Esja
| Esja | |
|---|---|
.jpg) | |
| Hæð | 914 metri |
| Land | Ísland |
| Sveitarfélag | Kjósarhreppur, Reykjavík |
 | |
| Hnit | 64°15′36″N 21°39′06″V / 64.259993°N 21.65153°V |
| breyta upplýsingum | |
Esja (oft með greini, Esjan) er fjall á Kjalarnesi, sem nú er innan borgarmarka Reykjavíkur, og er eitt af einkennum höfuðborgarsvæðisins. Hæsti tindur Esju er 914 metrar. Nokkrar gönguleiðir eru upp á fjallið og þar eru vinsæl útivistarsvæði, til að mynda við skógræktina við Mógilsá. Vinsælt er að ganga upp að Steini í 597 metrum og þaðan upp á Þverfellshorn í um 780 metrum.
Esja er syðsta blágrýtisfjall á Íslandi. Hæsti kambur á Esju miðri, séð úr Reykjavík, heitir Kerhólakambur. Hætta er á snjóflóðum í fjallinu á ákveðnum stöðum. Hafa 4 látist í snjóflóðum frá 1979, síðast árið 2020[1].
Nafn
[breyta | breyta frumkóða]Nafnið er líklega tengt norræna orðinu esja sem þýðir „flögusteinn“.[2]
Í Kjalnesinga sögu er talað um bæinn Esjuberg þar sem landnámsmaðurinn Örlygur Hrappsson bjó þegar hann kom til Íslands frá Suðureyjum í Skotlandi. Í sögunni er sagt frá því að írsk kona að nafni Esja hafi komið í Kollafjörð.
Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði
[breyta | breyta frumkóða].jpg)
Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði í Esju þykir vera ábending um tíðarfar og loftslagsbreytingar. Páll Bergþórsson fyrrum veðurstofustjóri fylgdist með fönninni um langt skeið.[3]
| Ár | Ástand |
|---|---|
| 2023-2025 | Skaflinn hvarf [4] [5] |
| 2022 | Skaflinn hélt |
| 2019 | Skaflinn hvarf |
| 2013-2018 | Snjófönn hélt [6] |
| 2012 | Horfinn í byrjun september. |
| 2011 | Skaflinn hélt: Minnstur 4 metra á breidd og 10-20 cm þykkur. [7] |
| 2001-2010 | Skaflinn hvarf. [8] |
| 1999-2000 | Fannir halda. |
| 1998 | Horfnar fannir 6. ágúst. [9] |
| 1965-1997 | 33ja ára skeið þegar fannir hverfa ekki. |
| 1932 | Esja snjólaus með öllu í byrjun ágústmánaðar |
| 1929-1964 | ...leysti fannirnar 19 sinnum, oftast á 4. áratugnum. ( Hurfu 1929, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1939, 1941, 1942, 1945, 1946, 1947, 1950, 1953, 1957, 1959, 1960, 1961, 1964 ) |
| 1928 | Lítil fönn eftir í Esju. |
| 1847/1852- 1929 | Fannir í suðurhlíðum Esju héldu. |
Svipmyndir
[breyta | breyta frumkóða]
Kistufell og Gunnlaugsskarð, hægra megin á mynd.
Kistufell.
Steinn.
Esja að vetri.
Tengt efni
[breyta | breyta frumkóða]Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ „Frétt á Rúv“. Janúar 2020.
- ↑ Ásgeir Blöndal Magnússon (1989). Íslensk orðsifjabók.
- ↑ Páll Bergþórsson (10.12.2010). „Fannir í Esju mæla lofthita“. Vedur.is.
- ↑ Enn er snjór í Esjuhlíðum Mbl.is, 25/9 2024
- ↑ Esjan snjólaus og það óvenju snemma Vísir, sótt 8. ágúst, 2025
- ↑ Skaflinn í Esju horfinn í fyrsta sinn í sjö ár Rúv, skoðað 18. nóvember.
- ↑ Skaflinn í Gunnlaugsskarði í EsjuVeður.is, skoðað 18. nóvember 2019.
- ↑ Snjórinn horfinn úr Gunnlaugsskarði Vísir, skoðað 18. nóv, 2019.
- ↑ Fannir í Esju mæla lofthitaVedur.is, skoðað 18. nóv, 2019.