Sviss
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
|
|||||
| Kjörorð: Kjörorð ríkisins: Unus pro omnibus, omnes pro uno (latína) | |||||
| Þjóðsöngur: Schweizerpsalm (Svissneski sálmur) | |||||
| Höfuðborg | Bern | ||||
| Opinbert tungumál | franska, ítalska, retó-rómanska, þýska | ||||
| Stjórnarfar
Meðlimir
|
Alríkisráð Pascal Couchepin Micheline Calmy-Rey Doris Leuthard Samuel Schmid Moritz Leuenberger Eveline Widmer-Schlumpf Hans-Rudolf Merz (forseti) |
||||
|
Sjálfstæði frá heilaga rómverska ríkinu |
|
||||
| - skv. Rütlischwur | 1291 | ||||
| - de facto, Basel-friðurinn | 1499 | ||||
| - de jure, Vestfalíu-friðurinn | 1648 | ||||
| Flatarmál • Samtals • Vatn (%) |
132. sæti 41.285 km² 3,7 |
||||
| Mannfjöldi • Samtals (2003) • Þéttleiki byggðar |
91. sæti 7.399.100 181,2/km² |
||||
| VLF (KMJ) • Samtals • á mann |
áætl. áætl. 2007 296,2 millj. dala (38. sæti) 56.111 dalir (7. sæti) |
||||
| Gjaldmiðill | Svissneskur franki | ||||
| Tímabelti | CET (UTC+1) (UTC+2 á sumrin) | ||||
| Þjóðarlén | .ch | ||||
| Landsnúmer | 41 | ||||
Sviss er landlukt sambandsríki í Mið-Evrópu sem á landamæri að Frakklandi, Þýskalandi, Liechtenstein, Austurríki og Ítalíu. Hvað stjórnmál varðar, bæði innanlands sem utan, hefur Sviss talsverða sérstöðu í Vesturlöndum. Beint lýðræði er notað í miklum mæli innanlands. Gagnvart umheiminum er Sviss þekkt fyrir hlutleysisstefnu sína.
Landið er þekkt fyrir hlutleysisstefnu sína í nær öllum alþjóðasamskiptum og tók ekki þátt í stríðsátökum á 20. öld. En þrátt fyrir hlutleysið er landið mjög virkt í ýmsu alþjóðasamstarfi og hýsir höfuðstöðvar margra alþjóðastofnana, þar á meðal stofnana á vegum Sameinuðu þjóðanna þó að Sviss gerðist ekki aðili að þeim fyrr en 2002. Sviss er ekki í Evrópusambandinu en er nánast umkringt aðildarlöndum þess, aðeins Liechtenstein stendur einnig utan sambandsins. Svissneski frankinn er gjaldmiðill Sviss og er þekktur sem einn stöðugasti gjaldmiðillinn í heiminum. Löng og mikil hefð er fyrir bankastarfsemi í Sviss og þar hvílir mikil bankaleynd.
Opinbert heiti landsins, Confoederatio Helvetica („Sambandsríkið Sviss eða Eiðsambandið Sviss“), er á latínu til þess að forðast að gera upp á milli hinna fjögurra tungumála landsins. Landið á einnig opinber heiti á öllum fjórum tungumálum sínum og eru þau þessi: Schweizerische Eidgenossenschaft (þýska); Confédération Suisse (franska); Confederazione Svizzera (ítalska); Confederaziun Svizra (rómanska).
Sviss hefur þá sérstöðu að notast við þjóðaratkvæðagreiðslur af miklu leyti en frá 1848 hafa verið haldnar á sjötta hundrað þjóðaratkvæðagreiðslur þar. Hver ríkisborgari getur stofnað til þjóðaratkvæðagreiðslu, sem getur fellt sett lög, nái hann að safna 50.000 undirskriftum því til stuðnings. Vegna þessa er sterk hefð fyrir þjóðstjórnir í landinu og hefur ríkisstjórn landsins nánast undantekningarlaust verið mynduð af fjórum helstu stjórnmálaflokkum landsins frá árinu 1959.[1]
[breyta] Tengt efni
[breyta] Tilvísanir
- ↑ Gunnar Helgi Kristinsson. Íslenska stjórnkerfið. Háskóli Íslands, 2006. ISBN 99797547138, bls 30-31
[breyta] Tenglar
- Vísindavefurinn: „Hvaða trúarbrögð eru algengust í Sviss?“
- Vísindavefurinn: „Hvaða kona er á svissneskum myntum?“
| Danmörk · Eistland · Finnland · Ísland · Noregur · Svíþjóð | |
| Armenía 1 · Aserbaídsjan 1 · Georgía 1 · Hvíta-Rússland · Kasakstan (að hluta) · Rússland (að hluta) · Úkraína | |
| Austurríki · Lettland · Litháen · Pólland · Slóvakía · Sviss · Tékkland · Ungverjaland · Þýskaland | |
| Belgía · Bretland (England, Skotland, Wales, Norður-Írland) · Frakkland · Holland · Írland · Liechtenstein · Lúxemborg | |
| Albanía · Bosnía og Hersegóvína · Búlgaría · Grikkland · Kósóvó · Króatía · Kýpur 1 · Makedónía · Moldóva · Rúmenía · Serbía · Slóvenía · Svartfjallaland · Tyrkland (að hluta) | |
| Andorra · Ítalía · Malta · Mónakó · Portúgal · San Marínó · Spánn · Vatíkanið |
| Undir yfirráðum annarra ríkja: Álandseyjar · Færeyjar · Gíbraltar · Guernsey · Jersey · Mön · Svalbarði | 1 Oft talin landfræðilega til Asíu en skilgreind sem Evrópulönd af menningarlegum ástæðum. |