Fara í innihald

Fylki Bandaríkjanna

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Fylki Bandaríkjanna (einnig kölluð sambandsríki eða einungis ríki) eru stjórnsýslueiningar sem skipta landinu í hluta. Fylkin eru 50 talsins og njóta þau nokkurs sjálfstæðis í eigin efnum, hafa fylkisstjóra og eigin löggjöf sem þó má ekki stangast á við stjórnarskrá Bandaríkjanna.

Mörkin milli valds fylkja Bandaríkjanna og bandaríska alríkisins hafa verið hitamál í bandarískum stjórnmálum allt frá upphafi. Sá málefnalegi ágreiningur sem ríkir milli Demókrataflokksins og Repúblikanaflokksins í samtímanum skýrist meðal annars af þessu máli en Demókrataflokkurinn er oftar hlynntur því að setja alríkislög um málefni á meðan Repúblikanaflokkurinn er oftar hlynntur því að fylkin fái að setja eigin lög um stór mál. Meðal stærstu deiluefna í seinni tíð er þungunarrofslöggjöf, en Repúblikanar eru að jafnaði mótfallnir þungunarrofi og telja að fylkin eigi að hafa rétt til að setja lög sem hindra aðgengi að þungunarrofi á meðan Demókratar eru að jafnaði hlynntir þungunarrofi og telja að alríkið eigi að setja lög sem verndar réttinn til þungunarrofs.[1] Á árum áður var þrælahald eitt þeirra mála sem deilt var um hvort fylkin eða alríkið ætti að hafa meira vald yfir. Það deilumál var að mestu útkljáð eftir Þrælastríðið og eftir að þrettándi viðauki stjórnarskrár Bandaríkjanna var innleiddur.

Listi yfir fylki

[breyta | breyta frumkóða]
GeorgíaMississippiNew YorkWashington

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ „Abortion | Pros, Cons, Debate, Arguments, Health Care, Science, Pro-life, & Pro-choice | Britannica“. www.britannica.com (enska). 27 október 2024. Sótt 5. desember 2024.
  Þessi Bandaríkja-tengda grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.
Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Fylki_Bandaríkjanna&oldid=1937427“