Neðra-Saxland

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Fáni Neðra-Saxlands Skjaldarmerki Neðra-Saxlands
Fáni Neðra-Saxlands
Skjaldarmerki Neðra-Saxlands
Kjörorð

Upplýsingar
Opinbert tungumál: háþýska, lágþýska, frísneska
Höfuðstaður: Hannover
Stofnun: Nóvember 1946
Flatarmál: 47.614,07 km²
Mannfjöldi: 7.821 mljó. (30. september 2014)
Þéttleiki byggðar: 164/km²
Vefsíða: niedersachsen.de
Stjórnarfar
Forsætisráðherra: Stephan Weil (SPD)
Lega
Deutschland Lage von Niedersachsen.svg

Neðra-Saxland (þýska Niedersachsen) er næststærsta sambandsland Þýskalands (á eftir Bæjaralandi) með rúmlega 47 þúsund km². Það er því tæplega helming á við Ísland að stærð. Íbúar eru tæplega átta milljónir og er Neðra-Saxland því fjórða fjölmennasta sambandsland Þýskalands. Höfuðborgin er Hannover.

Lega og lýsing[breyta | breyta frumkóða]

Neðra-Saxland liggur við Norðursjó norðarlega í Þýskalandi. Það umlykur borgríkið Bremen og liggur að auki að 8 öðrum sambandslöndum. Auk þess á Neðra-Saxland landamæri að Hollandi í vestri. Landið er að mestu leyti flatt, enda er meginþorri þess hluti af norðurþýsku lágsléttunni (Norddeutsche Tiefebene). Aðeins syðst er hálendi að finna, en þar eru Harzfjöllin. Mjög fá stöðuvötn eru í sambandslandinu. Þeirra stærst er Steinhuder Meer með aðeins 29 km². Helstu ár eru Saxelfur, Weser og Ems. Öll ströndin tilheyrir Vaðhafinu, en það er sá hluti Norðursjávarins þar sem gríðarlegur munur á flóði og fjöru gætir. Vaðhafið er á heimsminjaskrá UNESCO. Austurfrísnesku eyjarnar í heild tilheyra sambandslandinu. Helstu borgir eru Hannover, Brúnsvík og Osnabrück. Íslendingaborgin Cuxhaven er einnig í sambandslandinu.

Fáni og skjaldarmerki[breyta | breyta frumkóða]

Fáni Niedersachsens er þýski fáninn með skjaldarmerkinu fyrir miðju. Skjaldarmerkið sýnir hvítan prjónandi hest á rauðum grunni. Hesturinn er tákn saxa fyrr á tímum. Fáninn var samþykktur 1946 við stofnun sambandslandsins og staðfestur 1951.

Tungumál[breyta | breyta frumkóða]

Opinbert tungumál í Neðra-Saxlandi er þýska og er háþýskan langalgengust. Í nyrstu héruðunum er einnig töluð lágþýska (Plattdeutsch, sem aftur er skipt niður í fjórar mállýskur) og á Austurfrísnesku eyjunum er töluð frísneska. Allar þessar mállýskur eru verndaðar og reynt er að halda þeim við.

Orðsifjar[breyta | breyta frumkóða]

Áður fyrr, á tímum Karlamagnúsar, bjuggu saxar í hartnær öllu Norður-Þýskalandi. Var landsvæðið því kallað Sachsen (Saxland). Seinna, þegar ríkinu var skipt, skiptist landsvæðið einnig upp með tímanum, allt eftir því hvaða furstar stjórnuðu hvar. 1946, eftir hertöku Breta, var ákveðið að landið skyldi heita Niedersachsen (Neðra-Saxland), þ.e. landið nær sjónum. Önnur saxnesk svæði í dag eru Saxland-Anhalt og bara Saxland, bæði í gamla Austur-Þýskalandi.

Söguágrip[breyta | breyta frumkóða]

Á svæði núverandi Niedersachsen voru áður fyrr mörg furstadæmi og smærri sjálfstæð héröð og fríborgir. Það var Napoleon sem stofnaði til konungdæmisins Hannover í upphafi 19. aldar, sem Prússar hertóku og innlimuðu 1866. Héraðið Aldinborg var sænskt um tíma. Núverandi Niedersachsen var stofnað 1946 af breska hersetuliðinu.

Borgir[breyta | breyta frumkóða]

Stærstu borgir Neðra-Saxlands (31.desember 2013:

Röð Borg Íbúar Ath.
1 Hannover 518 þúsund Höfuðborg Neðra-Saxlands
2 Brúnsvík 247 þúsund Á þýsku: Braunschweig
3 Aldinborg 160 þúsund Á þýsku: Oldenburg
4 Osnabrück 156 þúsund
5 Wolfsburg 122 þúsund
6 Göttingen 117 þúsund
7 Hildesheim 99 þúsund
8 Salzgitter 98 þúsund
9 Wilhelmshaven 76 þúsund
10 Delmenhorst 74 þúsund
11 Lüneburg 72 þúsund
12 Celle 69 þúsund
13 Garbsen 60 þúsund
14 Hameln 56 þúsund Rottufangaraborgin

Heimildir[breyta | breyta frumkóða]