Evrópuþingið

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Evrópuþingið er þing Evrópusambandsins (ESB). Sumar aðrar alþjóðastofnanir hafa yfir að ráða þingum en Evrópuþingið sker sig úr að því leytinu til að þingmennirnir eru kosnir beint af borgurum Evrópusambandsins. Alls sitja 751 þingmaður á þinginu.

Völd þingsins[breyta]

Líta má á Evrópuþingið sem neðri deild löggjafa Evrópusambandsins þar sem Ráðherraráðið er efri deildin, saman fara þessar stofnanir með löggjafarvaldið innan ESB. Þingið getur þannig samþykkt, gert breytingartillögur eða hafnað flestum reglugerðum, tilskipunum, tilmælum og álitum. Innyrðis valdahlutföll þingsins og Ráðherraráðsins eru þó misjöfn eftir því á hvaða sviði löggjöfin er en þróunin hefur verið í þá átt að veita þinginu meiri völd. Þingið getur líka samþykkt eða hafnað fjárlögum ESB.

Evrópuþinginu er einnig ætlað að veita framkvæmdastjórninni lýðræðislegt aðhald. Þingið þarf að leggja blessun sína yfir skipun nýrrar framkvæmdastjórnar og það getur með ⅔ hluta atkvæða lýst vantrausti á hana þannig að hún þurfi að segja af sér.

Drög að Stjórnarskrá Evrópusambandsins gera ráð fyrir því að auka enn völd þingsins þannig að það löggjafarvald í nánast öllum málaflokkum og veita því algjöra stjórn yfir fjárlögum ESB.

Staðsetning[breyta]

Þó að þær stofnanir ESB sem fara með framkvæmdavaldið (framkvæmdastjórnin og Evrópska ráðið) séu staðsettar í Brussel þá var það gert að skilyrði í Amsterdamsamningnum að þingið hittist mánaðarlega í Strasbourg. Af praktískum ástæðum fer þó öll undirbúningsvinna og nefndarstarf fram í Brussel í nálægð við hinar stofnanir ESB. Ofan á þetta þá er aðalskrifstofa þingsins í Lúxemborg og þar er megnið af starfsfólki þess. Þingið kemur aðeins saman 4 daga í mánuði í Strasbourg þar sem það afgreiðir málin og greiðir atkvæði en aðrir fundir eru haldnir í Brussel. Þingið hefur sjálft óskað eftir því nokkrum sinnum að það fái sjálft að ráða því hvar það skuli vera staðsett enda er mikið óhagræði í þessu kerfi, en það er undir aðildarlöndunum komið að gera þeir breytingar sem þarf til að leyfa þinginu það og Frakkar vilja endilega halda því í Strasbourg.

Kosningar[breyta]

Ríkisborgarar aðildarríkjanna kjósa til þingsins á fimm ára fresti. Þær fyrstu fóru fram árið 1979 og verða þær næstu haldnar í júní 2009. Hvert ríki fyrir sig ákveður hvernig kosningunum er háttað nákvæmlega en oft er kosið um sömu flokka og í landskosningum. Stærri stjórnmálaflokkar hafa myndað evrópuflokka með systurflokkum sínum í Evrópu. Þessir flokkar starfa svo einir eða fleiri sem hópar á þinginu.

Þinghópar[breyta]

Eftirtaldir þinghópar eru starfandi eftir kosningarnar 2004:

Hópur Meðlimir Fjöldi sæta
EÞ-ED Evrópski þjóðarflokkurinn
Evrópskir demókratar
288
ES Flokkur evrópskra sósíalista 215
BFDE Evrópski frjálslyndi demókrataflokkurinn
Evrópski demókrataflokkurinn
+ 4 aðrir
101
SFEÞ Bandalag fyrir Evrópu þjóðanna
+ 6 aðrir
44
EG-EF Evrópski græningjaflokkurinn
Evrópska frelsisfylkingin
+ 2 aðrir
42
EV-NVGB Evrópski vinstriflokkurinn
Norræna vinstri-græna bandalagið
+ 5 aðrir
41
S/L Bandalag sjálfstæðra demókrata í Evrópu
EUD
+ 2 aðrir
24
Óflokksbundnir   30

Skipting þingsæta[breyta]

  Sep
1952
Mar
1957
Jan
1973
Jún
1979
Jan
1981
Jan
1986
Jún
1994
Jan
1995
Maí
2004
Jún
2004
Jan
2007
Jún
2009
Þýskaland 18 36 36 81 81 81 99 99 99 99 99 99
Frakkland 18 36 36 81 81 81 87 87 87 78 78 72
Ítalía 18 36 36 81 81 81 87 87 87 78 78 72
Belgía 10 14 14 24 24 24 25 25 25 24 24 22
Holland 10 14 14 25 25 25 31 31 31 27 27 25
Lúxemborg 4 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6
Bretland     36 81 81 81 87 87 87 78 78 72
Danmörk     10 16 16 16 16 16 16 14 14 13
Írland     10 15 15 15 15 15 15 13 13 12
Grikkland         24 24 25 25 25 24 24 22
Spánn           60 64 64 64 54 54 50
Portúgal           24 25 25 25 24 24 22
Svíþjóð               22 22 19 19 18
Austurríki               21 21 18 18 17
Finnland               16 16 14 14 13
Pólland                 54 54 54 50
Tékkland                 24 24 24 20
Ungverjaland                 24 24 24 20
Slóvakía                 14 14 14 13
Litháen                 13 13 13 12
Lettland                 9 9 9 8
Slóvenía                 7 7 7 7
Kýpur                 6 6 6 6
Eistland                 6 6 6 6
Malta                 5 5 5 5
Rúmenía                     36 33
Búlgaría                     18 17
Samtals 78 142 198 410 434 518 567 626 788 732 786 732

Tengill[breyta]