Neðra-Saxland

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Fáni Neðra-Saxlands Skjaldarmerki Neðra-Saxlands
Fáni Neðra-Saxlands
Skjaldarmerki Neðra-Saxlands
Kjörorð

Upplýsingar
Opinbert tungumál: háþýska, lágþýska, frísneska
Höfuðstaður: Hannover
Stofnun: Nóvember 1946
Flatarmál: 47.634,90 km²
Mannfjöldi: 7.792. (31. september 2013)
Þéttleiki byggðar: 164/km²
Vefsíða: niedersachsen.de
Stjórnarfar
Forsætisráðherra: David McAllister (CDU)
Lega
Deutschland Lage von Niedersachsen.svg

Neðra-Saxland (þýska: Niedersachsen) er næststærsta sambandsland Þýskalands (á eftir Bæjaralandi) með rúmlega 47 þúsund km². Það er því tæplega helming á við Ísland að stærð. Íbúar eru tæplega átta milljónir og er Neðra-Saxland því fjórða fjölmennasta sambandsland Þýskalands. Höfuðborgin er Hannover.

Lega og lýsing[breyta]

Neðra-Saxland liggur við Norðursjó norðarlega í Þýskalandi. Það umlykur borgríkið Bremen og liggur að auki að 8 öðrum sambandslöndum. Auk þess á Neðra-Saxland landamæri að Hollandi í vestri. Landið er að mestu leyti flatt, enda er meginþorri þess hluti af norðurþýsku lágsléttunni (Norddeutsche Tiefebene). Aðeins syðst er hálendi að finna, en þar eru Harzfjöllin. Mjög fá stöðuvötn eru í sambandslandinu. Þeirra stærst er Steinhuder Meer með aðeins 29 km². Helstu ár eru Saxelfur, Weser og Ems. Öll ströndin tilheyrir Vaðhafinu, en það er sá hluti Norðursjávarins þar sem gríðarlegur munur á flóði og fjöru gætir. Vaðhafið er á heimsminjaskrá UNESCO. Austurfrísnesku eyjarnar í heild tilheyra sambandslandinu. Helstu borgir eru Hannover, Brúnsvík og Osnabrück. Íslendingaborgin Cuxhaven er einnig í sambandslandinu.

Fáni og skjaldarmerki[breyta]

Fáni Niedersachsens er þýski fáninn með skjaldarmerkinu fyrir miðju. Skjaldarmerkið sýnir hvítan prjónandi hest á rauðum grunni. Hesturinn er tákn saxa fyrr á tímum. Fáninn var samþykktur 1946 við stofnun sambandslandsins og staðfestur 1951.

Tungumál[breyta]

Opinbert tungumál í Neðra-Saxlandi er þýska og er háþýskan langalgengust. Í nyrstu héruðunum er einnig töluð lágþýska (Plattdeutsch, sem aftur er skipt niður í fjórar mállýskur) og á Austurfrísnesku eyjunum er töluð frísneska. Allar þessar mállýskur eru verndaðar og reynt er að halda þeim við.

Orðsifjar[breyta]

Áður fyrr, á tímum Karlamagnúsar, bjuggu saxar í hartnær öllu Norður-Þýskalandi. Var landsvæðið því kallað Sachsen (Saxland). Seinna, þegar ríkinu var skipt, skiptist landsvæðið einnig upp með tímanum, allt eftir því hvaða furstar stjórnuðu hvar. 1946, eftir hertöku Breta, var ákveðið að landið skyldi heita Niedersachsen (Neðra-Saxland), þ.e. landið nær sjónum. Önnur saxnesk svæði í dag eru Saxland-Anhalt og bara Saxland, bæði í gamla Austur-Þýskalandi.

Söguágrip[breyta]

Á svæði núverandi Niedersachsen voru áður fyrr mörg furstadæmi og smærri sjálfstæð héröð og fríborgir. Það var Napoleon sem stofnaði til konungdæmisins Hannover í upphafi 19. aldar, sem Prússar hertóku og innlimuðu 1866. Héraðið Aldinborg var sænskt um tíma. Núverandi Niedersachsen var stofnað 1946 af breska hersetuliðinu.

Borgir[breyta]

Stærstu borgir Neðra-Saxlands:

Röð Borg Íbúar Ath.
1 Hannover 519 þúsund Höfuðborg Neðra-Saxlands
2 Brúnsvík 246 þúsund Á þýsku: Braunschweig
3 Osnabrück 163 þúsund
4 Aldinborg 160 þúsund Á þýsku: Oldenburg
5 Göttingen 121 þúsund
6 Wolfsburg 120 þúsund
7 Salzgitter 104 þúsund
8 Hildesheim 103 þúsund
9 Wilhelmshaven 81 þúsund
10 Delmenhorst 74 þúsund
11 Lüneburg 72 þúsund
12 Celle 70 þúsund
13 Garbsen 62 þúsund
14 Hameln 58 þúsund Rottufangaraborgin

Heimildir[breyta]