Sviss

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Stökkva á: flakk, leita
Confoederatio Helvetica
Eiðsambandið Sviss
Fáni Sviss Skjaldarmerki Sviss
(Fáni Sviss) (Skjaldarmerki Sviss)
Kjörorð: Kjörorð ríkisins: Unus pro omnibus, omnes pro uno (latína)
Þjóðsöngur: Schweizerpsalm (Svissneski sálmur)
Kort sem sýnir staðsetningu Sviss
Höfuðborg Bern
Opinbert tungumál franska, ítalska, retó-rómanska, þýska
Stjórnarfar
Meðlimir
Alríkisráð
Pascal Couchepin
Micheline Calmy-Rey
Doris Leuthard
Samuel Schmid
Moritz Leuenberger
Eveline Widmer-Schlumpf
Hans-Rudolf Merz (forseti)

Sjálfstæði frá heilaga rómverska ríkinu

 

 - skv. Rütlischwur 1291 
 - de facto, Basel-friðurinn 1499 
 - de jure, Vestfalíu-friðurinn 1648 
Flatarmál
 • Samtals
 • Vatn (%)
132. sæti
41.285 km²
3,7
Mannfjöldi
 • Samtals (2003)
 • Þéttleiki byggðar
91. sæti
7.399.100
181,2/km²
VLF (KMJ)
 • Samtals
 • á mann
áætl. áætl. 2007
296,2 millj. dala (38. sæti)
56.111 dalir (7. sæti)
Gjaldmiðill Svissneskur franki
Tímabelti CET (UTC+1) (UTC+2 á sumrin)
Þjóðarlén .ch
Landsnúmer 41

Sviss er landlukt sambandsríki í Mið-Evrópu sem á landamæri að Frakklandi, Þýskalandi, Liechtenstein, Austurríki og Ítalíu. Hvað stjórnmál varðar, bæði innanlands sem utan, hefur Sviss talsverða sérstöðu í Vesturlöndum. Beint lýðræði er notað í miklum mæli innanlands. Gagnvart umheiminum er Sviss þekkt fyrir hlutleysisstefnu sína.

Landið er þekkt fyrir hlutleysisstefnu sína í nær öllum alþjóðasamskiptum og tók ekki þátt í stríðsátökum á 20. öld. En þrátt fyrir hlutleysið er landið mjög virkt í ýmsu alþjóðasamstarfi og hýsir höfuðstöðvar margra alþjóðastofnana, þar á meðal stofnana á vegum Sameinuðu þjóðanna þó að Sviss gerðist ekki aðili að þeim fyrr en 2002. Sviss er ekki í Evrópusambandinu en er nánast umkringt aðildarlöndum þess, aðeins Liechtenstein stendur einnig utan sambandsins. Svissneski frankinn er gjaldmiðill Sviss og er þekktur sem einn stöðugasti gjaldmiðillinn í heiminum. Löng og mikil hefð er fyrir bankastarfsemi í Sviss og þar hvílir mikil bankaleynd.

Opinbert heiti landsins, Confoederatio Helvetica („Sambandsríkið Sviss eða Eiðsambandið Sviss“), er á latínu til þess að forðast að gera upp á milli hinna fjögurra tungumála landsins. Landið á einnig opinber heiti á öllum fjórum tungumálum sínum og eru þau þessi: Schweizerische Eidgenossenschaft (þýska); Confédération Suisse (franska); Confederazione Svizzera (ítalska); Confederaziun Svizra (rómanska).

Sviss hefur þá sérstöðu að notast við þjóðaratkvæðagreiðslur af miklu leyti en frá 1848 hafa verið haldnar á sjötta hundrað þjóðaratkvæðagreiðslur þar. Hver ríkisborgari getur stofnað til þjóðaratkvæðagreiðslu, sem getur fellt sett lög, nái hann að safna 50.000 undirskriftum því til stuðnings. Vegna þessa er sterk hefð fyrir þjóðstjórnir í landinu og hefur ríkisstjórn landsins nánast undantekningarlaust verið mynduð af fjórum helstu stjórnmálaflokkum landsins frá árinu 1959.[1]

[breyta] Tengt efni

[breyta] Tilvísanir

  1. Gunnar Helgi Kristinsson. Íslenska stjórnkerfið. Háskóli Íslands, 2006. ISBN 99797547138, bls 30-31

[breyta] Tenglar

Á öðrum tungumálum