Elri

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Elri
Blöð á Gráelri (Alnus incana)
Blöð á Gráelri (Alnus incana)
Vísindaleg flokkun
Ríki: Jurtaríki (Plantae)
Skipting: Dulfrævingar (Magnoliophyta)
Flokkur: Tvíkímblöðungar (Magnoliopsida)
Ættbálkur: Beykiættbálkur (Fagales)
Ætt: Birkiætt (Betulaceae)
Ættkvísl: Alnus
Mill.
Tegundir

Um 20-30 tegundir

Elri [1](fræðiheiti: Alnus) er ættkvísl blómplantna af birkiætt (Betulaceae). Í ættkvíslinni eru um 30 tegundir af trjám og runnum. Elri hefur aðallega útbreiðslu á norðurhveli en til eru elritegundir við Andesfjöll og í Suður-Asíu.

Á Íslandi[breyta | breyta frumkóða]

Elri hefur verið notað sem landgræðsluplanta á Íslandi. Það býr til næringarefnið nitur með hjálp rótargerla við ræturnar.

Tegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi eru m.a. :

  • Gráelri (Alnus incana): Evrópsk tegund sem vex allt að norður-Noregi. Einstofna tré með breiða krónu.
  • Blæelri (Alnus incana subsp. tenuifolia): Norður-amerísk undirtegund gráelris.
  • Sitkaelri (Alnus viridis subsp. sinuata): Runnkennt og margstofna tré, ættað frá vesturströnd Ameríku.
  • Svartelri/Rauðelri (Alnus glutinosa): Evrópsk tegund
  • Ryðelri (Alnus rubra)[2]: Norður-amerísk tegund. Stórvaxnasta elritegundin. Verður allt að 20-30 metra hátt tré.
Úbreiðsla elris í heiminum.
Reklar á elri í maí 2008 í Grasagarði Reykjavíkur.
Gráelri í Grasagarði Reykjavíkur

Þessar tegundir þrífast vel á Íslandi og á rýru land. Þær þrífast samt best þar sem grunnvatn er hátt. Á mjög þurrum melum eiga þær oft erfitt fyrstu árin.[3]

Flokkun[breyta | breyta frumkóða]

Ættkvíslin skiftist í þrjár undirættkvíslir (subgenera):

Subgenus Alnus:

Blöð á Alnus incana subsp. rugosa
Blöð á Alnus serrulata

Subgenus Clethropsis.

  • Alnus formosana (Burkill) Makino — Formósuölur. Taívan
  • Alnus maritima (Marshall) Muhl. ex Nutt. — Bandaríkin (Georgia, Delaware, Maryland, Oklahoma).
  • Alnus nitida (Spach) Endl. — vestur Himalaja, Pakistan, Indland, Nepal.

Subgenus Alnobetula.

Grænelri (Alnus viridis)
Óvíst með subgenus

Blendingar[breyta | breyta frumkóða]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. Beygingarlýsing íslensks nútímamáls
  2. Elritegundir Skógrækt ríkisins. Skoðað 18. janúar, 2016.
  3. Elri gæti komið í stað lúpínu. Vísir. Skoðað 27. maí, 2016.
Einkennismerki Wikilífvera
Wikilífverur eru með efni sem tengist
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
  Þessi líffræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.