2005

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Ár

2002 2003 2004 – 2005 – 2006 2007 2008

Áratugir

1991–2000 – 2001–2010 – 2011–2020

Aldir

20. öldin – 21. öldin – 22. öldin

Árið 2005 er í Gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á laugardegi, það hefur verið kallað:

• Ár eðlisfræðinnar af International Union of Pure and Applied Physics.
• Ár lítilla lána af Sameinuðu Þjóðunum.
• Alþjóðaár íþrótta og líkamlegrar menntunar Sameinuðu Þjóðunum.
• Ár sjálfboðaliðans af fjármálaráðherra Bretlands, Gordon Brown.
• Ár kvöldmáltíðarsakraments Páls annars páfa.

Efnisyfirlit 1 Atburðir 1.1 Janúar 1.2 Febrúar 1.3 Mars 1.4 Apríl 1.5 Maí 1.6 Júní 1.7 Júlí 1.8 Ágúst 1.9 September 1.10 Október 1.11 Nóvember 1.12 Desember 2 Fædd 3 Dáin

[breyta] Atburðir

[breyta] Janúar

• 1. janúar - Ný líra tekur gildi sem gjaldmiðill Tyrklands en verðmæti einnar slíkrar samsvarar 1.000.000 af þeim gömlu.
• 9. janúar - Mahmoud Abbas er kosinn forseti sjálfstjórnarsvæða Palestínumanna.
• 13. janúar - Myndir af Harry Bretaprins klæddum í nasistabúning á grímuballi eru fordæmdar.
• 21. janúar - Heilsíðuauglýsing birtist í The New York Times þar sem „Íslendingar“ biðja Íraka afsökunar á því að Ísland skuli vera á lista yfir hinar svokölluðu „Viljugu þjóðir“.
• 30. janúar - Fyrstu frjálsu þingkosningarnar í Írak frá árinu 1958 eru haldnar.

[breyta] Febrúar

• 10. febrúar - Karl Bretaprins tilkynnir trúlofun sína við Camilla Parker Bowles.
• 14. febrúar - Forsætisráðherra Líbanon, Rafik Hariri, auk 15 annarra, lætur lífið í sjálfsmorðssprengjuárás í Beirút.
• 16. febrúar - Kyoto-bókunin tekur gildi án stuðnings Bandaríkjanna og Ástralíu.
• 22. febrúar - Rúmlega 500 manns láta lífið og yfir 1000 slasast í jarðskjálfa í suðurhluta Írans. Skjálftinn mældist 6,4 á Richterkvarða.
• 26. febrúar - Hosni Mubarak, forseti Egyptalands, fer fram á að egypska þingið breyti stjórnarskránni til að leyfa fleiri en einn frambjóðanda í forsetakosningum.

[breyta] Mars

• 11. mars - Nintendo DS leikjatölvan er gefin út í Evrópu.
• 18. mars - Hjómsveitin Jakobínarína sigrar músíktilraunir með miklum meirihluta atkvæða, bæði dómnefndar og áhorfenda
• 24. mars - Túlípanabyltingin í Kirgistan nær hámarki þegar forseta landsins, Askar Akayev, er komið frá völdum.

[breyta] Apríl

• 2. apríl - Jóhannes Páll páfi II deyr og milljónir manna fylkjast til Vatikansins til að votta virðingu sína.
• 19. apríl - Benedikt XVI kjörinn páfi kaþólsku kirkjunnar.
• 27. apríl - Airbus A380, stærsta farþegaþota í heimi til þessa, fer í sitt fyrsta reynsluflug frá Toulouse í Frakklandi.
• 29. apríl - The Hitchhiker's Guide to the Galaxy kvikmyndin er frumsýnd í Bretlandi og Bandaríkjunum

[breyta] Maí

• 13. maí - Hermenn drepa hátt í 700 mótmælendur í austurhluta Úsbekistans.
• 17. maí - Konum er veittur kosningaréttur í Kúvæt.
• 21. maí - Grikkland sigrar Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í fyrsta sinn í Kíev með laginu "My Number One".

[breyta] Júní

• 5. júní - Sviss samþykkir að ganga í Schengen og að leyfa fasta sambúð samkynhneigðra.
• 26. júní - Forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, endurvígir minnisvarða um landnám Íslendinga í Spanish Fork.
• 30. júní - Spánn löggildir hjónabönd samkynhneigðra.

[breyta] Júlí

• 7. júlí - Fjórar sjálfsmorðssprengjuárásir verða 56 manns að bana í London.

[breyta] Ágúst

• 9. ágúst - Benjamin Netanyahu, þá fjármálaráðherra Ísrael, segir af sér til að mótmæla áformum Ariel Sharon um að leggja niður landtökubyggðir gyðinga á Gaza.
• 14. ágúst - Farþegaþota með 121 mann um borð hrapar á Grikklandi í kjölfar þess að allir um borð missa meðvitund vegna snarlækkaðs loftþrýstings.
• 29. ágúst - Fellibylurinn Katrina veldur yfir 1600 dauðsföllum og gríðarlegri eyðileggingu á suðurströnd Bandaríkjanna.

[breyta] September

• 30. september - Umdeildar skopteikningar af Múhammeð spámanni eru birtar í danska dagblaðinu Jyllands Posten. Teikningarnar valda miklum usla og hörðum mótmælum meðal múslima um allan heim.

[breyta] Október

• 8. október - Um 80 þúsund manns farast í hörðum jarðskjálfta í Kasmír.
• 19. október - Réttarhöldin yfir Saddam Hussein hefjast.
• 21. október - Football Manager 2006 er gefinn út í Evrópu og víðar.
• 27. október - Miklar óeirðir hefjast í París vegna óánægju ungs fólks af erlendum uppruna. Óeirðir halda áfram vítt og breytt um landið næstu 3 vikurnar.

[breyta] Nóvember

• 9. nóvember - Rúmlega 50 manns láta lífið og um 120 særast í sjálfsmorðsprengjusárásum í Amman í Jórdaníu.
• 22. nóvember - Angela Merkel kjörin kanslari Þýskalands af þýska sambandsþinginu og verður hún fyrsta konan til að gegna því embætti. Hún tekur við af Gerhard Schröder.
• 30. nóvember - Skurðlæknar í Frakklandi græða nýtt andlit á manneskju í fyrsta sinn í sögunni.

[breyta] Desember

• 1. desember - Suður Afríka heimilar hjónabönd samkynhneigðra.
• 7. desember - Evrópusambandið fer að nota lén undir þjóðarléninu .eu sem kemur í stað .eu.int.
• 18. desember - Ariel Sharon, forsætisrráðherra Ísraels er fluttur á sjúkráhús eftir heilablóðfall.
• 20. desember - Benjamin Netanyahu nær aftur völdum í verkamannaflokki Ísrael eftir brotthvarf Ariel Sharon.

[breyta] Fædd

• 15. október - Christian Valdemar Henri John, prins af Danmörku. Sonur Friðriks krónprins og Mary Elizabeth krónprinsessu.

[breyta] Dáin

• 10. febrúar - Arthur Miller, leikskáld (f. 1915).
• 2. apríl - Jóhannes Páll páfi II (f. 1920).
• 1. ágúst - Fahd bin Abdul Aziz al-Saud, konungur Sádí-Arabíu (f. 1923).
• 24. október - Rosa Parks, baráttukona fyrir réttindum blökkumanna (f. 1913).