Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Opinbert plakat HM í Úrúgvæ.

Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1930 eða HM 1930 var haldin í Úrúgvæ dagana 13. júlí til 30. júlí. Þetta var fyrsta heimsmeistarakeppnin og haldin á grunni velheppnaðrar knattspyrnukeppni á Ólympíuleikunum 1924 og 1928, þar sem Úrúgvæ sigraði í bæði skiptin. Þrettán þjóðir mættu til leiks og léku alls átján leiki sem allir fóru fram á þremur leikvöngum í Montevideo. Heimamenn Úrúgvæ fóru með sigur af hólmi eftir 4:2 sigur á grönnum sínum frá Argentínu í úrslitum.

Val á gestgjöfum[breyta | breyta frumkóða]

Jules Rimet forseti Alþjóðaknattspyrnusambandsins var eindreginn hvatamaður þess að stofnað yrði til Heimsmeistaramóts í knattspyrnu og var það samþykkt á þingi sambandsins í Amsterdam sumarið 1928. Sex þjóðir sóttust eftir að halda mótið: Ungverjaland, Ítalía, Svíþjóð, Holland, Spánn og Suður-Ameríkulandið Úrúgvæ. Umsóknarlöndin drógu sig eitt af öðru til baka áður en kom að næsta FIFA-þingi í Barcelona sumarið 1929, uns Úrúgvæ stóð eitt eftir.

Þrennt var talið réttlæta valið á Úrúgvæ. Í fyrsta lagi frammistaða landsliðs þeirra á undangengnum Ólympíuleikum, sem taldir voru jafngilda heimsmeistarakeppni. Í öðru lagi að landið fagnaði 100 ára afmæli sínu á árinu 1930. Og í þriðja lagi að knattspyrnusamband Úrúgvæ bauðst til að greiða allan kostnað við mótið og reisa glæsilegan leikvang vegna þess.

Valið hugnaðist þó lítt ýmsum Evrópubúum sem sáu ofsjónum yfir hinu langa ferðalagi. Afleiðingin varð sú að einungis fjórar Evrópuþjóðir tóku þátt, sem var mun minna en búist hafði verið við. Raunar hafði ekkert evrópskt lið staðfest komu sína tveimur mánuðum fyrir mótið og þurfti verulegan þrýsting frá Jules Rimet sjálfum til að tryggja þátttöku þessarra fjögurra liða.

Þátttökulið[breyta | breyta frumkóða]

Þessi þrettán lönd tóku þátt í mótinu. Sjö komu frá Suður-Ameríku, tvö frá Norður-Ameríku og fjögur frá Evrópu. Eðli málsins samkvæmt tóku þau öll þátt á sínu fyrsta heimsmeistaramóti.


Leikvangar[breyta | breyta frumkóða]

Hinn 90 þúsund manna Estadio Centenario, þjóðarleikvangur Úrúgvæ enn í dag, var reistur sérstaklega fyrir heimsmeistaramótið og talinn eitthvert glæsilegasta knattspyrnumannvirki í heimi. Tíu af átján viðureignum mótsins fóru fram á vellinum og raunar áttu leikirnir að vera enn fleiri, en framkvæmdum við leikvanginn var ekki alveg lokið þegar mótið hófst. Hinir tveir leikvangarnir sem leikið var á eru Campo Parque Central, sem nefnist í dag Estadio Gran Parque Central. Hann var byggður árið 1900 og er heimavöllur Club Nacional de Football. Þriðji völlurinn, Estadio Pocitos, tók einungis 1000 áhorfendur og var heimavöllur Peñarol á árunum 1921 til 1933. Hann hefur nú verið rifinn.

Montevideo Montevideo Montevideo
Estadio Centenario Estadio Gran Parque Central Estadio Pocitos
Fjöldi sæta: 90.000 Fjöldi sæta: 28.000 Fjöldi sæta: 1.000
Enfedio .jpg
Paregenatyki.jpg
Eralolaortk.jpg

Keppnin[breyta | breyta frumkóða]

Riðlakeppnin[breyta | breyta frumkóða]

Riðill 1[breyta | breyta frumkóða]

Leikmenn Mexíkó fyrir upphafsleikinn.

Þetta var eini fjögurra liða riðill keppninnar og kom það í hlut Frakka og Mexíkóa að leika opnunarleik mótsins. Frakkinn Lucien Laurent komst á spjöld sögunnar þegar hann skoraði fyrsta markið í sögu heimsmeistarakeppninnar. Argentínumenn reyndust sterkastir í riðlinum og unnu alla þrjá leiki sína. Guillermo Stábile skoraði þrennu í sínum fyrsta landsleik, en hann varð markakóngur keppninnar með átta mörk.

Sæti Lið L U J T Sk Fe Mm Stig
1 Flag of Argentina.svg Argentína 3 3 0 0 10 4 +6 6
2 Flag of Chile.svg Síle 3 2 0 1 5 3 +2 4
3 Flag of France.svg Frakkland 3 1 0 2 4 3 +1 2
4 Flag of Mexico.svg Mexíkó 3 0 0 3 4 13 -9 0

13. júlí 1930 - Estadio PocitosMontevideo

Flag of France.svg Frakkland 4 : 1 Flag of Mexico.svg Mexíkó

15. júlí 1930 - Campo Parque Central, Montevideo

Flag of Argentina.svg Argentína 1 : 0 Flag of France.svg Frakkland

16. júlí 1930 - Campo Parque Central, Montevideo

Flag of Chile.svg Síle 3 : 1 Flag of Mexico.svg Mexíkó

19. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Chile.svg Síle 1 : 0 Flag of France.svg Frakkland

Flag of Argentina.svg Argentína 6 : 3 Flag of Mexico.svg Mexíkó

22. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Argentina.svg Argentína 3 : 1 Flag of Chile.svg Síle

Riðill 2[breyta | breyta frumkóða]

Úrslitin í riðlinum réðust í fyrsta leik þar sem Brasilía, sem talin var með sterkasta liðið, tapaði fyrir ungu liði Júgóslavíu. Vegna deilna innan knattspyrnusambands Júgóslavíu voru einungis serbneskir leikmenn í landsliðinu. Bólivía hafði aldrei unnið knattspyrnulandsleik fyrir mótið og reyndist andstæðingunum lítil fyrirstaða.

Sæti Lið L U J T Sk Fe Mm Stig
1 Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Júgóslavía 2 2 0 0 6 1 +5 4
2 Flag of Brazil.svg Brasilía 2 1 0 1 5 2 +3 2
3 Flag of Bolivia.svg Bólivía 2 0 0 2 0 8 -8 0

14. júlí 1930 - Campo Parque Central, Montevideo

Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Júgóslavía 2 : 1 Flag of Brazil.svg Brasilía

17. júlí 1930 - Campo Parque Central, Montevideo

Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Júgóslavía 4 : 0 Flag of Bolivia.svg Bólivía

20. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Brazil.svg Brasilía 4 : 0 Flag of Bolivia.svg Bólivía

Riðill 3[breyta | breyta frumkóða]

Leikur Perú og Rúmeníu.

Fyrsta brottvikningin í sögu HM leit dagsins ljós í upphafsleik riðilsins þar sem Perúbúinn Plácido Galindo var rekinn útaf fyrir brot. Rúmenar nýttu sér liðsmuninn og sigruðu í leik sem talinn er sá fásóttasti í sögu keppninnar. Opinberar tölur herma að um 2.500 manns hafi fylgst með leiknum, en frásagnir sjónvarvotta benda til að um 300 sé nær lagi. Vegna tafa á framkvæmdum við Estadio Centenario-leikvanginn lék Úrúgvæ ekki sinn fyrsta leik fyrr en á fimmta degi mótsins og var það jafnframt vígsluleikur vallarins. Heimamenn reyndust ofjarlar andstæðinga sinna í riðlinum, líkt og búist var við.

Sæti Lið L U J T Sk Fe Mm Stig
1 Flag of Uruguay.svg Úrúgvæ 2 2 0 0 5 0 +5 4
2 Flag of Romania.svg Rúmenía 2 1 0 1 3 5 -2 2
3 Flag of Peru.svg Perú 2 0 0 2 1 4 -3 0

14. júlí 1930 - Estadio Pocitos, Montevideo

Flag of Romania.svg Rúmenía 3 : 1 Flag of Peru.svg Perú

18. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Uruguay.svg Úrugvæ 1 : 0 Flag of Peru.svg Perú

21. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Uruguay.svg Úrugvæ 4 : 0 Flag of Romania.svg Rúmenía

Riðill 4[breyta | breyta frumkóða]

Bandaríkjamenn komu verulega á óvart með sannfærandi sigrum í báðum sínum leikjum. Í leiknum gegn Paragvæ skoraði Bert Patenaude tvö mörk samkvæmt leikskýrslu dómara. Árið 2006 lýsti FIFA því hins vegar yfir að þriðja mark Patenaude hefði ranglega verið eignað öðrum leikmanni. Hann telst því í dag hafa skorað fyrstu þrennuna í sögu heimsmeistarakeppninnar.

Sæti Lið L U J T Sk Fe Mm Stig
1 Fáni Bandaríkjana Bandaríkin 2 2 0 0 6 0 +6 4
2 Flag of Paraguay.svg Paragvæ 2 1 0 1 1 3 -2 2
3 Flag of Belgium.svg Belgía 2 0 0 2 0 4 -4 0

Fáni Bandaríkjana Bandaríkin 3 : 0 Flag of Belgium.svg Belgía

17. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Fáni Bandaríkjana Bandaríkin 3 : 0 Flag of Paraguay.svg Paragvæ

20. júlí - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Paraguay.svg Paragvæ 1 : 0 Flag of Belgium.svg Belgía

Undanúrslit[breyta | breyta frumkóða]

Argentínska landsliðið.

Báðar undanúrslitaviðureignirnar reyndust afar ójafanar og lauk með 6:1 sigrum suður-amerísku liðanna. Var það mesti markamunur í undanúrslitum HM allt til mótsins 2014. Leikur Argentínu og Bandaríkjanna fór fram í ausandi rigningu. Jafnræði var í fyrri hálfleik en í þeim seinni skildi á milli liðanna. Júgóslavar náðu forystunni í seinni viðureigninni, en Úrúgvæ tók fljótlega öll völd á vellinum.

Ekki var keppt um bronsverðlaun á mótinu. Heimildum ber ekki saman um hvort slíkt hafi staðið til, en að Júgóslavar hafi neitað að taka þátt af óánægju með dómgæsluna í tapleik sínum gegn Úrúgvæ. Sumar heimildir herma að bæði lið hafi fengið bronsverðlaun og aðrar að Júgóslavar hafi fengið þau í mótslok þar sem þeir töpuðu gegn heimsmeisturunum. Árið 1986 tilkynnti FIFA hins vegar að samkvæmt útreikningum þess teldust Bandaríkin hafa hlotið þriðja sætið.

26. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Argentina.svg Argentína 6 : 1 Fáni Bandaríkjana Bandaríkin

27. júlí 1930 - Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Uruguay.svg Úrugvæ 6 : 1 Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Júgóslavía

Úrslitaleikur[breyta | breyta frumkóða]

Úrúgvæ og Argentína mættust í úrslitaleik HM líkt og verið hafði í úrslitaleik Ólympíuleikanna tveimur árum fyrr. Spennan var mikil milli liðanna sem birtist meðal annars í deilum um hvaða bolta skyldi nota. Varð úr að liðin lögðu til knött hvort í sínum hálfleik. Belgískur dómari leiksins krafðist þess að hraðskreiður bátur yrði til taks ef hann þyrfi að flýja í leikslok. Úrúgvæ skoraði fyrsta markið en Argentína náði forystunni með tveimur mörkum Guillermo Stábile. Þrjú mörk heimamanna í síðari hálfleik tryggðu þeim hins vegar sigurinn og gríðarleg fagnaðarlæti brutust út í Montevideo.

30. júlí – Estadio Centenario, Montevideo

Flag of Uruguay.svg Úrúgvæ 4 : 2 Flag of Argentina.svg Argentína