Fara í innihald

Björgólfur Thor Björgólfsson

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Björgólfur Thor)
Björgólfur Thor Björgólfsson
Björgólfur árið 2011.
Fæddur19. mars 1967 (1967-03-19) (58 ára)
Reykjavík, Íslandi
ÞjóðerniÍslenskur
MenntunKaliforníuháskóli í San Diego
New York-háskóli
StörfKaupsýslumaður
MakiKristín Ólafsdóttir (g. 2010)
Börn3
ForeldrarBjörgólfur Guðmundsson (faðir)
Þóra Hallgrímsson (móðir)
Vefsíðawww.btb.is Breyta á Wikidata

Björgólfur Thor Björgólfsson (f. 19. mars 1967) er íslenskur kaupsýslumaður. Hann er þekktur erlendis sem Thor Björgólfsson. Björgólfur Thor var fyrsti Íslendingurinn sem komst á lista Forbes Magazine yfir 500 ríkustu einstaklinga heims. Í mars 2008 voru eignir hans metnar á 3,5 milljarða dollara, eða um 227 milljarða króna.[1] Árið 2007 var hann í 249. sæti á listanum, með eignir metnar á 235 miljarða króna.[2]

Björgólfur Thor var mikið gagnrýndur í kjölfar bankahrunsins á Íslandi í október 2008, meðal annars fyrir að vera aðaleigandi Landsbankans í gegnum fjárfestingafélag sitt Samson ehf sem stóð fyrir hinum umdeildu Icesavereikningum. Landsbankinn var yfirtekinn af ríkinu í kjölfar bankahrunsins. Árið 2009 var Björgólfur metinn á um 1 milljarð dollara og var því enn ríkasti maður íslands þrátt fyrir fall Landsbankans.[3] Eftir hrun hefur Björgólfur einbeitt sér að fjárfestingum í tækni- og sprotafyrirtækum víða um heim og árið 2023 var talið að hann væri enn ríkastur Íslendinga[4] með eignir upp á um 300 milljarða króna.

Björgólfur er sonur Björgólfs Guðmundssonar, sem einnig var fyrirferðamikill í íslensku viðskiptalífi. Móðir Björgólfs er Þóra Hallgrímsson, dóttir Hallgríms Fr. Hallgrímssonar forstjóra Skeljungs og Margrétar Thors, sem var dóttir dansk-íslenska athafnamannsins Thors Jensen og heitir Björgólfur eftir honum. Hann er kvæntur Kristínu Ólafsdóttur[5] og eiga þau þrjú börn. Heimili hans er í London.

Björgólfur Thor lauk námi í viðskiptafræði frá New York University árið 1991. Hann rak síðan skemmtistaðinn á Hotel Borg[6] ásamt Skúla Mogensen og síðan Tunglið.[5][7] Björgólfur fór fljótlega eftir það, eða árið 1993, til Sankti Pétursborgar í Rússlandi ásamt föður sínum og Magnúsi Þorsteinssyni til að setja á fót gosdrykkjaverksmiðjuna Gosann.[8] Rekstur verksmiðjunnar var erfiður framan af, bæði vegna málaferla innan fyrirtækisins og erfiðra viðskiptaaðstæðna í Rússlandi.[9]

Fjárfestingar

[breyta | breyta frumkóða]

Björgólfur og félagar færðu sig um set í lok tíunda áratugarins og keyptu rekstur Bravo bruggverksmiðjunnar. Fljótlega hófst þar framleiðsla á Botchkarov bjór sem sló í gegn í heimalandinu. Heineken keypti Bravo árið 2002, fyrir $400 milljónir.[9]

Í kjölfar einkavæðingu ríkisbankanna árið 2002 keypti Samson ehf 45% hlut í Landsbanka Íslands. Kaupin voru fjármögnuð með 3 milljarða króna láni frá Kaupþingbanka.

Árið 2000 fjárfesti Björgólfur í gegnum Samson í félaginu Pharmaco[10] og árið 2002 keypti Samson einnig lyfjafyrirtækið Delta og sameinaði það Pharmaco undir nafninu Actavis.[11]

Einnig keypti Björgólfur Thor, í gegnum nokkra milliliði, stóran hlut í Eimskipafélagi Íslands árið 2003. Landsbankinn eignaðist líka fjárfestingabankann Burðarás og sameinaði hann fjárfestingafélaginu Straumi, undir nafninu Straumur-Burðarás.

Björgólfur Thor var einnig mjög virkur á fjarskiptamörkuðum, sérstaklega í Austur-Evrópu, og átti m.a. stóran hlut í símafyrirtækinu Novator í Búlgaríu. Fyrirtæki hans, Novator, Nova stundaði einnig fjarskiptaþjónustufyrirtæki á Íslandi.

Bankahrunið

[breyta | breyta frumkóða]

Í kjölfar bankahrunsins var Landsbankinn ríkisvæddur og skömmu seinna varð eignarhaldsfélag Björgólfs, Samson gjaldþrota.[12] Félag hans Novator Pharma hefur einnig staðið í ströngu vegna láns frá Deutsche Bank sem hljóðar uppá 700 milljarða króna.[13] Lánið var gert upp við söluna á Actavis til bandaríska lyfjafyrirtækisins Watson í apríl 2012.[14]

Í júlí óskuðu Björgólfsfeðgar eftir því að felldir yrðu niður 3 af 6 milljörðum af láni sem þeir höfðu fengið hjá Búnaðarbankanum til kaupa á Landsbankanum,[15] þeirri beiðni var hafnað. Stöð 2 flutti frétt um að 12 milljarðar króna voru fluttar úr félögunum Samson ehf og Straum-Burðarás inn á um eitt hundrað reikninga á skattaskjólseyjum m.a. Caymaneyja.[16] Björgólfur neitaði þessu og í maí 2010 dró Stöð 2 frétt sína til baka [17].

Í kjölfar bankahrunsins blossaði upp mikil reiði í garð auðmannsins, og voru skemmdarverk unnin á húsnæði í hans eigu og Hummer-bifreið sem hann er skráður fyrir.[18] Hópur smærri hluthafa í Landsbankanum var einnig ósáttur við framferði Björgólfs við stjórn bankans þar sem þeir töldu að hann hefði leynt upplýsingum um lánveitingar bankans og brotið yfirtökureglur og þannig valdið hluthöfunum tjóni. Árið 2015 var höfðað mál gegn Björgólfi eftir nokkurra ára undurbúning með þátttöku 270 einstaklinga og félaga en málið velktist um í dómskerfinu án niðurstöðu þar til sátt náðist í því 2024 sem fólst í því að Björgólfur greiddi hluthöfunum 1.050 milljónir króna, en án þess þó að viðurkenna nokkra sök í málinu. Skilyrði Björgólfs fyrir sáttinni var þó að félög í eigu Róberts Wessman myndu ekki fá hlutdeild í greiðslunni.[19]

Í apríl 2025 fjallaði fréttaskýringaþátturinn Kveikur um umfangsmiklar njósnir sem Björgólfur lét gera um ýmsa af forvígismönnum málshöfðunarinnar um haustið 2012. Þrír starfandi eða nýlega hættir lögreglumenn tóku þátt í þessum njósnum sem fólu í sér að fylgjast með heimilum og vinnustöðum fólks og skrásetja ferðir þess. Ástæðan fyrir þessu var sögð sú að Björgólfur vildi sanna það að hópmálsókin væri í raun að undirlagi Róberts Wessman en auðmennirnir tveir höfðu átt í miklum illdeilum.[20]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ „Björgólfur féll þá á lista Forbes þrátt fyrir jafnmiklar eignir“. visir.is. 6. mars 2008. Afrit af uppruna á 1. mars 2020. Sótt 28. nóvember 2008.
  2. ↑ „Björgólfsfeðgar með 316 milljarða hreina eign“. Morgunblaðið. 10. mars 2007. bls. 16. Sótt 28. nóvember 2025.
  3. ↑ „#701 Bjorgolfur Thor Bjorgolfsson – The World's Billionaires 2009“. Forbes (enska). 3. nóvember 2009. Afrit af upprunalegu geymt þann 24. nóvember 2009. Sótt 28. nóvember 2025.
  4. ↑ „Þetta eru 10 ríkustu Íslendingarnir“. DV. 13. apríl 2023. Afritað af uppruna á 2. maí 2025. Sótt 28. nóvember 2025.
  5. 1 2 Atli Már Gylfason; Valur Grettisson (28. október 2008). „Leyndarmál Björgólfs“. Afrit af upprunalegu geymt þann 25. febrúar 2012. Sótt 28. nóvember 2025.
  6. ↑ „Dansleikir á Hótel Borg hefjast á ný“. Morgunblaðið. 7. júni 1991. bls. 28. Sótt 28. nóvember 2025.
  7. ↑ Björgólfur Thor; Skúli Mogensen (6. september 1992). „Atvinnu/rað- og smáauglýsingar: Tunglið“. Morgunblaðið. bls. 34. Sótt 28. nóvember 2025.
  8. ↑ Guðmundur Sv. Hermannsson (6. desember 1996). „Góðir möguleikar ef rétt er á haldið“. Morgunblaðið. bls. 38-39. Sótt 28. nóvember 2025.
  9. 1 2 Pétur Blöndal (27. ágúst 2006). „Dagurinn sem rúblan féll“. Morgunblaðið. bls. 1. Sótt 28. nóvember 2025.
  10. ↑ Grétar Júníus Guðmundsson (5. febrúar 2004). „Í miðju mikilla breytinga í viðskiptalífinu“. Morgunblaðið (sérblað). bls. 8-9. Sótt 28. nóvember 2025.
  11. ↑ „Milestones“. Actavis Group. Afrit af upprunalegu geymt þann 28. ágúst 2009. Sótt 26. ágúst 2009.
  12. ↑ „Samson gjaldþrota“. Viðskiptablaðið. 12. nóvember 2008. Afrit af upprunalegu geymt þann 30. september 2009. Sótt 28. nóvember 2025.
  13. ↑ jab (6. mars 2010). „Deutsche Bank telur sameiningu borga sig“. visir.is. Afritað af uppruna á 17 apríl 2025. Sótt 3 nóvember 2025.
  14. ↑ „Watson kaupir Actavis“. Viðskiptablaðið. 25. apríl 2012. Afrit af upprunalegu geymt þann 2. júlí 2012.
  15. ↑ „Björgólfar vilja að Kaupþing afskrifi þrjá milljarða“. Visir. 7. júlí 2009. Afrit af uppruna á 30. nóvember 2024.
  16. ↑ Gunnar Örn Jónsson (27. júlí 2009). „Auðmenn forðuðu milljörðum rétt fyrir hrun“. Vísir. Afritað af uppruna á 15. apríl 2025. Sótt 3. nóvember 2025.
  17. ↑ „Leiðrétting á frétt um fjármagnsflutninga“. Vísir. 10. maí 2010. Afritað af uppruna á 15. apríl 2025. Sótt 3. nóvember 2025.
  18. ↑ Hafsteinn Gunnar Hauksson (23. ágúst 2009). „Þöktu Hummer Björgólfs Thors með rauðri málningu“. Vísir. Afritað af uppruna á 30. nóvember 2024. Sótt 3. nóvember 2025.
  19. ↑ Ólafur Björn Sverrisson (24. maí 2024). „Björgólfur lýkur hópmálsókn með milljarðssátt“. Vísir.is. Afrit af uppruna á 3. september 2024.
  20. ↑ Helgi Seljan; Árni Þór Theodórsson (29. apríl 2025). „Lögreglumenn njósnuðu fyrir Björgólf Thor“. Ríkisútvarpið. Afritað af uppruna á 1. maí 2025. Sótt 2. maí 2025.
Erlendir
  Þetta æviágrip er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Björgólfur_Thor_Björgólfsson&oldid=1938316“