Indland

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

Stökkva á: flakk, leita
भारत गणराज्य
Bhārat Ganarājya
Fáni Indlands Skjaldarmerki Indlands
(Fáni Indlands) (Skjaldarmerki Indlands)
Kjörorð: Satyameva Jayate (sanskrít)
Sannleikurinn einn sigrar
Þjóðsöngur: Jana Gana Mana
Kort sem sýnir staðsetningu Indlands
Höfuðborg Nýja-Delí
Opinbert tungumál Hindí, enska og 21 annað tungumá
Stjórnarfar Lýðveldi
Sambandsríki
Pratibha Patil
Manmohan Singh
Flatarmál
 • Samtals
 • Vatn (%)
7. sæti
3.166.414 km²
9,56%
Mannfjöldi
 • Samtals (2007 (áætl.))
 • Þéttleiki byggðar
2. sæti
1,12 milljarðar
329/km²
VLF (KMJ)
 • Samtals
 • á mann
áætl. 2006
415,6 millj. dala (4. sæti)
3,737 dalir (118. sæti)
Gjaldmiðill Indversk rúpía
Tímabelti IST (UTC +5:30)
Þjóðarlén .in
Landsnúmer 91

Lýðveldið Indland er annað fjölmennasta land jarðarinnar og það sjöunda stærsta að flatarmáli. Þar býr rétt yfir einn milljarður manns. Á síðustu 20 árum hefur Indland vaxið mikið bæði hvað varðar fólksfjölda og áhrif á svæðinu. Í dag er indverska hagkerfið það fjórða stærsta í heiminum, ef verg þjóðarframleiðsla er mæld út frá kaupmáttarjafnvægi, hagvöxtur þar var sá annar hæsti í heiminum árið 2003. Indland er langfjölmennasta lýðræðisríki heimsins og vaxandi hernaðarveldi, það hefur yfir að ráða kjarnorkuvopnum og einum stærsta herafla heimsins.

Landið er í Suður-Asíu með 7000 km langa strandlengju við Indlandshaf. Indland á landamæri að Pakistan, Kína, Mjanmar (áður Búrma), Bangladess, Nepal, Bútan og Afganistan. Srí Lanka, Maldíveyjar og Indónesía eru nærliggjandi eyríki í Indlandshafi. Indland hefur verið heimili margra elstu siðmenninga veraldar og hefur fætt af sér fern af stærstu trúarbrögðum nútímans: hindúisma, búddhisma, jainisma og sikhisma. Landið var hluti af Breska heimsveldinu fram til 1947, þegar það hlaut sjálfstæði.

Efnisyfirlit

[breyta] Saga

Fornar myndir úr Ajanta hellunum á Indland.

Fyrir um 9000 árum síðan fluttist fólk til Indlands sem var nefnt Indusdals-siðmenningin um 3300 f.Kr. Á eftir fylgdi Vedic-siðmenningin sem lagði grunninn að Hindúisma og indverskri menningu. Á þriðju öld f.Kr. sameinaði Ashoka keisari mikinn hluta Suður-Asíu, Maurya keisaradæmið. Við endalok keisaradæmisins árið 180 f.kr hófst stríðsástand sem stóð í tæpa öld. Á tímabilinu 100 f.Kr til 1100 e.Kr, skiptust margir mishæfir leiðtogar um keiarakrúnuna þ.á m. Chalukyas, Cholas, Pallavas, og Pandyas. Í Suður-Indlandi á þessum tíma blómstruðu vísindi, listir og skrift var orðin afbragðs góð og vel þekkt. Margir keisarar réðu í Indlandi um árið 1000. Nokkur þessara rikja voru Mughal, Vijayanagara, og Maratha Keisaraveldin´.

Bretar innlimuðu Indland sem nýlendu árið 1856. Í byrjun 20. aldarinnar hófu milljónir fólks að mótmæla friðsamlega t.d. með því að framfylgja ekki óréttlátum lögum breta. Einn leiðtogi mótmælandanna var Mahatma Gandhi, sem beitti friðsamlegum mótmælum sem nefnd var ahisma, sem þýðir ekkert ofbeldi. Þann 15. ágúst 1947 hlaut Indland sjálfstæði undan breska konungsveldinu. Stjórnarskrá Indlands var formlega tekin í notkun þann 26. janúar 1950. Fyrsti lýðræðislega kosni leiðtogi Indlands var forsetisráðherrann Jawaharlal Nehru.

[breyta] Ríki

Indland er sambandsríki sem samanstendur af 28 ríkjum eða fylkjum og 7 alríkishéruðum. Þau eru:

Fylki númeruð eftir stafrófsröð

Ríki

1. Andhra Pradesh 2. Arunachal Pradesh 3. Assam 4. Bihar 5. Chhattisgarh
6. Goa 7. Gujarat 8. Haryana 9. Himachal Pradesh 10. Jammú og Kasmír
11. Jharkhand 12. Karnataka 13. Kerala 14. Madhya Pradesh 15. Maharashtra
16. Manipur 17. Meghalaya 18. Mizoram 19. Nagaland 20. Orissa
21. Punjab 22. Rajasthan 23. Sikkim 24. Tamil Nadu 25. Tripura
26. Uttar Pradesh 27. Uttarakhand 28. Vestur-Bengal

Alríkishéruð

A. Andaman- og Níkóbareyjar B. Chandigarh C. Dadra og Nagar Haveli D. Daman og Diu E. Lakshadweep
F. Delí G. Puducherry

[breyta] Stærstu borgir

Taflan sýnir tíu stærstu borgir á Indlandi og hvaða ríki þær tilheyra.

Borg Íbúafjöldi Ríki
Mumbai 13.662.885 Maharashtra
Delí 11.954.217 Delí
Kolkata 7.780.544 Vestur-Bengal
Hyderabad 6.893.640 Andhra Pradesh
Bangalore 5.180.533 Karnataka
Chennai 4.562.843 Tamil Nadu
Ahmedabad 3.867.336 Gujarat
Pune 3.230.322 Maharashtra
Surat 3.124.249 Gujarat
Kanpur 3.067.663 Uttar Pradesh

[breyta] Tenglar

LocationWorld.png  Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.



Á öðrum tungumálum