Vík í Mýrdal

Vík í Mýrdal
Þorp
Vík úr lofti, 2009
Vík í Mýrdal Staðsetning Víkur í Mýrdal
Hnit: 63°25′10.00″N 19°0′35.00″V
Land	Ísland
Landshluti	Suðurland
Kjördæmi	Suður
Sveitarfélag	Mýrdalshreppur
Mannfjöldi  (2025)
• Samtals	720
Heiti íbúa	Víkverjar
Póstnúmer	870
Vefsíða	vik.is

Vík (einnig þekkt sem Vík í Mýrdal) er þorp í Mýrdalshreppi í Vestur-Skaftafellssýslu og er syðsti þéttbýlisstaður á Íslandi. Róið var til fiskjar úr fjörunni fyrr á árum en sjósókn var mjög erfið þar sem engin hafnaraðstaða var og mjög brimasamt. Íbúafjöldi 1. janúar 2024 var 639 en 881 manns búa í Mýrdalshreppi.

Saga

Séð til Reynisdranga frá Vík í Mýrdal.

Öldum saman var enginn verslunarstaður á Suðurlandi frá Eyrarbakka austur á Papós en árið 1883 tóku bændurnir í Suður-Vík og Norður-Vík í Mýrdal sig saman um að panta varning frá Bretlandi og selja hann heima hjá sér. Þá stóð svo á að í kjölfar mikilla harðinda höfðu fátækir bændur í Skaftafellssýslu fengið peningaúthlutun og gátu nýtt féð til að kaupa varning í stað þess að fara um óravegu með sauðfé og aðra framleiðsluvöru til að leggja inn hjá kaupmönnum og taka út nauðsynjavöru, en slík ferðalög gátu tekið tvær eða þrjár vikur. Elsta húsið er Brydebúð en það var upprunarlega byggt árið 1831 í Vestmannaeyjum en flutt til Víkur í Mýrdal 1895.

Í framhaldi af þessu var komið upp verslun í Vík, farið var að slátra þar sauðfé og árið 1903 var reist þar tvílyft verslunarhús og annað skömmu síðar. Þorp myndaðist smám saman í kringum verslunina og árið 1905 bjuggu í Vík um 80 manns á þrettán heimilum. Skólahald hófst þar upp úr aldamótunum 1900.

Þjónusta og atvinna

Vík í Mýrdal, séð úr fjöru

Víkurkirkja var reist á árunum 1932-1934 en prestur hafði setið í kauptúninu frá 1911. Kirkjan stendur hátt yfir þorpinu og er talin ein af fáum opinberum byggingum sem yrði örugg fyrir hamfaraflóði í kjölfar Kötlugoss.

Læknissetur hefur verið í Vík frá 1915 en fyrstur til að sitja þar var raunar Sveinn Pálsson, læknir og náttúrufræðingur, sem þar bjó frá 1809-1833. Nú er heilsugæslustöð í Vík og þar er einnig dvalarheimili aldraðra.

Helstu atvinnuvegir eru verslun og þjónusta, bæði við bændur í Vestur-Skaftafellssýslu og í vaxandi mæli við ferðamenn, en þjóðvegur 1 liggur í gegnum Vík og margir vinsælir ferðamannastaðir eru í nágrenninu. Talsverður iðnaður er í Vík. Þar eru meðal annars verksmiðja Icewear (áður Víkurprjón) og bruggverksmiðjan Smiðjan.

Heimildir

• „Mýrdalshreppur. Sagan. Á heimasíðu Mýrdalshrepps, skoðað 10. september 2011“.

Tenglar

• Vík í Mýrdal 1905; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1940 Geymt 24 júlí 2019 í Wayback Machine
• Brydes-verslun í Vík; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1999^{[óvirkur tengill]}