Franska
Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
| franska français |
||
|---|---|---|
| Málsvæði | Frakkland, Belgía, Sviss, Kanada ásamt 48 öðrum löndum | |
| Heimshluti | Vestur-Evrópa, Norður-Afríka og Norður-Ameríka | |
| Fjöldi málhafa | 173 milljónir | |
| Sæti | 9 | |
| Ætt | Indóevrópskt ítalískt |
|
| Stafróf | Franskt stafróf | |
| Opinber staða | ||
| Opinbert tungumál |
Frakkland, Belgía, Fílabeinsströnd, Kanada, Sviss og fleir en 30 önnur lönd |
|
| Stýrt af | Académie française | |
| Tungumálakóðar | ||
| ISO 639-1 | fr | |
| ISO 639-2 | fre (B)/fra (T) | |
| SIL | FRA | |
| Tungumál – Listi yfir tungumál | ||
| ATH: Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode. | ||
Bleu foncé: langue maternelle ;
Bleu: langue administrative ;
Bleu clair: langue de culture ;
vert: minorités francophones.
Franska (franska: français) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Málið á uppruna sinn í latínu en Rómverjar lögðu Frakkland undir sig á fyrstu öld f.Kr. en þar voru áður töluð keltnesk mál.
Franska er töluð víðs vegar í heiminum og er ellefta mest notaða tungumál heims. Hún er móðurmál um 77 milljóna manns, auk þess sem hún er annað tungumál um 51 milljón manns. Hún er upprunin í Frakklandi og töluð þar og víða þar sem Frakkar áttu áður nýlendur.
Franska er opinbert tungumál í Frakklandi, Lýðveldinu Kongó, Kanada, Madagaskar, Fílabeinsströndinni, Kamerún, Búrkína Fasó, Malí, Senegal, Belgíu, Rúanda, Haítí, Sviss, Búrúndí, Tógó, Miðafríkulýðveldinu, Kongó, Gabon, Kómoreyjum, Djíbútí, Lúxemborg, Guadeloupe, Martiník, Máritíus, Vanúatú, Seychelleseyjum og Mónakó. Auk þess er hún nokkuð mikið töluð í Alsír, Túnis, Marokkó og fleiri löndum en er þó ekki opinbert tungumál þar.
Til eru ýmsar mállýskur af frönsku.
Franska einkennist af mörgum rödduðum blísturshljóðum (z) í byrjun orðs oft með joð, kokmæltu r-hljóði og óhreinum sérhljóðum.
Sedillan eða krókurinn undir sje er ætlað að tákna að um er að ræða blísturhljóð (s) en ekki lokhljóð (k).
Nafnorð hava engin födl og plúralísering er eins og í ensku oftast minduð með essendingu. Nafnorð hava 2 málfræðileg kin kvenkin og karlkin en ekki kvorugkin og lísingarorð lagast að kjinjum og tölum líkt og í íslensku en ólíkt ensku.
Greinir er bæði ákvæðin sem óákvæðin og breitist hann með kjinjum. Óákveðni greinirinn er eins kvort sem hann stendur við nafnorð í eintölu eða fleirtölu en sá ákveðni breitist eftir þessu.
[breyta] Stafróf
[breyta] Bókstafir
Franska stafrófið hefur 26 bókstafi:
| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |
| a | b | c | d | e | f | g | h | i | j | k | l | m | n | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | y | z |
[breyta] Áherslur
Franska hefur 5 áherslur :
- „Accent aigu“ : é
- „Accent grave“ : à, è, ù
- „Accent circonflexe“ : â, ê, î, ô, û
- „Tréma“ : ë, ï
- „Cédille“ : ç
- „Ligatures“ : œ, æ
Þessi grein er stubbur sem ekki hefur verið settur í undirflokk. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina, eða með því að flokka hana betur.
