Friðarverðlaun Nóbels

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Nóbelsverðlaunin
Friðarverðlaun
Bókmenntir
Eðlisfræði
Efnafræði
Hagfræði
Læknisfræði

Friðarverðlaun Nóbels eða bara Friðarverðlaunin eru ein af þeim fimm verðlaunum sem sænski iðnjöfurinn Alfred Nobel stofnaði til með auðæfum sínum. Í erfðaskrá sinni kvað hann á um að friðarverðlaunin skyldi veita þeim sem gert hefði mest eða unnið best að bræðralagi þjóða, unnið að afvopnun og dregið úr hernaðarmætti og fyrir að standa fyrir og vinna að friðarráðstefnum.

Friðarverðlaunin eru veitt af norska Stórþinginu, sem kýs sérstaka friðarverðlaunanefnd, sem aftur velur verðlaunaþegann. Hin Nóbelsverðlaunin sjá Svíar um.

Handhafar friðarverðlauna Nóbels[breyta]

Ár Handhafi Land Ástæða
1901 Jean Henri Dunant.jpg Jean Henri Dunant Sviss Fyrir hlut sinn í stofnun Rauða krossins
Frederic Passy.jpg Frédéric Passy Frakkland Fyrir að vera einn af stofnendum Alþjóðaþingmannasambandsins og meginskipuleggjandi Alþjóðlega friðarráðsins.
1902 Ducommun.jpg Élie Ducommun Sviss Heiðursritari Alþjóðlegu friðarskrifstofunnar.
Charles Albert Gobat2.jpg Charles Albert Gobat Sviss Aðalritari Alþjóðaþingmannasambandsins og heiðursritari Alþjóðlegu friðarskrifstofunnar.
1903 Cremer.jpg Sir William Randal Cremer Bretland Þingmaður á Breska þinginu og stofnandi Alþjóðlega gerðardómssambandsins.
1904 Logo of Institut de Droit International.svg Institut de droit international Belgía Fyrir framlag sitt sem óopinber aðili til skilgreininga á meginreglum alþjóðaréttar.
1905 Bertha-von-Suttner-1906.jpg Bertha von Suttner Austurríki-Ungverjaland Róttækur friðarsinni.
1906 President Theodore Roosevelt, 1904.jpg Theodore Roosevelt Bandaríkin
1907 Ernesto Teodoro Moneta.jpg Ernesto Teodoro Moneta Ítalía Byltingamaður og friðarsinni.
Louis Renault jurist.gif Louis Renault Frakkland Franskur erindreki og lögfræðingur sem barðist fyrir alþjóðalögum.
1908 KParnoldson.jpg Klas Pontus Arnoldson Svíþjóð Rithöfundur og friðarsinni.
Fredrik Bajer Danmörk Friðarsinni, kennari, stjórnmálamaður og frumkvöðull að bættum milliríkjasamskiptum.
1909 Beernaert.gif Auguste Marie François Beernaert Belgía
PaulBalluet.gif Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant Frakkland Franskur diplómati
1910 IPB-logo.gif International Peace Bureau Sviss Stofnsett árið 1891.
1911 TMCasser.jpg Tobias Michael Carel Asser Holland
Alfred Herrmann Fried Foto.jpg Alfred Hermann Fried Austurríki Blaðamaður; Stofnandi Die Friedenswarte.
1912 Elihu Root, bw photo portrait, 1902.jpg Elihu Root Bandaríkin
1913 HenriLaFontaine.jpg Henri La Fontaine Belgía
1914 Engin verðlaun voru veitt
1915
1916
1917 Emblem of the ICRC.svg Alþjóðaráð Rauða krossins Sviss
1918 Engin verðlaun voru veitt
1919 President Woodrow Wilson portrait December 2 1912.jpg Woodrow Wilson Bandaríkin Forseti Bandaríkjanna og stofnandi Þjóðabandalagsins.
1920 Bourgeoi.jpg Léon Victor Auguste Bourgeois Frakkland
1921 Hjalmar branting stor bild.jpg Hjalmar Branting Svíþjóð
Christian Lous Lange Noregur
1922 Fridtjof Nansen LOC 03377u-2.jpg Fridtjof Nansen Noregur
1923 Engin verðlaun voru veitt
1924
1925 Austen Chamberlain nobel.jpg Austen Chamberlain Bretland
Charles Dawes, Bain bw photo portrait.jpg Charles Gates Dawes Bandaríkin
1926 Aristide Briand 2.jpg Aristide Briand Frakkland
Bundesarchiv Bild 146-1989-040-27, Gustav Stresemann.jpg Gustav Stresemann Þýskaland
1927 Ferdinand Buisson Frakkland
DBP - Nobelpreisträger, Ludwig Quidde - 50 Pfennig - 1975 fixed.jpg Ludwig Quidde Þýskaland
1928 Engin verðlaun voru veitt
1929 FrankKellogg.jpg Frank B. Kellogg Bandaríkin
1930 Soderblom.gif Lars Olof Jonathan (Nathan) Söderblom Svíþjóð
1931 Jane Addams profile.jpg Jane Addams Bandaríkin
Nicholas Murray Butler ppmsca.03668.jpg Nicholas Murray Butler Bandaríkin
1932 Engin verðlaun voru veitt
1933 Norman Angell 01.jpg Sir Norman Angell (Ralph Lane) Bretland
1934 Arthurhenderson.jpg Arthur Henderson Bretland
1935 Carl von Ossietzky.jpg Carl von Ossietzky Þýskaland
1936 Carlos Saavedra Lamas.jpg Carlos Saavedra Lamas Argentína
1937 Robert Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood - Project Gutenberg eText 15306.jpg The Viscount Cecil of Chelwood Bretland
1938 Office international Nansen pour les réfugiés Sviss
1939 Engin verðlaun voru veitt
1940
1941
1942
1943
1944 Emblem of the ICRC.svg Alþjóðaráð Rauða krossins Sviss
1945 Hull-Cordell-LOC.jpg Cordell Hull Bandaríkin
1946 EmilyGreeneBalch.jpg Emily Greene Balch Bandaríkin
John Raleigh Mott, 1910.jpg John Raleigh Mott Bandaríkin
1947 Friends Service Council Bretland
American Friends Service Committee United States
1948 Engin verðlaun voru veitt
1949 The Lord Boyd-Orr Bretland
1950 Ralph Bunche - 1963 March on Washington.jpg Ralph Bunche Bandaríkin
1951 Jouhaux, Léon.JPG Léon Jouhaux Frakkland
1952 Albert Schweitzer, Etching by Arthur William Heintzelman.jpg Albert Schweitzer Frakkland
1953 General George C. Marshall, official military photo, 1946.JPEG George Catlett Marshall Bandaríkin
1954 UNHCR DADAAB REGION, KENYA AFRICA DOD 2006.JPEG Flóttastofnun Sameinuðu þjóðanna Sviss
1955 Engin verðlaun voru veitt
1956
1957 Lester B. Pearson with a pencil.jpg Lester Bowles Pearson Kanada
1958 Georges Pire 1958.jpg Georges Pire Belgía
1959 Philip J. Noel-Baker Bretland
1960 Albert Lutuli (458603639).jpg Albert Lutuli Suður-Afríka
1961 Dag Hammarskjold.jpg Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld Svíþjóð
1962 Pauling.jpg Linus Carl Pauling Bandaríkin Fyrir herferð hans gegn tilraunum með kjarnorkuvopn.
1963 Emblem of the ICRC.svg Alþjóðaráð Rauða krossins Sviss
Emblem of the IFRC.svg Alþjóðaráð Rauða krossins og Rauða hálfmánans Sviss
1964 Martin Luther King Jr NYWTS.jpg Martin Luther King, Jr. Bandaríkin Leiðtogi í mannréttindabaráttu.
1965 Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna (UNICEF) Sameinuðu þjóðirnar Alþjóðleg hjálparstofnun.
1966 Engin verðlaun voru veitt
1967
1968 ReneCassin.JPG René Cassin Frakkland
1969 Alþjóðavinnumálastofnunin Sameinuðu þjóðirnar
1970 Norman Borlaug.jpg Norman E. Borlaug Bandaríkin
1971 Willy Brandt.jpg Willy Brandt Þýskaland
1972 Engin verðlaun voru veitt
1973 Henry Kissinger.jpg Henry A. Kissinger Bandaríkin Fyrir Parísarsáttmálann 1973 sem ætlað var að koma á vopnahléi í Víetnamstríðinu og að fá Bandaríkin til að kalla her sinn heim.
Lê Ðức Thọ (neitaði að veita viðtöku) Norður-Víetnam
1974 Seán MacBride Írland
Satō Eisaku.jpg Eisaku Sato Japan
1975 1991 CPA 6322 crop.jpg Andrei Dmitrievich Sakharov Sovíetríkin
1976 Betty Williams.jpg Betty Williams Bretland Stofnendur Friðarhreyfingar Norður-Írlands.
Mairead Corrigan Gaza.jpg Mairead Corrigan Bretland
1977 Amnesty International Bretland
1978 Anwar Sadat cropped.jpg Mohamed Anwar Al-Sadat Egyptaland
Menachem Begin 2.jpg Menachem Begin Ísrael
1979 MotherTeresa 090.jpg Móðir Teresa Indland
1980 Adolfo Pérez Esquivel agosto 2011.jpg Adolfo Pérez Esquivel Argentína
1981 UNHCR DADAAB REGION, KENYA AFRICA DOD 2006.JPEG Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna Sameinuðu þjóðirnar Alþjóðleg hjálparstofun stofnsett árið 1951 af S.þ.
1982 ARB-Alva-Myrdal.jpg Alva Myrdal Svíþjóð
Alfonso García Robles Mexíkó
1983 Lech Walesa.jpg Lech Wałęsa Pólland
1984 Desmond tutu 20070607 2.jpg Desmond Mpilo Tutu Suður-Afríka
1985 International Physicians for the Prevention of Nuclear War Bandaríkin
1986 Elie Wiesel.jpg Elie Wiesel Bandaríkin
1987 OscarArias.jpg Óscar Arias Sánchez Kosta Ríka
1988 Blue helmet.JPG Friðargæslusveitir Sameinuðu þjóðanna Sameinuðu þjóðirnar
1989 Tenzin Gyatso, 14. Dalai Lama Tíbet
1990 Mikhail Gorbachev 1987.jpg Mikhaíl Sergejevítsj Gorbatsjev Sovíetríkin
1991 Aung San Suu Kyi Búrma Fyrir friðsamlega baráttu hennar fyrir lýðræði og mannréttindum.
1992 Rigoberta Menchu Tum.JPG Rigoberta Menchú Tum Gvatemala
1993 Nelson Mandela-2008.jpg Nelson Mandela Suður-Afríka
Frederik Willem de Klerk.jpg Frederik Willem de Klerk Suður-Afríka
1994 ArafatEconomicForum.jpg Yasser Arafat Palestína
Yitzhak Rabin (1986) cropped.jpg Yitzhak Rabin Ísrael
Shimon Peres World Economic Forum 2007.jpg Shimon Peres Ísrael
1995 Josef Rotblat ID badge.png Joseph Rotblat Bretland
Pugwash-ráðstefnurnar Kanada
1996 Carlosbelo.jpg Carlos Filipe Ximenes Belo Austur-Tímor
Ramos-Horta.png José Ramos-Horta Austur-Tímor
1997 IntlCampaignBanLandmines.jpg Alþjóðleg herferð fyrir jarðsprengjubanni Bandaríkin
JodyWilliams1.jpg Jody Williams Bandaríkin
1998 John Hume 2008.jpg John Hume Bretland Fyrir framlög þeirra til leitar friðsamlegrar lausnar á deilunni á Norður-Írlandi.
David Trimble at Lisburn Seed Group benefit, Hillsborough Castle, Christmas 2007 crop.jpg David Trimble Bretland
1999 Læknar án landamæra Sviss
2000 Kim Dae-jung (Cropped).png Kim Dae Jung Suður-Kórea
2001 Small Flag of the United Nations ZP.svg Sameinuðu þjóðirnar Fyrir framlög þeirra til betur skipulagðs og friðsamlegri heims.
Kofi Annan, Photo: Harry Wad Kofi Annan Gana
2002 Jimmy Carter.jpg Jimmy Carter Bandaríkin
2003 Ebadi.jpg Shirin Ebadi Íran
2004 Wangari Maathai in Nairobi.jpg Wangari Muta Maathai Kenía Fyrir framlög hennar til sjálfbærrar þróunnar, lýðræði og friðar.
2005 Flag of IAEA.svg Alþjóðakjarnorkumálastofnunin Austurríki Fyrir framlög þeirra til hindrunar notkunar kjarnorku í hernaði og til tryggingar þess að notkun kjarnorku í friðsamlegum tilgangi sé eins örugg og unnt er.
Mohamed ElBaradei WEF 2008.jpg Mohamed ElBaradei Egyptaland
2006 Grameen Yunus Dec 04.jpg Muhammad Yunus Bangladess
Grameen Bank Bangladess
2007 Flag of the World Meteorological Organization.svg Milliríkjanefnd um loftslagsbreytingar Sviss
Al Gore.jpg Al Gore Bandaríkin
2008 Martti Ahtisaari.jpg Martti Ahtisaari Finnland
2009 Official portrait of Barack Obama-2.jpg Barack Obama Bandaríkin
2010 Liu Xiaobo Kína Fyrir langa og friðsamlega baráttu fyrir grundvallar mannréttindum í Kína.
2011 Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg Ellen Johnson Sirleaf Líbería Fyrir friðsamlega baráttu fyrir öryggi kvenna og fyrir réttindum kvenna til fullrar þátttöku í friðarumleitunum.
Leymah-gbowee-at-emu-press-conference.jpg Leymah Gbowee
Karman interview across from UN, Oct 18, 2011.jpg Tawakkul Karman Jemen
2012 EU