Fara í innihald

Snjóflóð á Íslandi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Á Íslandi eru snjóflóð algengasta dánarorsök af völdum náttúruhamfara. Fyrsta heimild um snjóflóð er frá 1118 og þar til ársins 2001 er getið 680 dauðsfalla vegna snjóflóða. [1] Talan er 685 árið 2023. Frá um 1350 til 1600 skortir heimildir úr annálum.

Listi yfir mannskæð snjóflóð á Íslandi

[breyta | breyta frumkóða]
Dauðsföll Staður Dagsetning Athugasemd
5Saurbær í Dölum Óbyggðirlaust eftir 1100Fyrsta heimild um manntjón af völdum snjóflóðs er að finna í Sturlungu sem greinir frá því að fimm manns létust þegar þeir voru að leita að líki Mög-Snorra sem drukknaði í Sælingsdalsá.[2]
18Geitadalur 118118 manns fórust eftir snjóflóð í Geitadal.[2]
1Svarfaðardalur Óbyggðir12. janúar, 1194Heljardalsheiði
11Fagridalur 129311 manns fórust eftir snjóflóð í Fagradal.[2]
22Norðurland 133422 farast í snjóflóði á Norðurlandi, ekki vitað hvar.[2]
3Vatnsskarð 1403Vatnshlíð.
7Lundarreykjadalur 1525
3Vestfirðir 1538
1Geitanes 1560
3Hrafnseyrarheiði 1597
3Svarfaðardalur desember 1609Urðir.
30−50Siglunes 1613Vegna þess hve gamalt þetta flóð er þá hefur það ekki fengist nákvæmlega staðfest hversu margir fórust í þessu flóði. Sumar heimildir tala um 30 manns í stað 50.
1Önundarfjörður 1628Við Sporhamar í Mosdal. Fórst einn maður.
1Önundarfjörður 1628Við Ytri Veðragjá. Fórst einn maður 1628.
3Ólafsfjörður 1696Hólshyrna.
7Reynivellir 15. janúar 1699í Kjós.
3Héðinsfjörður maí 1725Vatnsendi,
heimildum ber ekki saman um það hve margir fórust sumar segja 3 aðrar 6.
9Seyðisfjörður 25. janúar 1732Brimnes. Níu manns fórust en níu komust af. Fjögurra ára stúlka fannst á lífi eftir níu dægur (fjóran og hálfan sólarhring).
2Ólafsfjörður 4. desember 1740Þóroddsstaðafjall/Auðnahyrna.
8Skagafjörður 17528 manns farast í snjóflóði við Skarð í Skagafirði.[2]
1Önundarfjörður 1760Við Klofningsheiði. Fórst einn maður.
1Seyðisfjörður 18. febrúar 1803Selstaðavík.
1Skálavík 17. janúar 1804
1Önundarfjörður 1814Við Nyrðri-Breiðdal. Fórst einn maður.
3Ísafjarðardjúp 20. mars 1815Annað gil innan Hraunsgils neðan Hrafnakletta.
4Skutulsfjörður 1818Fjórir farast í snjóflóði við Augnavelli í Skutulsfirði.[2]
2Siglufjörður 1827Herkonugil einn maður fórst.
2Siglufjörður 1833Hestskarð einn maður fórst
1Önundarfjörður 1834Breiðdalsheiði. Fórst einn maður.
6Súgandafjörður 1836Sex farast í snjóflóði á Norðureyri í Súgandafirði.[2]
1Önundarfjörður 1842Við Snæból á Ingjaldsandi. Fórst einn maður .
1Önundarfjörður 1843Einn maður fórst á Breiðdalsheiði
1Seyðisfjörður 19. nóvember 1848Vestdalur.
3Eskifjörður 21. nóvember 1849Grjótá.
1Önundarfjörður 1855Einn maður fórst á Breiðdalsheiði.
3Siglufjörður 5. maí 1859Hvanneyrarströnd.
2Ólafsfjörður 15. október 1869Brimnesfjall.
1Ólafsfjörður 7. nóvember 1869Ósbrekkufjall. Einn maður fórst .
2Svarfaðardalur 26. október 1878Ytraholtsdalur.
1Ólafsfjörður 5. febrúar 1881Hólkotshyrna. Einn maður fórst.
2Seyðisfjörður 13. janúar 1882Kálfabotn
24Seyðisfjörður 18. febrúar 1885„Varð það stórslys á Seyðisfirði, að snjóflóð tók af 16 íveruhús og varð að bana 24 mönnum (5 börnum), fjöldi manna meiddist; 12 beinbrotnuðu“. [3]
3Ytri-Saultarbotnsgjá 26. febrúar 1885
3Önundarfjörður 20. desember 1886Hærrafjall í Villingadal á Ingjaldssandi.
1Seyðisfjörður 29. janúar 1890Hánefnstaðafjall.
2Siglufjörður 7. maí 1891Hvanneyrarströnd.
1Svarfaðardalur 1900Þverárdalur.
20Hnífsdalur Byggðarkjarni18. febrúar 1910
4Skálavík 1. mars 1910
1Siglufjörður febrúar 1912Siglufjarðarskarð.
9 Siglufjörður Byggðakjarni 12. apríl 1919 Evangersflóð
7Siglufjörður Bóndabær12. apríl 1919Engidalsflóð.
2Héðinsfjörður Óbyggðir12. apríl 1919
3 Sviðning Bóndabær 23. desember 1923
1Önundarfjörður 3. mars 1926Við Sauðanes.
1Svarfaðardalur 5. nóvember 1926Mjógeiri.
4Bolungarvík 3. mars 1928Óshlíð.
1Önundarfjörður 19. janúar 1930Grafargil í Valþjófsdal.
3Önundarfjörður 27. janúar 1934Við Búðanes utan við Flateyri.
2Ísafjarðardjúp 2. mars 1941"Steiniðjugil".
6 Bjarnarfjörður Goðdalur 12. desember 1948 Flóðið, sem var um 130 metrar á breidd, féll á sunnudegi en uppgötvaðist ekki fyrr en á fimmtudegi. Þrír fundust á lífi í rústunum en tveir þeirra létust stuttu síðar.[4]
2Svarfaðardalur 2. mars 1953Auðnir
1Svarfaðardalur 3. nóvember 1955Másstaðir.
1Skíðadalur 1955
12Neskaupstaður Byggðakjarni20. desember 1974Fyrraflóð/Bræðsluflóð: 5 fórust
Seinnaflóð/Mánaflóð: 7 fórust. Snjóflóðin í Neskaupstað 1974
2Norðfjörður 26. mars 1978Gunnólfsskarð.
2Esja óbyggðir6. mars 1979Suðvestan til í fjallinu.
4Patreksfjörður Byggðakjarni22. janúar 1983Fyrraflóð - Geirseyrargil - fórust 3
Seinnaflóð - Littladalsá - fórst 1
2Óshlíð 8. mars 1989Tveir fórust, þar af einn lögreglumaður, en einn slapp er snjóflóð féll á veginn á milli Bolungarvíkur og Hnífsdals.[5]
1Önundarfjörður Óbyggðir13. nóvember 1991Á veginum um Breiðdalsheiði Suðurkinn.
1Skutulsfjörður 5. apríl 1994Einn fórst og þrír slösuðust þegar snjóflóð féll á skíðasvæðið á Seljalandsdal og orlofsbyggð í Tungudal. Flest mannvirki skíðasvæðisins í Seljalandsdal eyðilögðust ásamt um 40 sumarbústaðir í Tungudal.[6]
14Súðavík Byggðakjarni16. janúar 1995Sjá: Snjóflóðið í Súðavík
1Reykhólar 20. janúar 1995
20Flateyri Byggðakjarni26. október 1995Sjá: Snjóflóðið á Flateyri
1Lágheiði Bóndabær13. janúar 2004Bakkagil
1Fáskrúðsfjörður Óbyggðir10. april 2006Hoffellsdalur
1Esja Óbyggðir28. janúar 2017
1Esja Óbyggðir29. janúar 2020Nálægt Móskarðahnúkum
1Svarfaðardalur Óbyggðir7. apríl 2022Þrír bandarískir menn lentu í flóði innarlega í dalnum, upp af bænum Skeiði. Einn lést og slösuðust hinir alvarlega.[7]

Listi yfir önnur snjóflóð á Íslandi

[breyta | breyta frumkóða]

Snjóflóð hafa fallið í byggð þar sem ekki hefur orðið manntjón. Meðal þeirra eru eftirfarandi:

  1. Flateyri: 14. janúar 2020. Táningsstúlka var grafin úr flóðinu sem fór yfir varnargarð vestan megin og á hús. Annað flóð fór meðfram varnargarði austan megin og á höfnina þar sem nokkrir bátar eyðilögðust. [8]
  1. Neskaupstaður: 27. mars 2023. Snjóflóð féll á fjögur hús. Tólf íbúðir skemmdust og tugir bíla. Fólk skarst vegna rúðubrota. [9]

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. Slys og tjón af völdum snjóflóða og skriðufalla Veðurstofan
  2. 1 2 3 4 5 6 7 „Menn komu naktir hvaðanæva að, vaðandi gegnum snjó og ís“. Dagblaðið Vísir. 8. janúar 1983. bls. 2-3. Sótt 8. júlí 2023.
  3. úr Almanaki hins íslenzka Þjóðvinafélags 1887; Islandsannáll 1885, útg. 1886, Kaupmannahöfn
  4. „Snjóflóð fellur á bæinn Goðdal í Bjarnarfirði og verður sex manns að bana“. Morgunblaðið. 19. desember 1948. bls. 1, 8. Sótt 18. september 2024.
  5. „Skarphéðinn R. Ólafsson lögregluþjónn“. Morgunblaðið. 18. mars 1989. bls. 38. Sótt 6. júlí 2023.
  6. „Einn maður fórst og eignatjón metið á 130 milljónir“. Morgunblaðið. 6. apríl 1994. bls. 1, 26-27, 34-35, 68. Sótt 6. júlí 2023.
  7. Lést í snjóflóðinu í SvarfaðadalRúv, sótt 8/4 2022
  8. Telja flóðið á stærð við það sem féll á Flateyri 1995 Vísir.is, sótt 8. apríl, 2025
  9. Ár síðan snjóflóð ruddist inn í íbúðir Norðfirðinga Rúv.is, sótt 8. apríl 2025