Ólympískar lyftingar
Ólympískar lyftingar (enska: weightlifting eða Olympic Weightlifting) er styrktaríþrótt íþróttamanna sem lyfta lóðum frá jörðu og upp fyrir höfuð. Greinin er eina keppnisgreinin þar sem lóðum er lyft á Ólympíuleikum. Lyftingasamband Íslands stýrir málefnum ólympískra lyftinga á Íslandi.
Markmiðið er að lyfta sem mestri þyngd. Karlar keppa með 20kg lyftingastöng og konur með 15kg lyftingastöng sem síðan er hlaðin með ákveðinni þyngd sem keppandi eða þjálfari biður um og þyngdin á stönginni ræður röð keppanda.
Íþróttamenn keppa í þyngdarflokkum í þremur keppnis greinum, jafnhendingu, snörun og svo samanlögðum árangri. Á heimsmeistara og evrópumeistaramótum er verðlaunað fyrir allar þrjár greinar en aðeins er verðlaunað fyrir samanlagðan árangur á Ólympíuleikum. Hver keppandi fær þrjár tilraunir í snörun og þrjár tilraunir í jafnhendingu.
Snörun (enska:Snatch) er lyfting lóðs með útrétta arma. Jafnhending (enska:Clean & Jerk) er tvíþætt hreyfing, þar sem lóðinu er fyrst lyft að öxlum í frívendingu og síðan frá öxlum upp yfir höfuð í jafnhöttun.
Keppnisgreinar
[breyta | breyta frumkóða]
Snörun (e. snatch) er þegar stöng er lyft með útrétta arma frá gólfi og upp fyrir höfuð í einni samfelldri hreyfingu með því að toga í stöngina og beygja sig undir hana á réttu augnabliki.
Jafnhending (e. clean & jerk) er þegar stöng er lyft í tveimur hreyfingum upp fyrir höfuð. Fyrri hreyfingin er frívending og síðari hreyfingin er jafnhöttun. Frívending (e. clean) er þegar stöng er lyft frá gólfi upp að öxlum í einni samfelldri hreyfingu þar sem viðkomandi beygir sig undir stöngina á réttu augnabliki og stendur upp en stöngin hvílir á brjóstkassa og/eða bognum örmum í lokin. Jafnhöttun (e. jerk) er þegar stöng er lyft í einni samfelldri hreyfingu frá öxlum eða brjóstkassa með bogna arma upp fyrir höfuð, með því að beygja sig í hnjánum og rétta ásamt því að rétta úr örmum í einni samfelldri hreyfingu og ljúka lyftunni í jafnvægi með útrétta arma og stöngina fyrir ofan höfuð.
Þyngdarflokkar
[breyta | breyta frumkóða]Þyngdarflokkar (e. bodyweight categories) eru skilgreindir af Alþjóða Lyftingasambandinu. Frá 1.Júní 2025 er keppt í eftirfarandi flokkum:
Keppt er í 8 flokkum í karlaflokki og 8 flokkum í kvennaflokki.
|
|
Á Sumarólympíuleikunum 2024 í París var keppt í fimm þyngdarflokkum í karlaflokki og fimm þyngdarflokkum í kvennaflokki.
|
|
Saga
[breyta | breyta frumkóða]Keppnir um að lyfta sem mestum þyngslum hafa verið haldnar snemma í siðmenningunni, með þær elstu frá Egyptalandi, Kína, Indlandi og Forn-Grikklandi.[1][2]
Keppt var í Ólympískum Lyftingum á fyrstu nútíma Ólympíuleikunum árið 1896.
Frekari heimsmeistarakeppnir í lyftingum voru haldnar 1898 í Austurríki,[3] 1899 í Mílan og 1903 í París.[4] Alþjóða Lyftingasambandið var stofnað 1905.[5]
Fyrstu Íslendingarnir í lyftingakeppni erlendis voru á Norðurlandameistaramótinu 1967.[6] Lyftingasamband Íslands stofnað 27. Janúar 1973.
Fimm íslendingar hafa keppt á Ólympíuleikum í ólympískum lyftingum:
- Óskar Sigurpálsson (1968 og 1972)
- Guðmundur Sigurðsson (1972 og 1976)
- Birgir Borgþórsson (1980)
- Guðmundur Helgason (1980)
- Þorsteinn Leifsson (1980)
Eygló Fanndal Sturludóttir varð Evrópumeistari í -71kg flokki kvenna í Apríl 2025[7].
Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Lift Up, History of Olympic Weightlifting“. chidlovski.net. Sótt 4 nóvember 2022.
- ↑ „Ancient Egyptian Sport“. Afrit af upprunalegu geymt þann 6 janúar 2025. Sótt 20. mars 2025.
- ↑ chidlovski (17 apríl 2019). „Wilhelm Turk: World Champion (1898)“. CHIDLOVSKI БЛОГ ШИДЛОВСКОГО. Sótt 25 janúar 2023.
- ↑ chidlovski (27 apríl 2019). „Sergey Eliseev and Georg Hackenschmidt: Early World Class Weightlifters From the Russian Empire“. CHIDLOVSKI БЛОГ ШИДЛОВСКОГО. Sótt 25 janúar 2023.
- ↑ „Weightlifting History“. International Weightlifting Federation (bandarísk enska). Sótt 25 janúar 2023.
- ↑ „Saga Lyftinga á Íslandi“. Lyftingasamband Íslands. 4. júní 2012.
- ↑ Jóhann Páll Ástvaldsson (17. apríl 2025). „Eygló fyrsti íslenski Evrópumeistarinn“. Ríkisútvarpið.
