grísk-rómverskri glímu og með frjálsri aðferð. Telja Eistlendingar afrek hans meðal hápunkta íþróttasögu sinnar.

Japanir unnu meira en helming allra verðlauna í sundkeppni karla. Í kvennaflokknum voru hollenskarstúlkur sigursælastar með fern af fimm gullverðlaunum.

Norður-Ameríkulöndin: Bandaríkin, Kanada og Mexíkó röðuðu sér í þrjú efstu sætin í keppninni körfuknattleik, sem var í fyrsta sinn formleg keppnisgrein. Leikið var utandyra og gátu leikmenn því ekki rakið knöttinn á moldarvellinum ef blautt var í veðri. Lítið varð því um stigaskor og lauk úrslitaleik Bandaríkjamanna og Kanadabúa, 19:8.

Keppni í svifflugi var sýningargrein á leikunum, án þess þó að neinn sigurvegari væri krýndur. Í kjölfarið ákvað alþjóða Ólympíunefndin að svifflug skyldi verða fullgild keppnisíþrótt á næstu leikum, en til þess kom þó aldrei.

Þátttaka Íslendinga á leikunum[breyta]

Þjóðverjar hugðust nota Ólympíuleikana í áróðursskyni og veittu rausnarlega styrki, svo ljóst var að Íslendingar gætu sent marga þátttakendur til keppni. Ákveðið var að senda fjóra frjálsíþróttamenn og sundknattleikslið. Þá var boðið upp á glímusýningu ellefu glímukappa í tengslum við leikana, að Adolf Hitler viðstöddum, en hún var þó ekki hluti af formlegri dagskrá.

Sundknattleiksmennirnir voru reynslulitlir og töpuðu öllum leikjum sínum stórt. Skoruðu eitt mark en fengu á sig 24 í leikjunum þremur.

Í frjálsíþróttakeppninni keppti Sveinn Ingvarsson í 100 metra hlaupi, Sigurður Sigurðsson í hástökki og þrístökki, Kristján Vattnes Jónsson í spjótkasti og Karl Vilmundarson í tugþraut en lauk ekki keppni.

Verðlaunaskipting eftir löndum[breyta]

Ólympíukyndillinn frá leikunum í Berlín.
Nr. Land Gull Silfur Brons Samtals
1 Flag of the NSDAP (1920–1945).svg Þýskaland 33 26 30 89
2 Fáni Bandaríkjanna Bandaríkin 24 20 12 56
3 Flag of Hungary.svg Ungverjaland 10 1 5 16
4 Flag of Italy (1861-1946).svg Ítalía 8 9 5 22
5 Fáni Finnlands Finnland 7 6 6 19
5 Fáni Frakklands Frakkland 7 6 6 19
7 Fáni Sviþjóðar Svíþjóð 6 5 9 20
8 Fáni Japans Japan 6 4 8 18
9 Flag of the Netherlands.svg Holland 6 4 7 17
10 Fáni Bretlands Bretland 4 7 3 14
11 Fáni Austuríkis Austurríki 4 6 3 13
12 Flag of Czechoslovakia.svg Tékkóslóvakía 3 5 0 8
13 Flag of Argentina.svg Argentína 2 2 3 7
13 Flag of Estonia.svg Eistland 2 2 3 7
15 Flag of Egypt (1922–1958).svg Egyptaland 2 1 2 5
16 Fáni Sviss Sviss 1 9 5 15
17 Canadian Red Ensign 1921-1957 (with disc).svg Kanada 1 3 5 9
18 Fáni Noregs Noregur 1 3 2 6
19 Flag of Turkey.svg Tyrkland 1 0 1 2
20 Flag of Imperial India.svg Indland 1 0 0 1
Flag of New Zealand.svg Nýja Sjáland 1 0 0 1
22 Flag of Poland.svg Pólland 0 3 3 6
23 Fáni Danmerkur Danmörk 0 2 3 5
24 Flag of Latvia.svg Lettland 0 1 1 2
25 Flag of Romania.svg Rúmenía 0 1 0 1
Flag of South Africa 1928-1994.svg Suður-Afríka 0 1 0 1
Flag of SFR Yugoslavia.svg Júgóslavía 0 1 0 1
28 Flag of Mexico.svg Mexíkó 0 0 3 3
29 Fáni Belgíu Belgía 0 0 2 2
30 Flag of Australia.svg Ástralía 0 0 1 1
Flag of the Philippines.svg Filippseyjar 0 0 1 1
Flag of Portugal.svg Portúgal 0 0 1 1
Alls 130 128 130 388
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist