Knörr
Knörr var einmastra, rásiglt seglskip sem notað var til úthafssiglinga og vöruflutninga í Norður-Evrópu og Norður-Atlandshafi á víkingaöld.
Knerrir voru notaðir sem herskip í upphafi víkingaaldar. Frá miðri 10. öld, þróast knarrinn í hreint fluttningaskip, kaupskip.
Knerrir voru með háan súðbyrðing og kjöl, eitt mastur miðskips, rásegli, sennilega ferhyrndu, og hliðarstýri. Beitiásinn var rá sem strekkti seglið að neðan. Beitiásinn kom í veg fyrir að seglið slaknaði um of. Skipin voru ekki góð í hliðarvindi, höfðu grunnan kjöl og notuðu ekki hliðarborð. Skipinu gat auðveldlega hvolft þegar vindurinn var mikill frá hlið undir fullum seglum. Í sterkum vindum þurfti að halda skipinu af þvervindi annars gat það borist langt frá fyrirhugaðri stefnu við slæm vindskilyrði.
Gerð knarrarins var svipuð gerð langskipa, en þar sem þeir voru hærri og þyngri var þeim ekki róið. Á árunum 1957 fram til 1962 fundust fimm knerrir í Hróarskeldufirði þar sem fjörðurinn er mjög þröngur. Skipunum var vísvitandi sökkt og mynduðu þröskuld gegn óvinaskipum. Þekktasta af þessum skipum og það sem er best varðveitt er nefnt Skuldelev 1. Skipið er 16 m langt, um 4,5 m að breidd og telst hafa borið 24 tonn. Það er talið hafa verið smíðað um 1030. Endurgert er skipið sterklegt og borðhátt.
Á landnámstíma Íslands er talið að hin stærstu skipin hafi líklega verið lík Gokstadskipinu norska, það var hvorki borðhátt né burðarmikið, 23,3 m langt og 5,25 m breitt miðskips. Skip af gerðinni Skuldelev 1 munu hafa verið mun öruggari í siglingum til Íslands, og gagnast í tvísýnu veðri um Norðursjó, til skosku eyjanna og Færeyja og loks til Grænlands.[1]
Tengt efni
[breyta | breyta frumkóða]Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Lars Berggren,. Nils. Hybel, and Annette. Landen. „The cargo vessels“. Cogs, Cargoes, and Commerce. Maritime Bulk Trade in Northern Europe. The University of Chicago Press: Journals.
Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Helgi Þorláksson, Hver konar skip var knörr á tímum Eiríks rauða? https://www.visindavefur.is/svar.php?id=86011#vv_footnote_note_3