Vigdís Finnbogadóttir

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Vigdís Finnbogadóttir 1985

Vigdís Louise Finnbogadóttir (f. 15. apríl 1930) var fjórði forseti Íslands og gegndi þvi embætti frá 1980 til 1996. Hún var fyrsta konan i heiminum sem kosin var í lýðræðislegum kosningum til að gegna hlutverki þjóðhöfðingja.

Æviágrip[breyta | breyta frumkóða]

Vigdís er dóttir Finnboga Rúts Þorvaldssonar prófessors og Sigríðar Eiríksdóttur hjúkrunarfræðings og formanns Hjúkrunarfélags Íslands. Hún útskrifaðist úr Menntaskólanum í Reykjavík árið 1949 og stundaði nám í Frakklandi á árunum 1949-1953. Hún lauk BA-prófi í frönsku og ensku við .

Vigdís vann sem blaðafulltrúi Þjóðleikhússins 1954-57. Hún kom að stofnun leikhópsins Grímu (stofnuð 1962) og átti eftir að hafa meiri afskipti af leiklist síðar. Hún kenndi frönsku við MR og MH á árunum 1962-1972. Hún sá um frönskukennslu í sjónvarpinu frá 1970-1971. Hún kenndi franskar leikbókmenntir við HÍ 1972-1980 og var leikhússtjóri Leikfélags Reykjavíkur samhliða því.

Þann 29. júní 1980 var Vigdís kjörin forseti Íslands. Hún var fyrsta konan sem bauð sig fram til forsetaembættis og bar sigurorð af þremur körlum. Hún tók svo við embætti mánuði síðar og gegndi því í fjögur kjörtímabil, eða til 1996.

Erfiðasta árið á embættisferli Vigdísar var árið 1995 þegar snjóflóð fellu á Súðavík og á Flateyri með 9 mánaða millibili með þeim afleiðingum að samtals létust 34. Vigdís þótti sýna af sér mikla manngæsku á þeim minningarathöfnum sem haldnar voru um þá sem létust. Þar sýndi hún þeim sem misst höfðu ástvini samúð og hvatti íslensku þjóðina til þess að sýna samstöðu með Vestfirðingum á þessum erfiðu tímum.


Eftir að hún lét af embætti hefur hún unnið að ýmsum málum, einkum tengdum menningu og tungumálum. Hún er velgjörðarsendiherra UNESCO (Menningarmálastofnunnar Sameinuðu Þjóðanna) og er meðlimur í samtökunum Council of Women World Leaders. Frá 2001 hefur rannsóknarstofnun Háskóla Íslands í erlendum tungumálum verið kennd við Vigdísi, (Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum).

Vigdís fékk stórkross Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf í þágu íslensku þjóðarinnar árið 1996.

Árið 1988 kom út bókin Ein á forsetavakt: dagar í lífi Vigdísar Finnbogadóttur eftir Steinunni Sigurðardóttur sem lýsir tímabili þar sem höfundur fylgir Vigdísi eftir við leik og störf og segir frá því sem á daga hennar drífur. Árið 2009 kom svo út ævisaga Vigdísar, Kona verður forseti, rituð af Páli Valssyni.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist


Fyrirrennari:
Kristján Eldjárn
Forseti íslands
(19801996)
Eftirmaður:
Ólafur Ragnar Grímsson