Fara í innihald

Aftökur á Íslandi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Aftökum fjölgaði á Íslandi eftir siðaskipti og var þá dæmt eftir Stóradómi.[1] Innan rannsóknarverkefnisins Dysjar hinna dæmdu við Háskóla Íslands hefur verið unnið að kortlagningu aftökustaða á Íslandi. Þar má finna gögn um 238 skrásettar aftökur, sem birtast í töflunni hér að neðan.[2] Þessar aftökur áttu sér allar stað á tímabilinu 1550 til 1830, það er frá upphafi siðaskipta til loka þess tíma sem oftast er kenndur við upplýsingu.

Langflestir sem teknir voru af lífi voru alþýðufólk. Í um þriðjungi tilfella var aftakan refsing fyrir þjófnað, í um þriðjungi fyrir blóðskömm og dulsmál. Aðrar aftökur skiptust á morð, galdramál og aðrar sakir. Um 70% hinna líflátnu voru karlar en um 30% konur. Yngsti karlmaðurinn sem tekinn var af lífi var 14 ára. Dæmi eru um að ungar stúlkur hafi verið dæmdar til dauða en hlotið „náðun“ konungs, það er mildun dóms, þá oftast í lífstíðar-„slaverie“. Þær voru þá sendar í þrældóm í tugthús Kaupmannahafnar.[3]

Miðbik þessa tæpra þriggja alda tímabils, frá 1625-1690, hefur verið nefnt brennuöld, en á þeim tíma voru 20 karlar og ein kona tekin af lífi fyrir galdra. Á síðari hluta 18. aldar voru umtalsvert fleiri dæmdir til dauða en í reynd voru teknir voru af lífi, eftir konungstilskipun sem barst árið 1758, um að dauðadómum skyldi ekki fullnægt með aftöku nema að fengnu samþykki konungs, en konungur mildaði fjölda dauðadóma frá íslenskum yfirvöldum. Þeim var þá oftast breytt í lífsstíðar-„slaverie“, þ.e. þrældóm.[4]

Síðasta opinbera aftakan var sem fyrr segir framkvæmd árið 1830. Eftir það var fólk enn dæmt til dauða á Íslandi en í hvert sinn mildaði konungur dóminn. Dauðarefsing var loks alfarið afnumin úr íslenskum lögum árið 1928.[5]

Listi yfir opinberar aftökur á Íslandi

[breyta | breyta frumkóða]
NafnÁrKynAldurStaðaBrotRefsing
Jón Arason1550kk66BiskupHálshöggvinn
Björn Jónsson1550kk44PresturHálshöggvinn
Ari Jónsson1550kk40LögmaðurHálshöggvinn
Hallur1551kkHúsmaðurHálshöggvinn
Jón Keneksson1551kk51BóndiHálshöggvinn
Sigríður Guðmundardóttir1572kvkDulsmálTekin af lífi
Guðbjörg Sveinsdótir1573kvkHórdómurTekin af lífi
Jón Þorfinnsson1573kkHórdómurTekinn af lífi
Hinrik Kules1582kkMorðTekinn af lífi
Ónafngreindur maður1584kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1584kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1584kkÞjófnaðurHengdur
Hjálmar Sveinsson1586kk25ÞjófnaðurTekinn af lífi
Ögmundur Þorkelsson1589kk59MorðDrekkt
Einar Þórðarson1595
Björn Pétursson (Axlar-Björn)1596kk41BóndiMorðLimmarinn og Hálshöggvinn
Ónafngreind kona1599kvkBlóðskömmDrekkt
Björn Þorleifsson1602kk47BóndiSvallHálshöggvinn
Ónafngreindur maður1605kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1605kkÞjófnaðurHengdur
Þórður Egilsson1605kkBlóðskömmHálshöggvinn
Bjarni Hildibrandsson1606kk31BlóðskömmTekinn af lífi
Guðrún Þorsteinsdóttir1608kvk48VinnukonaBarnsmorðBrennd
Sigríður Halldórsdóttir1611kvk30DulsmálDrekkt
Jón Oddsson1611
Ónafngreindur maður1611kkMorðTekinn af lífi
Ónafngreindur maður1611kkMorðTekinn af lífi
Úlfhildur Jörundsdóttir1612kvkBlóðskömmDrekkt
Ragnheiður Magnúsdóttir1615kvk25BarnsmorðDrekkt
Þórdís Halldórsdóttir1618kvk43HúskonaBlóðskömmDrekkt
Guðbjörg Jónsdóttir1618kvkBlóðskömmDrekkt
Ónafngreindur maður1618kkBlóðskömmHálshöggvinn
Ólafur Þórðarson1618kk28BlóðskömmHálshöggvinn
Hildibrandur Ormsson1624kk44BlóðskömmTekinn af lífi
Sesselja Jónsdóttir1624kvk29BlóðskömmTekin af lífi
Jón Rögnvaldsson1625kk25GaldrarBrenndur
Ónafngreindur maður1626kkÞjófnaðurHengdur
Herdís Guðmundsdóttir1627kvk28DulsmálDrekkt
Aldís Þórðardóttir1634kvkBlóðskömmDrekkt
Jón Þórðarson1634
Jón Ormsson1634kkÞjófnaðurHengdur
Gísli Tómasson1635kk25MorðStegldur
Ónafngreindur maður1635kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1635kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1635kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngrein kona1636kvkBústýraDulsmálDrekkt
Alleif1636kvk36Dulsmál/BlóðskömmTekin af lífi
Rustikus1636kkDulsmál/BlóðskömmTekinn af lífi
Ónafngreind kona1636kvkÞjófnaðurHengd
Ónafngreindur maður1636kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1636kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1636kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreind kona1636kvkBlóðskömmTekin af lífi
Jón Steingrímsson1636kkBessastaðaböðullBlóðskömmTekinn af lífi
Guðmundur ”seki” Jónsson1637kk37BóndiDuldist í landi en var útlagiHálshöggvinn
Ónafngreind kona1638kvkBlóðskömmTekin af lífi
Ónafngreindur maður1638kkBlóðskömmTekinn af lífi
Ónafngreind stjúpdóttir1639kvkBlóðskömmDrekkt
Ónafngreindur stjúpfaðir1639kkBlóðskömmHálshöggvinn
Helgi Þorgeirsson1641kk56BóndiHórdómurRéttaður
Inga Kolbeinsdóttir1645kvk40DulsmálTekin af lífi
Ónafngreind kona1645kvkBlóðskömmRéttuð
Hellu-Bjarni1645kkÞjófnaðurHengdur
Bóndinn í Skarðstúni1645kkÞjófnaðurHengdur
Jón Þorsteinsson1647kk47BóndiBlóðskömmTekinn af lífi
Björg Andrésdóttir1647kvk22BlóðskömmTekin af lífi
Sveinn “skotti” Björnsson1648kk52Landhlaup, tilraun til nauðgunarHengdur
Guðmundur Narfason1650kk50BóndiMorðHálshöggvinn, limmarinn höfuð sett á stöng
Páll Tóason (Tófa/Tóvason)1650kkBlóðskömmTekinn af lífi
Margrét Jónsdóttir1650kvkBlóðskömmTekin af lífi
Jón Jónsson (kallaður Sýjusson)1650kkBlóðskömmHálshöggvinn
Sigríður Einarsdóttir1650kvkBlóðskömmDrekkt
Sigríður Jónsdóttir1650kvk30BlóðskömmTekin af lífi
Halldór Jónsson1650kk45BlóðskömmTekinn af lífi
Ónafngreind stjúpdóttir1651kvkBlóðskömmTekin af lífi
Þórður1654kkGaldrarBrenndur
Egill1654kkGaldrarBrenndur
Grímur1654kkGaldrarBrenndur
Sigríður Gunnarsdóttir1656kvkDulsmálTekin af lífi
Ónafngreind kona1656kvkDulsmálTekin af lífi
Jón1656kk56GaldrarBrenndur
Jón Jónsson1656kk26GaldrarBrenndur
Valgerður Jónsdóttir1659kvkBlóðskömmTekin af lífi
Ingimundur Illugason1659kkBlóðskömmTekinn af lífi
Þórður Magnússon1662kkÞjófnaðurHengdur
Ólöf Magnúsdóttir1663kvk23DulsmálDrekkt
Þórður Leifuson/Þórðarson1664kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreind kona1666kvkDulsmálTekin af lífi
Þórarinn Halldórsson1667kk42GaldrarBrenndur
Jón Leifsson1668kkGaldrarBrenndur
Erlendur Eyjólfsson1668kk54GaldrarBrenndur
Gísli ‚hrókur‘ Sveinsson1670kkHengdur
Guðrún Bjarnadóttir1670kvk26DulsmálTekin af lífi
Sigurður Jónsson1671kkGaldrarBrenndur
Jón Jónsson1672kkÞjófnaðurHengdur
Guðrún Skaftadóttir1673kvk33DulsmálDrekkt
Eyjólfur Arason1673kk38Frækinn og listamaðurÞjófnaðurHengdur
Bjarni Sveinsson1673kk38BlóðskömmTekinn af lífi
Sigríður Þórðardóttir1674kvk19BlóðskömmDrekkt
Páll Oddsson1674kkGaldrarBrenndur
Lasse Diðriksson1675kk70GaldrarBrenndur
Magnús Bjarnason1675kkGaldrarBrenndur
Árni Jónsson1676kk39ÞjófnaðurHengdur
Bjarni Bjarnason1677kk62GaldrarBrenndur
Þorbjörn Sveinsson1677kk37GaldrarBrenndur
Bessi Eiríksson1677kk32ÞjófnaðurHengdur
Þorlákur Þorsteinsson1677kkÞjófnaðurHengdur
Guðrún Bjarnadóttir1678kvk18Dulsmál/BlóðskömmTekin af lífi
Bjarni Hallsson1678kk48BóndiDulsmál/BlóðskömmTekinn af lífi
Eyvindur Jónsson1678kk38Hórdómur/útilegaHálshöggvinn
Margrét Símonaróttir1678kvk38Hórdómur/útilegaDrekkt
Stepán Grímsson1678kkGaldrarBrenndur
Þuríður Ólafsdóttir1678kvk63GaldrarBrennd
Jón Helgason1678kk23GaldrarBrenndur
Hergerður Brandsdóttir1680kvk25Dulsmál/BlóðskömmDrekkt
Sæmundur Þorláksson1680kk25Dulsmál/BlóðskömmHálshöggvinn
Þorkell Sigurðsson (Lyga-Þorkell, Lyga Keli)"1681kkÞjófnaðurHengdur
Þorgeir Ingjaldsson1681kk51HórdómurHálshöggvinn
Ari Pálsson1681kk51BúandiGaldrarBrenndur
Loftur Sigurðsson1681kkÚtileguþjófnaðurHálshöggvinn
Ónafngreind kona1682kvkDulsmálTekin af lífi
Ónafngreindur maður1682kkDulsmálTekin af lífi
Jón Pétursson1682kkÞjófnaðurHengdur
Jón Þorsteinsson1682kkVinnumaðurMorðHálshöggvinn
Jón Vernharðsson (/Bernharðsson)1683kk33DulsmálHálshöggvinn
Sveinn Árnason1683kkGaldrarBrenndur
Helga Gunnarsdóttir1684kvk33BlóðskömmDrekkt
Vilkin Árnason1684kkÞjófnaðurHengdur
Guðrún Jónssdóttir1684kvk29VinnukonaDulsmálDrekkt
Sigvaldi Jónsson1684kk24MorðHálshöggvinn
Halldór Finnbogason1685kk45GuðlastBrenndur
Jón Þorláksson1686kkBóndiDulsmál/hórdómurHálshöggvinn
Borgný Brynjólfsdóttir1687kvk47BlóðskömmDrekkt
Einar Gíslason1691kk46ÞjófnaðurHengdur
Eiríkur Gíslason1691kk36ÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1693kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1693kkÞjófnaðurHengdur
Þuríður Bjarnadóttir1695kvk25Dulsmál/BlóðskömmDrekkt
Vigdís Þórðardóttir1696kvk21VinnukonaDulsmálDrekkt
Jóreiður Þorgerisdóttir1697kvk32DulsmálDrekkt
Jón Jónsson Gráni1697kk20ÞjófnaðurHengdur
Sigurður Skúlason1697kk17ÞjófnaðurHengdur
Ólafur Brandsson1697kkMorðHálshöggvinn
Þorsteinn Þorleifsson1697kkMorðHálshöggvinn
Guðrún Oddsdóttir1698kvkVinnukonaDulsmálTekin af lífi
Sigurður Jónsson1699kkÞjófnaðurHengdur
Halldór Dagsson1699kk33ÞjófnaðurHengdur
Jón Sigmundsson1699kkÞjófnaðurHengdur
Steingrímur Helgason1699kkÞjófnaðurHengdur
Þorleifur Jónsson1699kkÞjófnaðurHengdur
Andrés Þórðarson1700kk60ÞjófnaðurHengdur
Jón Eyjólfsson1701kkÞjófnaðurHengdur
Lafrans Helgason1701kk41BúandiMorðHálshöggvinn
Ásmundur Jónsson1701kk41ÞjófnaðurHengdur
Jón Jónsson (Bitru-Jón)1701kkÞjófnaðurHengdur
Ásmundur Marteinsson1702kk42ÞjófnaðurHengdur
Ólafur Jónsson1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1702kkÞjófnaðurHengdur
Katrín Þorvarðsdóttir1703kvk33DulsmálDrekkt
Jón Þórðarson1703kkÞjófnaður/flakkHengdur
Jón Þorláksson1703kkÞjófnaðurHengdur
Gísli Einarsson1703kkÞjófnaðurHengdur
Jón Jónsson1703kkÞjófnaðurHengdur
Klemens Þorgeirsson1704kk36ÞjófnaðurHengdur
Ingimundur Einarsson1704kk25Þjófnaður/flakkHengdur
Sigurður Arason1704kk26BúandiMorðHálshöggvinn
Steinunn Guðmundsdóttir1704kvk44HúsfreyjaMorðDrekkt
Ónafngreind stúlka1704kvkDulsmálTekin af lífi
Kolfinna Ásbjörnsdóttir1705kvk36VinnukonaDulsmálDrekkt
Sigríður Vigfúsdóttir1705kvk19VinnukonaDulsmálDrekkt
Kristín Halldórsdótir1705kvk36VinnukonaBlóðskömmDrekkt
Salómon Hallbjörnsson1705kk52HjáleigumaðurBlóðskömmHálshöggvinn
Ólöf Jónsdóttir1705kvk20Tökubarn?BlóðskömmDrekkt
Sumarliði Eiríksson1705kk22BlóðskömmHálshöggvinn
Ragnhildur Tómasdóttir1705kvk24BústýraBlóðskömmDrekkt
Hallfríður Magnúsdóttir1706kvk37VinnukonaDulsmál/hórdómurDrekkt
Ólafur Kolbeinsson1706kk36HúsmaðurDulsmálHálshöggvinn
Helga Magnúsdóttir1709kvk32Ráðskona/vinnukonaDulsmálDrekkt
Þórður Andrésson1714kk61HúsmaðurMorðHálshöggvinn
Halldór Sumarliðason (ekki í gagnagrunni)1719
Ónafngreind kona1720kvkDulsmálDrekkt
Þorsteinn Jónsson1722kkDulsmálHálshöggvinn
Guðrún Jónsdóttir1722
Ingibjörg Bjarnadóttir1722
Jakob Jónsson1725kkÞjófnaðurHengdur
Halldóra Jónsdóttir1725kvk29Dulsmál/BlóðskömmDrekkt
Jón Eyjólfsson1725kk56BóndiDulsmál/BlóðskömmHálshöggvinn
Jón Ingimundarson1729kkBóndiMorðTekinn af lífi
Sigurður Árnason1731kk18MorðTekinn af lífi
Pétur Halldórsson1735kkBlóðskömmTekinn af lífi
Jón Guðmundsson1738kk58Dulsmál/BlóðskömmHálshöggvinn
Halldóra Sigmundsdóttir1738kvk36BlóðskömmDrekkt
Sigmundur Guðmundsson1738kk80BlóðskömmHálshöggvinn
Bótólfur Jörundsson1739kk19MorðHálshöggvinn
Guðfinna Þorláksdóttir1739kvkDulsmálDrekkt?
Ásmundur Þórðarson1740kk30MorðTekinn af lífi
Jón Jónsson1740kk14BlóðskömmDauðadómur
Sunnefa Jónsdóttir1740kvk16BlóðskömmDauðadómur
Þórður Bjarnason1742kkÚtileguþjófnaðurTekinn af lífi
Ögmundur Bjarnason1742kkÚtileguþjófnaðurTekinn af lífi
Jón Erlendsson1747kk37ÞjófnaðurHengdur
Guðríður Vigfúsdótttir1749kvk39BlóðskömmTekin af lífi
Bjarni “öskubak” Jónsson1749kk39BlóðskömmTekinn af lífi
Sigurður Guðmundsson1751kkÞjófnaður, flótti úr járnumHengdur
Jón yngri Sigurðsson1751kkMorðHálshöggvinn
Helgi Sigurðsson1751kkMorðHálshöggvinn
Bjarni Árnason1751kkMorðHálshöggvinn
Jón Jónsson (“Kjöseyrar-Jón”)1752kkMorðHálshöggvinn, klipinn með glóandi töngum, höfuð sett á stjaka
Ónafngreindur maður1752kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1752kkÞjófnaðurHengdur
Ólafur Guðvarðsson1753kkÞjófnaðurHengdur
Guðrún Valdadóttir1754kvk35BlóðskömmDrekkt
Sigurður „elli“ Jónsson1754kk74BóndiBlóðskömmHálshöggvinn
Ónafngreindur maður1755kkÞjófnaður, flótti úr járnumHengdur
Ónafngreindur maður1756kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1756kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1756kkÞjófnaðurHengdur
Guðmundur Snorrason1757kk37ÚtileguþjófnaðurHengdur
Jón Magnússon1758kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1758kkÞjófnaðurHengdur
Ónafngreindur maður1758kkÞjófnaðurHengdur
Jón Ólafsson1758kkMorðTekinn af lífi
Ónafngreind kona1759kvkDulsmálTekin af lífi
Kristín Bjarnadóttir1760kvkMorðDrekkt
Ingibjörg Sölvadóttir1760kvk35DulsmálHálshöggvin?
Ívar Jónsson1763kkDulsmál/BlóðskömmHálshöggvinn, hægri hönd höggvin af
Ólöf Jónsdóttir1763kvk23Dulsmál/BlóðskömmHálshöggvin
Jón Halldórsson1770kk30MorðTekinn af lífi
Eiríkur Þorláksson1786kkSkar tungu úr drengTekinn af lífi
Ingibjörg Jónsdóttir1792kvk32VinnukonaDulsmálHálshöggvin
Steinunn Sveinsdóttir1805kvkMorðDauðadómur
Bjarni Bjarnason1805kk44MorðHálshöggvinn
Friðrik Sigurðsson 1830 kk Morð Hálshöggvinn
Agnes Magnúsdóttir1830kvk35Vinnukona og skáldMorðHálshöggvin

Þekktar frásagnir og minni

[breyta | breyta frumkóða]
  • Segja má að Ari Magnússon, sýslumaður í Ögri, hafi lagt sig fram um að breyta Spánverjavígunum árið 1615 úr fjöldamorði, það er löglausu ódæði, í lögmæta aftöku, þegar hann kvað upp dóm um það, eftir verknaðinn, að basknesku skipbrotsmennirnir sem þar voru ráðnir af dögum væru réttdræpir óbótamenn. Þeirra er þó ekki getið á lista Dysja hinna dæmdu hér að ofan.
  • Þessi eftir-á-réttlæting sýslumannsins á manndrápi var ekki einsdæmi í réttarsögu Íslands, þó að ef til vill hafi hún verið hin stórtækasta. Annað tilfelli birtist í annálum árið 1676, þegar Árni Jónsson var dæmdur, í Borgarfirði, til húðláts fyrir þjófnað, það er strýkingar. Þrátt fyrir að hafa ekki hlotið dauðadóm var Árni hengdur. Hengingunni var veitt samþykki á næstu samkomu Alþingis í Lögréttu og varð þar með, eftir á, að opinberri aftöku.[6]
  • Árið 1602 var Björn Þorleifsson, 47 ára gamall bóndi og „vandræðamaður“ frá Snæfellsnesi, hálshogginn á Alþingi „fyrir kvennamál, svall og „með mörgum sönnum líkindum“ þjófnað“. Hin fleygu orð „Höggðu betur, maður“ eru komin úr eftirfarandi frásögn Skarðsárannáls af aftöku Björns: „Hann kvaddi menn með handabandi, áður sig niður lagði á höggstokkinn, og bauð svo öllum góða nótt. Var hann með öllu óbundinn. Jon böðull, er höggva skyldi, var þá orðinn gamall og slæmur og krassaði í höggunum, en Björn lá kyr á grúfu, og þá sex höggin voru komin, leit Björn við og mælti: Höggðu betur, maður! Lá hann svo grafkyr, en sá slæmi skálkur krassaði ein 30 högg, áður af fór höfuðið, og var það hryggilegt að sjá.“[7]
  • Nokkur íslensk skáldverk hafa verið rituð um aftökur, atburði í aðdraganda þeirra og eftirmál. Öxin og jörðin eftir Ólaf Gunnarsson er þar á meðal, og vísar titillinn í orð séra Jóns Bjarnarsonar þegar framverðir siðskiptanna ákveða að ráða Jón Arason biskup og syni hans af dögum. Feðgarnir höfðu þá þegar verið handteknir og þótti vandi að ráða hvernig best væri að geyma þá. „Eg em heimskastur af yður öllum, og sé eg þó ráð til, hvernig hægast sé að geyma þessa menn,“ sagði þá Jón Bjarnason, ráðsmaður í Skálholti. Aðrir viðstaddir sögðust það vilja heyra, og svaraði Jón því til að „öxin og jörðin geymdi þá bezt“.[8]
  • Um sama atburð orti Megas kvæðið „Um grimman dauða Jóns Arasonar“ sem hann söng á fyrstu plötu sinni. Þriðja erindi söngsins er svohljóðandi:
En þeir sörguðu af honum hausinn herra minn trúr,
herjans þrælarnir gömlum og sonum hans tveimur,
ó það liggur svo berlega í augum uppi Snati minn,
hve átakanlega vondur hann er þessi heimur.
  • Böðullinn sem Marteinn Einarsson biskup og Jón Bjarnason ráðsmaður í Skálholti fengu til að hálshöggva Jón Arason og syni hans hét Jón Ólafsson. Norðlenskir stuðningsmenn hinna hálshoggnu feðga höfðu uppi á böðlinum árið eftir. Í Setbergsannál er sagt að „þeir norðlenzku“ hafi fundið böðulinn á Álftanesi og „héldu í sundur á honum túlanum og helltu svo ofan í hann heitu blýi. Með það lét hann líf sitt, en þeir riðu síðan norður.“ Þennan viðburð mætti telja til múgæsingsaftöku (e. lynching), sbr. skilgreiningu í upphafi þessarar færslu.[9]

Sjá einnig

[breyta | breyta frumkóða]
  • „Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?“. Vísindavefurinn.
  • „Agnes og Friðrik“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1934
  • „Á aftökustaðnum“; grein í Morgunblaðinu 1957

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. ↑ Fátækir fórnarlömbin í aftökusögu Íslendinga Vísir.is, skoðað 25. júlí 2018.
  2. ↑ Dysjar hinna dæmdu, skoðað 15. febrúar 2020.
  3. ↑ „Bjóst ekki við að aftökurnar væru svo margar“, viðtal við Steinunni Kristjánsdóttur, prófessor í fornleifafræði, á vef Vísis 6.9.2019: https://www.frettabladid.is/frettir/bjost-ekki-vid-ad-aftokurnar-vaeru-svo-margar/ (sótt 18.2.2020).
  4. ↑ Björn Þórðarson, Refsivist á Íslandi 1761–1925, Prentsmiðjan Gutenberg 1926.
  5. ↑ „Hvenær var síðasta aftakan á Íslandi?“ á Vísindavef HÍ, https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4649, sótt 16.2.2020.
  6. ↑ Sjá t.d. Alþingisbækur VII. bindi, bls. 337.
  7. ↑ Björn Jónsson, Skarðsárannáll eða Annalar Þess froma og velvitra Sauluga Biørns Jonssonar á Skardsau Fordum Løgrettumanns í Hegranes-Sýslu, 1774. Ritið finnst á bækur.is. Frásögnin er skráð með ógotnesku letri í Alþingisbækur Íslands III. bindi, 1595-1605.
  8. ↑ Úr Biskupaannálum Jóns Egilssonar, handriti frá árinu 1692. Hér haft eftir úr Biskupasögum Jóns prófasts Haldórssonar í Hítardal, 1903, bls. 100: https://baekur.is/bok/000207447/1/134/Biskupasogur_Jons_profasts_Bindi_1_Bls_134/ (sótt 18.2.2020).
  9. ↑ Sjá svar á Vísindavef við spurningunni „Var böðull Jóns Arasonar íslenskur glæpamaður eða danskur embættismaður?“. https://www.visindavefur.is/svar.php?id=2320, sótt 18.2.2020.
Sótt frá „https://is.wikipedia.org/w/index.php?title=Aftökur_á_Íslandi&oldid=1813492“