Fara í innihald

Listi yfir stjörnumerki

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stóribjörn eins og hann lítur út séður með berum augum

Listi yfir stjörnumerki inniheldur öll 88 stjörnumerki sem Alþjóðasamband stjarnfræðinga viðurkennir. Í tímans rás hafði fjöldi stjörnumerkja vaxið mikið en noktun þeirra var handahófskennd og ókerfisbundin. Á fyrsta fundi sambandsins árið 1922 var útbúinn listi yfir 88 staðfest stjörnumerki. Eftir annan fund sambandsins árið 1925 var Eugène Delporte beðinn um að skilgreina nákvæm mörk þeirra, sem voru síðan samþykkt á þriðja aðalfundinum árið 1928.

  • Heiti: Heiti á íslensku.
  • Latneskt heiti: Heiti á latínu.
  • Eignarfall á latínu: Heiti á latínu í eignarfalli (notað til að nefna stjörnurnar í því stjörnumerki).
  • Skst.: Þriggja stafa skammstöfun samkvæmt kerfi sem Henry Norris Russell bjó til árið 1922.
  • Hvelfing: Staða á himinhvelfingunni. „N“ fyrir norðurhiminn og „S“ fyrir suðurhiminn. Með „N S“ eða „S N“ er átt við staðsetningu nálægt miðbaug himinsins og „Ns“ og „Sn“ merkja að stjörnumerkið liggur að litlum hluta á hvelfingunni sem er táknuð með litlum stafi.
  • Skrásetjari: Sá sem lýsti stjörnumerkinu fyrst og gaf út kort yfir það. Ákveðin stjörnumerki voru þekkt sem hluti annars stjörnumerkis eða undir öðru heiti. Kládíus Ptólmæos lýsti 47 stjörnumerkjum í ritinu Almagest árið 150. Petrus Plancius kynnti fjögur í viðbót árið 1600. Johann Bayer bætti tólf við í Uranometria árið 1603 og Jóhannesar Hevelíusar bætti síðan við sjö. Nicolas Louis de Lacaille bætti við 17 stjörnumerkjum á suðurhimni árið 1750.
  • Ár: Árið sem lýsing á stjörnumerkinu kom út. Talið er að Almagest hafi verið skrifað af Ptólmæosi um árið 150.
  • Sýnileiki: Það svæði á jörðinni í breiddargráðum þar sem stjörnumerkið má sjá í heild sinni.
  • Magmax: Sýnilegt birtustig (m) björtustu stjörnu.
  • 3,0m: Fjöldi stjarna sem eru bjartari en 3,0m.
  • 4,0m: Fjöldi stjarna sem eru bjartari en 4,0m.
  • Kort: Tengill í stjörnukort.
Heiti Latneskt heiti Eignarfall á latínu Skst. Hvelfing Skrásetjari Ár Sýnileiki Magmax 3,0m 4,0m Kort
AltariðAraAraeAraSPtólmæos15025° N til 90° S2,8527Kort
AndrómedaAndromedaAndromedaeAndNPtólmæos15090° N til 37° S2,0638Kort
ÁttavitinnPyxisPyxidisPyxSLacaille176353° N til 90° S3,6802Kort
ÁttungurinnOctansOctantisOctSLacaille175205° N til 90° S3,7601Kort
BereníkuhaddurComa BerenicesComae BerenicesComNBrahe159090° N til 56° S4,2600Kort
BikarinnCraterCraterisCrtSPtólmæos15065° N til 90° S3,5601Kort
BogmaðurinnSagittariusSagittariiSgrSPtólmæos15055° N til 90° S1,79716Kort
BorðiðMensaMensaeMenSLacaille175205° N til 90° S5,0900Kort
DrekinnDracoDraconisDraNPtólmæos15090° N til 15° S2,23312Kort
DúfanColumbaColumbaeColSPlancius159241° N til 90° S2,6515Kort
DælanAntliaAntliaeAntSLacaille175250° N til 90° S4,2500Kort
EðlanLacertaLacertaeLacNHevelíus168790° N til 40° S3,7701Kort
EinhyrningurinnMonocerosMonocerotisMonS NPlancius162375° N til 85° S3,7603Kort
FiskarnirPiscesPisciumPscNsPtólmæos15084° N til 56° S3,6203Kort
FljótiðEridanusEridaniEriSnPtólmæos15032° N til 89° S0,45415Kort
FluganMuscaMuscaeMusSBayer160310° N til 90° S2,6915Kort
FlugfiskurinnVolansVolantisVolSBayer160314° N til 90° S3,7705Kort
FolinnEquuleusEquuleiEquNPtólmæos15090° N til 77° S3,9201Kort
FönixPhoenixPhoenicisPheSBayer160332° N til 90° S2,3917Kort
GaupanLynxLyncisLynNHevelíus169090° N til 35° S3,1303Kort
GíraffinnCamelopardalisCamelopardalisCamNPlancius161390° N til 37° S4,0300Kort
HarpanLyraLyraeLyrNPtólmæos15090° N til 29° S0,0313Kort
HerkúlesHerculesHerculisHerNPtólmæos15090° N til 39° S2,78213Kort
HérinnLepusLeporisLepSPtólmæos15060° N til 90° S2,5828Kort
HjarðmaðurinnBootes / BoötesBootis / Boötis [Ath. 1]BooNPtólmæos15090° N til 50° S-0,0438Kort
HornmátiðNormaNormaeNorSLacaille175230° N til 90° S4,0200Kort
HrafninnCorvusCorviCrvSPtólmæos15065° N til 90° S2,5934Kort
HringfarinnCircinusCirciniCirSLacaille175220° N til 90° S3,1901Kort
HrúturinnAriesArietisAriNPtólmæos15090° N til 59° S2,0124Kort
HvalurinnCetusCetiCetSnPtólmæos15070° N til 90° S2,0429Kort
HöfrungurinnDelphinusDelphiniDelNPtólmæos15090° N til 70° S3,6303Kort
HöggormurinnSerpensSerpentisSerN SPtólmæos15074° N til 64° S2,6317Kort
IndíáninnIndusIndiIndSBayer160316° N til 90° S3,1102Kort
KamelljóniðChamaeleonChamaeleontisChaSBayer160307° N til 90° S4,0500Kort
KassíópeiaCassiopeiaCassiopeiaeCasNPtólmæos15090° N til 12° S2,2448Kort
KefeifurCepheusCepheiCepNPtólmæos15090° N til 10° S2,4518Kort
KjölurinnCarinaCarinaeCarSLacaille176314° N til 90° S-0,62620Kort
KlukkanHorologiumHorologiiHorSLacaille175220° N til 90° S3,8501Kort
KrabbinnCancerCancriCncNPtólmæos15090° N til 60° S3,5203Kort
LagarormurinnHydrusHydriHyiSBayer160308° N til 90° S2,8223Kort
LitlaljónLeo MinorLeonis MinorisLMiNHevelíus168790° N til 48° S3,8301Kort
LitlibjörnUrsa MinorUrsae MinorisUMiNPtólmæos15090° N til 10° S1,9723Kort
LitlihundurCanis MinorCanis MinorisCMiNsPtólmæos15089° N til 77° S0,4022Kort
LitlirefurVulpeculaVulpeculaeVulNHevelíus169090° N til 55° S4,4400Kort
LjóniðLeoLeonisLeoNsPtólmæos15083° N til 57° S1,36512Kort
MannfákurinnCentaurusCentauriCenSPtólmæos15025° N til 90° S-0,01919Kort
MálarinnPictorPictorisPicSLacaille175225° N til 90° S3,2702Kort
MeitillinnCaelumCaeliCaeSLacaille175241° N til 90° S4,4500Kort
Meyjan (Mærin)VirgoVirginisVirS NPtólmæos15067° N til 76° S0,98210Kort
MyndhöggvarinnSculptorSculptorisSclSLacaille175650° N til 90° S4,3100Kort
NaðurvaldiOphiuchusOphiuchiOphS NPtólmæos15080° N til 80° S2,08513Kort
NautiðTaurusTauriTauNsPtólmæos15090° N til 65° S0,85416Kort
NetiðReticulumReticuliRetSLacaille175223° N til 90° S3,3302Kort
NorðurkórónanCorona BorealisCoronae BorealisCrBNPtólmæos15090° N til 50° S2,2213Kort
OfninnFornaxFornacisForSLacaille175650° N til 90° S3,8701Kort
ÓríonOrionOrionisOriN SPtólmæos15085° N til 75° S0,12815Kort
ParadísarfuglinnApusApodisApsSBayer160307° N til 90° S3,8302Kort
PáfuglinnPavoPavonisPavSBayer160315° N til 90° S1,9416Kort
PegasusPegasusPegasiPegNPtólmæos15090° N til 65° S2,39510Kort
PerseifurPerseusPerseiPerNPtólmæos15090° N til 35° S1,79513Kort
SegliðVelaVelorumVelSLacaille176333° N til 90° S1,75514Kort
SextantinnSextansSextantisSexS NHevelíus169078° N til 83° S4,4900Kort
SjónaukinnTelescopiumTelescopiiTelSLacaille175633° N til 90° S3,5101Kort
SkjöldurinnScutumScutiSctSHevelíus169074° N til 64° S3,8501Kort
SkuturinnPuppisPuppisPupSLacaille176339° N til 90° S2,06410Kort
SmásjáinMicroscopiumMicroscopiiMicSLacaille175245° N til 90° S4,6700Kort
SporðdrekinnScorpiusScorpiiScoSPtólmæos15044° N til 90° S1,061120Kort
SteingeitinCapricornusCapricorniCapSPtólmæos15062° N til 90° S2,7315Kort
StóribjörnUrsa MajorUrsae MajorisUMaNPtólmæos15090° N til 17° S1,76620Kort
StórihundurCanis MajorCanis MajorisCMaSPtólmæos15057° N til 90° S-1,44510Kort
SuðurfiskurinnPiscis AustrinusPiscis AustriniPsASPtólmæos15050° N til 90° S1,1611Kort
SuðurkórónanCorona AustralisCoronae AustralisCrASPtólmæos15044° N til 90° S4,1000Kort
SuðurkrossinnCruxCrucisCruSPlancius158925° N til 90° S0,7745Kort
SuðurþríhyrningurinnTriangulum AustraleTrianguli AustralisTrASBayer160320° N til 90° S1,9134Kort
SvanurinnCygnusCygniCygNPtólmæos15090° N til 29° S1,25517Kort
SverðfiskurinnDoradoDoradusDorSBayer160320° N til 90° S3,2702Kort
TrananGrusGruisGruSBayer160335° N til 90° S1,7426Kort
Túkaninn (Piparfuglinn)TucanaTucanaeTucSBayer160315° N til 90° S2,8612Kort
TvíburarnirGeminiGeminorumGemNPtólmæos15090° N til 60° S1,16413Kort
ÚlfurinnLupusLupiLupSPtólmæos15035° N til 90° S2,30312Kort
VatnaskrímsliðHydraHydraeHyaSnPtólmæos15055° N til 83° S1,98212Kort
VatnsberinnAquariusAquariiAqrSnPtólmæos15065° N til 87° S2,9028Kort
VeiðihundarnirCanes VenaticiCanum VenaticorumCVnNHevelíus169090° N til 38° S2,9011Kort
VoginLibraLibraeLibSPtólmæos15060° N til 90° S2,6127Kort
ÞríhyrningurinnTriangulumTrianguliTriNPtólmæos15090° N til 50° S3,0012Kort
ÖkumaðurinnAurigaAurigaeAurNPtólmæos15090° N til 34° S0,0859Kort
ÖrinSagittaSagittaeSgeNPtólmæos15090° N til 70° S3,5102Kort
ÖrninnAquilaAquilaeAqlN SPtólmæos15078° N til 71° S0,7738Kort
  1. Hljóðvarpstáknið táknar aðgreindan framburð á o-unum tveimur.

Sjá einnig

[breyta | breyta frumkóða]