Suðurríkjasambandið

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
(Endurbeint frá Sambandsríki Ameríku)
Jump to navigation Jump to search
Suðurríkjasambandið
Conferedate States of America
Fáni Suðurríkjasambandsins Innsigli Suðurríkjasambandsins
Fáni Suðurríkjasambandsins (1861–63) Innsigli Suðurríkjasambandsins
Kjörorð ríkisins: Deo Vindice
(Undir Guði, bjargvættinum)
Þjóðsöngur God Save the South (óopinber)
Confederate States of America.svg

Suðurríkjasambandið á korti af Bandaríkjunum. Sambandið er sýnt í dökkgrænum lit en svæðið sem það gerði tilkall til í ljósgrænum.

Opinber tungumál Enska
Höfuðborg Montgomery (til 26. maí 1861)
Richmond (til 3. apríl 1865)
Forseti
Jefferson Davis
Flatarmál 540,857.54 km2
Fólksfjöldi
 - Um það bil (1860)
 - Þéttleiki byggðar
 - Þrælar

9,103,332
5/km2
3,521,110
Stofnun 8. febrúar 1861
Upplausn 5. maí 1865
Gjaldmiðill Sambandsdollari

Suðurríkjasambandið eða Sambandsríki Ameríku (Confederate States of America eða CSA á ensku) var ríki í Norður-Ameríku sem var til frá árinu 1861 til 1865. Suðurríkjasambandið var í upphafi myndað af sjö aðskilnaðarsinnuðum suðurfylkjum Bandaríkjanna þar sem þrælahald var við lýði: Suður-Karólínu, Mississippi, Flórída, Alabama, Georgíu, Louisiana og Texas. Efnahagur þessara fylkja var byggður á landbúnaði, sérstaklega bómullarrækt og plantekrukerfi sem reiddi sig á vinnuafl svartra þræla.[1]

Fylkin sjö sögðu sig úr Bandaríkjunum eftir forsetakosningarnar árið 1860 þar sem frambjóðandi Repúblikana, Abraham Lincoln, vann sigur. Lincoln hafði lofað að hefta framgöngu þrælahalds inn á ný landsvæði Bandaríkjanna í vesturhluta Norður-Ameríku og var þrælaeigendum í suðurríkjunum því mjög í nöp við hann. Áður en Lincoln tók við völdum í mars var ný ríkisstjórn Suðurríkjasambandsins stofnuð í febrúar 1861. Sú ríkisstjórn var talin ólögmæt af stjórnvöldum Bandaríkjanna. Þegar bandaríska borgarastyrjöldin hófst í apríl sögðu fjögur þrælafylki til viðbótar – Virginía, Arkansas, Tennessee og Norður-Karólína – sig einnig úr Bandaríkjunum og gengu til liðs við Suðurríkjasambandið. Suðurríkin samþykktu einnig aðild Missouri og Kentucky, en þau fylki lýstu þó aldrei formlega yfir útgöngu úr Bandaríkjunum né réðu Suðurríkjamenn nokkurn tímann yfir landsvæði þeirra.

Þessi fáni Suðurríkjasambandsins er sá þekktasti í dag. Þetta var þó aðeins einn margra fána sem her Suðurríkjanna notaði og ekki formlegur fáni ríkisins.

Bandaríska alríkisstjórnin viðurkenndi ekki útgöngu Suðurríkjanna úr ríkjasambandinu og taldi Suðurríkjasambandið ólögmætt. Bandaríska borgarastyrjöldin hófst með árás Suðurríkjamanna á Sumter-virki þann 12. apríl 1861. Ekkert erlent ríki viðurkenndi sjálfstæði Suðurríkjasambandsins formlega[2][3][4] en Bretland og Frakkland leyfðu útsendurum þess þó að versla með vopn og aðrar birgðir. Árið 1865, eftir fjögurra ára átök og um 620.000 manna dauðsfall á vígvellinum[5] gáfust heraflar suðurríkjanna upp og Suðurríkjasambandið var leyst upp. Þá höfðu nærri því allir hermenn suðurríkjanna neyðst til að gefast upp eða verið leystir frá störfum og Suðurríkjasambandið var ofurliði borið.[1] Árið 1865 harmaði forseti aðskilnaðarsinnanna, Jefferson Davis, að Suðurríkjasambandið virtist hafa „horfið“.[6]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 Arrington, Benjamin P.. „Industry and Economy during the Civil War". . (National Park Service). Skoðað 27 April 2017.
  2. „Preventing Diplomatic Recognition of the Confederacy, 1861–65". . (U.S. Department of State). Geymt frá upphaflegu greininni August 28, 2013.
  3. McPherson, James M. (2007), This mighty scourge: perspectives on the Civil War. Oxford University Press US. bls: 65.
  4. Thomas, Emory M. The Confederate Nation, 1861–1865 (1979) pp. 256–257.
  5. „Learn - Civil War Trust". www.civilwar.org. Skoðað August 27, 2017.
  6. Davis, Jefferson 1890, Short History of the Confederate States of America. bls: 503. Skoðað February 10, 2015.
Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist