Alþýðulýðveldið Kína
|
|||||
| Kjörorð: ekkert | |||||
| Þjóðsöngur: Mars sjálfboðaliðanna | |||||
| Höfuðborg | Beijing | ||||
| Opinbert tungumál | Kínverska | ||||
| Stjórnarfar | Flokksræði Xi Jinping Wen Jiabao |
||||
|
Sjálfstæði |
|
||||
| - Stofnun | 1. október 1949 | ||||
| Flatarmál • Samtals • Vatn (%) |
4. sæti 9.640.821 km² 2,8 |
||||
| Mannfjöldi • Samtals (2011) • Þéttleiki byggðar |
1. sæti 1.347.350.000 139,6/km² |
||||
| VLF (KMJ) • Samtals • á mann |
áætl. 2011 11.299.000 millj. dala (2. sæti) 8.382 dalir (91. sæti) |
||||
| VÞL (2011) | |||||
| Gjaldmiðill | Renminbi (yuan) | ||||
| Tímabelti | UTC +8 | ||||
| Þjóðarlén | .cn | ||||
| Landsnúmer | 86 | ||||
Alþýðulýðveldið Kína (kínverska: 中国; pinyin: Zhōngguó) nær yfir megnið af því svæði sem í menningarlegu, landfræðilegu og sögulegu samhengi hefur verið kallað Kína. Allt frá stofnun þess árið 1949 hefur ríkið verið undir stjórn Kommúnistaflokks Kína. Það er fjölmennasta ríki veraldar með yfir 1,3 milljarða íbúa sem flestir teljast til hankínverja. Það er stærsta ríki Austur-Asíu að flatarmáli og það fjórða stærsta í heiminum. Ríkið á landamæri að fjórtán ríkjum: Afganistan, Bútan, Indlandi, Kasakstan, Kirgistan, Laos, Mongólíu, Búrma, Nepal, Norður-Kóreu, Pakistan, Rússlandi, Tadsjikistan og Víetnam. Höfuðborgin er Beijing.
Alþýðulýðveldið gerir tilkall til Tævan og nærliggjandi eyja sem í raun lúta þó stjórn Lýðveldisins Kína. Hugtakið „meginland Kína“ er stundum notað til að lýsa Alþýðulýðveldinu og þá eru Hong Kong og Maká yfirleitt ekki talin með sökum sérstöðu þeirra. Einnig gengur þessi hluti Kína undir nafninu „Rauða Kína“, yfirleitt á meðal andstæðinga eða gagnrýnenda þess.
Efnisyfirlit |
Saga [breyta]
Héruð [breyta]
-
Aðalgrein: Héruð Kína
Héruð alþýðulýðveldisins eru 33 talsins (Tævan ekki meðtalið). Þau eru:
Stærstu borgir [breyta]
Borgarvæðing hefur aukist samhliða auknum íbúafjölda og efnahagsuppgangi. Erfitt getur verið að ákvarða íbúafjölda borga, bæði vegna ákvörðunar borgarmarka (sbr. Chongqing sem er bæði sveitarfélag og stórt hérað) og vegna stöðugs straums farandverkafólks til stærri borga. Eftirfarandi listi sýnir nokkrar stærstu borgirnar eftir áætluðum íbúafjölda innan borgarmarka og innan stjórnsýslueiningar til samanburðar.
| Borg | Íbúafjöldi (innan þéttbýlis) | Stjórnsýslustig | Íbúafjöldi (stjórnsýslustig) |
|---|---|---|---|
| Sjanghæ | 15.550.000 (2007) | hérað | 19.000.000 (2008) |
| Beijing | 13.133.000 (2007) | hérað | 17.430.000 (2007) |
| Guangzhou | 11.045.800 (2007) | Sveitarfélag | 15.000.000 (2007) |
| Shenzhen | 8.464.300 (2006) | Sýsla | 13.300.000 (2007) |
| Hong Kong | 6.985.200 (2006) | Sérstjórnarhérað | 6.985.200 (2006) |
| Dongguan | 6.450.000 (2007) | Sýsla | |
| Tianjin | 5.190.000 | hérað | 11.500.000 (2007) |
| Chongqing | 5.087.197 | hérað | 31.442.300 (2007) |
| Wuhan | 4.890.000 | Sveitarfélag | 9.400.000 (2007) |
| Harbin | 4.754.753 | Sveitarfélag | 9.873.742 (2007) |
| Shenyang | 4.420.000 | Sveitarfélag | 7.500.000 (2007) |
| Chengdu | 3.750.000 | Sveitarfélag | 11.300.000 (2007) |
Tengt efni [breyta]
- Valdakynslóðir Alþýðulýðveldisins Kína
- Mao Zedong
- Hu Jintao
- Deng Xiaoping
- Maóismi
- Svartbók kommúnismans
Tenglar [breyta]
- Vísindavefurinn: „Getið þið sagt mér allt um Kína, helst sem fyrst?“
- Vísindavefurinn: „Hvað getið þið sagt mér um kínverskt samfélag?“
- Vísindavefurinn: „Hvernig er stjórnarfarið í Kína?“
- Vísindavefurinn: „Hvað fólst í menningarbyltingunni í Kína?“
- Vísindavefurinn: „Hvernig var líf kvenna í Kína á árunum 1000 f.Kr. til 200 f.Kr.?“
- Vísindavefurinn: „Hvað bendir til þess að Kína verði eitt af stórveldum 21. aldarinnar?“
|
|||||
|
|||||
|
|||||
| Alþýðulýðveldið Kína · Lýðveldið Kína · Norður-Kórea · Suður-Kórea · Japan | |
| Mjanmar · Taíland · Kambódía · Laos · Víetnam · Malasía · Singapúr · Brúnei · Indónesía · Austur-Tímor · Filippseyjar | |
| Indland · Pakistan · Bangladess · Nepal · Bútan · Srí Lanka · Maldíveyjar | |
| Afganistan · Armenía1 · Aserbaídsjan (að hluta) · Barein · Egyptaland (að hluta) · Georgía1 (að hluta) · Heimastjórnarsvæði Palestínumanna · Íran · Írak · Ísrael · Jemen · Jórdanía · Katar · Kúveit · Kýpur1 · Líbanon · Óman · Sameinuðu arabísku furstadæmin · Sádí-Arabía · Sýrland · Tyrkland (að hluta) · Tyrkneska lýðveldið á Norður-Kýpur | |
| Kasakstan (að hluta) · Kirgisistan · Tadsjikistan · Túrkmenistan · Úsbekistan | |
| Mongólía · Rússland (að hluta) |
1. Venjulega talin til Asíu landfræðilega, en oft talin til Evrópulanda af menningarlegum og sögulegum ástæðum.