Kuggur

„Kuggur“ getur einnig átt við barnabókapersónuna Kugg.

Eftirlíking af Brimakuggnum frá 1380, sem fannst í ánni Weser árið 1962.

Kuggur var seglskipsgerð (kaupskip) sérhönnuð fyrir vöruflutninga sem á 12. öld voru mest notuðu skipin í Norður-Evrópu. Á tímum krossferðanna bárust þeir til Miðjarðarhafsins, þar sem þeir leiddu til þróunar karavellunnar og karkarans, sem urðu lykilþáttur í landkönnun Portúgala og Spánverja á 15. og 16. öld.

Kuggurinn er beinn afkomandi knarrarins og var notaður af Hansakaupmönnum („hansakuggur“) í Norðursjó og Eystrasalti. Hann var 15 til 25 metra langur og 5-8 metra breiður með 30-200 tonna lestargetu, smíðaður úr eik, og líkt og knörrinn breiður og hár, með súðbyrðing og notaði í fyrstu hliðarstýri og eitt ferhyrnt rásegl. Engin dæmi eru um afturstýri í Evrópu fyrr en um 1240, en eftir það voru afturstýri sett á kugga. Hann átti það samt sameiginlegt með Miðjarðarhafsskipum að vera með beina skutstöng og kjöltré. Á kuggnum gat verið víggirt lyfting í skut og jafnvel lítið virki við bugspjótið til að verjast sjóræningjum. Á lyftingunni var gangspil til að hífa upp rár og ankeri.

Árið 2025 fannst flak af kuggi frá 15. öld í sjónum utan við Kaupmannahöfn. Skipið er stærsti kuggur sem fundist hefur, 28 metra langur, 9 metrar á breidd og 6 metra hár, með 300 tonna lestargetu.

Tilvísanir

  Þessi skipagrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.