Franska Pólýnesía

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Hnit: 17°32′0″S 149°34′0″V / 17.53333°S 149.56667°V / -17.53333; -149.56667

Polynésie française
Fáni Frönsku Pólýnesíu Skjaldamerki Frönsku Pólýnesíu
Fáni Skjaldarmerki
Kjörorð:
„Tahiti Nui Mare'are'a“
Þjóðsöngur:
La Marseillaise
Ia Ora 'O Tahiti Nui
Staðsetning Frönsku Pólýnesíu
Höfuðborg Papeete
Opinbert tungumál franska og tahítíska
Stjórnarfar Frönsk hjálenda
François Hollande
Édouard Fritch
Franskt yfirráðasvæði
 - Verndarsvæði 1842 
 - Yfirráðasvæði 1946 
 - Handanhafsland 2004 
Flatarmál
 - Samtals
 - Vatn (%)
173. sæti
4.167 km²
12
Mannfjöldi
 - Samtals (2012)
 - Þéttleiki byggðar
177. sæti
268.270
76/km²
VLF (KMJ)
- Samtals
- á mann
áætl. 2008
7,14 millj. dala (*. sæti)
27.352 dalir (*. sæti)
Gjaldmiðill kyrrahafsfranki
Tímabelti UTC-10, -9:30, -9
Þjóðarlén .pf
Landsnúmer 689

Franska Pólýnesía (franska Polynésie française, tahítíska Porinehia Farani) er franskt yfirráðasvæði í Suður-Kyrrahafi. Frönsku Pólýnesíu tilheyra nokkrir pólýnesískir eyjaklasar. Frægasta eyjan er Tahítí í Félagseyjaklasanum. Hún er líka fjölmennasta eyjan og þar sem höfuðborgin, Papeete, er staðsett. Clipperton-eyja er ekki hluti af eyjaklasanum en var undir stjórnsýslu Frönsku Pólýnesíu til ársins 2007.

Eyjaklasarnir sem mynda Frönsku Pólýnesíu eru Markgreifaeyjar, Félagseyjar, Tuamotueyjar, Gambier-eyjar, Ástraleyjar og Basseyjar. Fyrstu eyjarnar sem pólýnesar settust að á voru Markgreifaeyjar og Félagseyjar. Ferdinand Magellan sá eyjuna Puka-Puka árið 1521 en landkönnun Evrópumanna hófst ekki fyrr en á 18. öld. Trúboð mótmælenda hófst undir lok 18. aldar og franskir kaþólskir trúboðar voru reknir frá Tahítí árið 1836. Það varð til þess að Frakkar sendu herskip til eyjarinnar og lýstu yfir stofnun fransks verndarsvæðis árið 1842. Árið 1946 voru eyjarnar gerðar að frönsku yfirráðasvæði og íbúar fengu franskan ríkisborgararétt. Frakkar stunduðu tilraunir með kjarnorkusprengjur á eyjunum frá 1962. Árið 1977 fengu eyjarnar takmarkaða heimastjórn.

Þótt eyjarnar séu með eigið þing og ríkisstjórn eru þær ekki í frjálsu sambandi við Frakkland líkt og Cookseyjar. Frakkland hefur yfirumsjón með dómskerfi, menntakerfi, lögreglu og vörnum eyjanna. Helsta útflutningsvara eyjanna er svört perla. Ferðaþjónusta og vinna fyrir franska herinn eru mikilvægar atvinnugreinar.

Stjórnsýslueiningar[breyta | breyta frumkóða]

Franska Pólýnesía var franskt handanhafssvæði (territoire d'outre-mer) frá 1946 til 2003. Árið 2004 var landið gert að handanhafslandi (pays d'outre-mer au sein de la République).

Landinu er skipt í fimm stjórnsýslueiningar sem aftur deilast í 48 sveitarfélög:

Efnahagslíf[breyta | breyta frumkóða]

Gjaldmiðill Frönsku Pólýnesíu er kyrrahafsfranki sem er festur við evruna á genginu 1:0.00838. Verg landsframleiðsla á mann árið 2008 var um 27.000 dalir sem er lægra en á Havaí, Ástralíu, Nýja-Sjálandi og Nýju-Kaledóníu, en hærra en í öllum öðrum sjálfstæðum eyríkjum í Kyrrahafi.

Hagkerfi Frönsku Pólýnesíu er tiltölulega þróað og byggist aðallega á innflutningi, ferðaþjónustu og fjárhagsaðstoð frá Frakklandi. Ferðaþjónusta er mjög þróuð á stærstu eyjunum. Helstu landbúnaðarvörur eru kókoshneta (kopra), grænmeti og ávextir. Landið flytur út vanillu í hæsta gæðaflokki, nónaldinsafa og hinar frægu svörtu tahítísku perlur sem námu 55% af heildarverðmæti útflutnings árið 2008.

Sjávarbotninn við Frönsku Pólýnesíu er auðugur af verðmætum málmum sem ekki eru nýttir.

Árið 2008 var heildarverðmæti útflutnings 0,2 milljarðar dala en innflutnings 2,2 milljarðar dala.

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist



  Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.