Grímsey
Grímsey | |
|---|---|
![]() | |
| Hnit: 66°32′47.328″N 18°0′17.824″V / 66.54648000°N 18.00495111°V | |
| Land | Ísland |
| Landshluti | Norðurland eystra |
| Kjördæmi | Norðaustur |
| Sveitarfélag | Akureyrarbær |
| Mannfjöldi (2025)[1] | |
| • Samtals | 52 |
| Heiti íbúa | Grímseyingar[2] |
| Póstnúmer | 611 |
| Vefsíða | akureyri |
Grímsey er eyja 40 km norður af meginlandi Íslands. Þar er lítið þorp sem byggir afkomu sína á sjávarútvegi og er nyrsta mannabyggð Íslands. Norðurheimskautsbaugurinn gengur í gegnum eyjuna norðanverða. Eyjan þekur 5,3 ferkílómetra og rís hæst 105 metra yfir sjávarmál. Samgöngur við eyna byggjast á reglulegum ferjusiglingum frá Dalvík og flugi frá Akureyri. Í eynni hefur verið sjálfvirk veðurathugunarstöð frá 2005. 25. apríl 2009 fór fram kosning í Grímsey og á Akureyri um hvort sveitarfélögin tvö ættu að sameinast og var það samþykkt með meirihluta atkvæða á báðum stöðum.[3] 57 manns bjuggu í eynni árið 2024.
Veður
[breyta | breyta frumkóða]Í ágúst 2021 mældust 22,3 gráður í eynni sem er met.[4]
Sögulegir atburðir
[breyta | breyta frumkóða]Grímseyjarför
[breyta | breyta frumkóða]Grímseyjarför var herför feðgarnir Sighvatur Sturluson og Sturla Sighvatsson fóru til Grímseyjar vorið 1222 með um 300 manna lið til að hefna fyrir drápið á Tuma Sighvatssyni eldri þá um veturinn.
Árið 1793 - Sótt
[breyta | breyta frumkóða]Þetta ár munaði litlu, að Grímsey legðist í auðn. Þá gekk á eyjunni taksótt (pleuritis), sem drap marga fullorðna karlmenn. Var sagt, að aðeins 6 fullfærir karlar væru þar eftir, og voru þeir sendir á báti til meginlandsins til að sækja aukinn liðsafla fyrir eyjarskeggja. En á leiðinni til lands fórst báturinn með öllum mönnunum svo að ekki var annað fullfærra karlmanna eftir í Grímsey en sóknarpresturinn einn.
Miðgarðakirkja
[breyta | breyta frumkóða]
Miðgarðakirkja var byggð árið 1867 og endurbætt um miðja 20. öld. Aðfaranótt 22. septembers 2021 brann kirkjan til grunna þegar kviknaði út frá rafmagnstöflu. Menningarverðmæti töpuðust og þar á meðal einstök altaristafla sem Arngrímur Gíslason málaði árið 1879 og kirkjuklukkur frá 1799 og 1852. Söfnun hófst strax fyrir nýja kirkju. [5] Nýja kirkjan var vígð í ágúst 2025. [6]
Myndir
[breyta | breyta frumkóða]- Byggðin í eyjunni.
- Grímseyjarkirkja (brann 2021).
- Heimskautsbaugur.
Tengt efni
[breyta | breyta frumkóða]Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Mannfjöldi eftir byggðakjörnum, kyni og aldri 1. janúar 1998-2025“. px.hagstofa.is.
- ↑ „Grímseyingar“. Málfarsbankinn.
- ↑ „Grímsey og Akureyri sameinast“. 26. apríl 2009.
- ↑ Hitamet í Grímsey Vísir, sótt 25/8 2021
- ↑ Hefja söfnun fyrir nýrri kirkju í Grímsey Vísir.is, sótt 23/9 2021
- ↑ Miðgarðakirkja vígð í Grímsey Vísir, sótt 10. ágúst, 2025
