Teiknimynd

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Teiknimyndir)
Teiknimynd af hesti.

Teiknimynd er kvikmynd sem gerð er með því að röð teiknaðra mynda eru sýndar með stuttu millibili sem veldur því að þær virðast vera hreyfimynd. Hefðbundnar teiknimyndir voru unnar á glærar filmur og ljósmyndaðar á kvikmyndafilmu. Í dag eru teiknimyndir yfirleitt tölvuteiknimyndir gerðar með tölvugrafík. Teiknimyndagerð er sérstök listgrein innan kvikmyndagerðar, ásamt öðrum aðferðum til hreyfimyndagerðar, eins og stopmotion-hreyfimyndum með leirbrúðum og skuggaleikhúsi, sem dæmi.

Yfirleitt eru sýndir 10 til 12 rammar á sekúndu í teiknimynd, en í venjulegri leikinni kvikmynd er venjan 24 rammar á sekúndu. Yfirleitt nægir að notast við 12 ramma (sem nefnast „á tveimur“) til að láta mynd virðast á samfelldri hreyfingu, en ef þarf að sýna snöggar hreyfingar er stundum notast við 24 ramma („á einum“). Fyrir hægari hreyfingar og ódýrari framleiðslu er stundum notast við átta ramma á sekúndu („á þremur“).[1]

Ýmsir hafa gert tilraunir með að blanda saman teiknimyndum og leiknum myndum frá fyrstu tíð. Með tölvugrafík og raunsæjum þrívíddarteikningum er hægt að setja saman teiknaða mynd og tekna mynd þannig að ekki sjáist munur á til að skapa tæknibrellur.

Saga[breyta | breyta frumkóða]

Snúningsskífa úr Phénakistiscope frá 1833.

Fyrir tíma kvikmyndanna höfðu menn notast við ýmis brögð til að láta hluti og myndir virðast hreyfast af sjálfsdáðum, með brúðuleikhúsi, skuggaleikhúsi, ýmsum útgáfum af töfralukt, og öðrum aðferðum.[2]

Eiginlegar teiknimyndir, þar sem röð samtengdra mynda er sýnd hratt þannig að myndin virðist hreyfast, komu til sögunnar með snúningsskífum eins og Phénakisticope (1833), Zoetrope (1866), flettibókum (1868) og Praxinoscope (1877). Franski uppfinningamaðurinn Charles-Émile Reynaud þróaði Praxinoscope-vélina þannig að hægt var að varpa lengri myndaröðum á tjald. Árið 1888 fékk hann einkaleyfi á vél sem hann notaði fyrir sýningar sem hann nefndi Théâtre Optique og sýndi allt að 700 handmálaðar myndir í röð. Hreyfimyndin var gerð á glærur og bakgrunnurinn aðskilinn.

Þöglu myndirnar[breyta | breyta frumkóða]

Þegar eiginleg kvikmyndagerð hófst undir lok 19. aldar voru teiknaðar myndir í fyrstu ekki álitnar henta nýja miðlinum sem átti að sýna raunsæjar lifandi myndir. J. Stuart Blackton hóf að nota stop-motion tækni til að blanda teiknimyndum saman við leiknar kvikmyndir. Kvikmyndin The Haunted Hotel frá 1907 varð vinsæl og lengi talin fyrsta teiknimyndin.[3] Franski skopmyndateiknarinn Émile Cohl gerði svo fyrstu hreinræktuðu teiknimyndina, Fantasmagorie, árið 1908. Cohl teiknaði myndirnar beint á kvikmyndafilmuna. Bandaríski myndasöguhöfundurinn Winsor McCay gerði líka tilraunir með teiknimyndagerð þar sem hann teiknaði hverja mynd fyrir sig á blað í Nemó litli (1911) og Gertie the Dinosaur (1914).[4]

Á 2. áratug 20. aldar varð teiknimyndagerð að iðnaði í Bandaríkjunum.[5] Framleiðandinn John Randolph Bray og kvikarinn Earl Hurd þróuðu persónuna Bobby Bumps fyrir röð stuttra gamanmynda. Þeir fengu einkaleyfi á því sem varð hin hefðbundna framleiðsluaðferð teiknimynda, að teikna hreyfimyndirnar á glærur.[6][7] Fyrsta teiknimyndafígúran sem náði vinsældum í Bandaríkjunum var Kötturinn Felix eftir Pat Sullivan og Otto Messmer árið 1919.[8]

Árið 1917 gerði ítalsk-argentínski leikstjórinn Quirino Cristiani fyrstu teiknimyndina í fullri lengd, El Apóstol, sem náði miklum vinsældum, en er nú talin glötuð. Hann fylgdi henni eftir árið 1918 með Sin dejar rastros sem var gerð upptæk af stjórnvöldum daginn eftir frumsýninguna.[9] Elsta teiknimyndin í fullri lengd sem hefur varðveist er þýska myndin Die Abenteuer des Prinzen Achmed eftir Lotte Reiniger frá 1927.[10]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Johnny Chew (17.3.2020). „What are Ones, Twos, and Threes in Animation?“. Lifewire.
  2. „How Modern Animation Originated from Live and Stage Performances - studio9“. studio9.ie. Sótt 18. febrúar 2024.
  3. Buccaneer: James Stuart Blackton and the Birth of American Movies, p. 87. Rowman & Littlefield. 2016. ISBN 978-1-4422-4258-6.
  4. „Winsor McCay: American Animator“. Britannica (enska). 22. júlí 2023.
  5. Solomon 1989, bls. 28.
  6. Solomon 1989, bls. 24.
  7. Solomon 1989, bls. 34.
  8. Cart, Michael (31. mars 1991). „The Cat With the Killer Personality“. The New York Times (bandarísk enska). Afrit af uppruna á 11. apríl 2014. Sótt 30. desember 2022.
  9. „animafest.hr“. www.animafest.hr. Sótt 18. febrúar 2024.
  10. Lewis, Maria (15. desember 2020). „The Lasting Legacy of Lotte Reiniger“. Australian Centre for the Moving Image. Sótt 8. ágúst 2023.

Heimildir[breyta | breyta frumkóða]

  • Solomon, Charles (1989). Enchanted Drawings: The History of Animation. New York: Random House, Inc. ISBN 978-0-394-54684-1.
  Þessi grein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.