Barack Obama

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Barack Hussein Obama

Barack Hussein Obama yngri (fæddur 4. ágúst 1961) er 44. forseti Bandaríkjanna og fyrrverandi fulltrúi Illinois í öldungadeild bandaríska þingsins. Obama sigraði bandarísku forsetakosningarnar árið 2008. Samkvæmt heimildum sögudeildar bandarísku öldungadeildarinnar er Barack fimmti blökkumaðurinn sem setið hefur í öldungadeildinni og sá fyrsti sem gegnt hefur embætti Bandaríkjaforseta. Kona hans er Michelle, fædd Robinson, og dætur þeirra eru Malia Ann (f. 1998) og Natasha (f. 2001).

Æska og menntun[breyta]

Faðir Obama, Barack Hussein Obama eldri, fékk námsstyrk og menntaði sig í hagfræði við Háskóla í Hawaii. Þar kynntist hann og kvæntist síðar Ann Dunham hvítri konu frá Wichita, Kansas. Sonur þeirra, Barack Obama, yngri fæddist 4. ágúst 1961 í Honolulu á Hawaii. Síðar skildu foreldrar Obama og faðir hans fór aftur til Kenya. Eftir það hittust þeir feðgar aðeins einu sinni og Obama eldri lést í bílslysi 1982. Móðir Obama, giftist síðar Lolo Soetoro frá Indónesíu. Þau bjuggu í Jakarta, þar sem móðir hans starfaði hjá bandaríska sendiráðinu og Obama gekk í skóla til 10 ára aldurs. Frá árinu 1970 ólst Obama upp hjá afa sínum og ömmu í Honolulu[1], móðir hans og hálfsystir, Maya Soetoro Ng., fluttust síðar til þeirra en móðir hans lést úr krabbameini 1995 [2]

Eftir skyldunám fór Obama til náms við einkarekinn háskóla, Occidental College í Los Angeles, og 1983 útskrifaðist hann með BA gráðu í stjórnmálafræði frá Columbia University, í New York[3]. 1985 fluttist Obama til Chicago þar sem hann tók þátt í uppbyggingarstarfi í suður hluta Chicago borgar. Árið 1988 hóf hann nám við Harvard Law School og útskrifaðist með doktorspróf í lögfræði 1991 með miklum heiðri (magna cum laude). Obama var þar fyrsti blökkumaðurinn til að verða ritstjóri Harward Law Review[4]. Eftir útskrift sneri hann aftur til Chicago, þar sem hann kenndi lögfræði við háskólann og var virkur í samfélaginu. [5].

í bók Obama, Dreams from my father, segist hann varla hafa tekið eftir því í uppvexti sínum að faðir hans var ekkert líkur fólkinu í kringum hann, þó var faðir minn svartur sem bik og móðir mín hvít eins og mjólk[6] .

Stjórnmálaferill[breyta]

Fylkisþingmaður: 1996-2004[breyta]

Obama var kosinn á þing Illinois 1996 fyrir hönd 13. umdæmis. Í tíð sinni á þinginu fékk hann samþykkt fyrsta stóra frumvarp um umbætur siðareglna í 25 ár, lækkaði skatta á vinnandi fjölskyldur og gerði umbætur á heilbrigðiskerfinu. [7] Obama var endurkjörinn árið 2000 og aftur árið 2002. [8] Obama gaf kost á sér til fulltrúadeildar Bandaríkjaþings árið 2000 fyrir hönd Demókrata en tapaði fyrir Bobby Rush.

Árið 2003 náðu Demókratar meirihluta á þingi Illinois, Obama var þá kjörinn formaður heilbrigðis- og mannauðsnefndar. Í þerri tíð gerði hann umbætur á yfirheirsluaðferðum lögreglunnar til að koma í veg fyrir persónugreiningu vegna kynþáttar, sem meðal annars fól í sér myndbandsupptökur í skýrslutökum .[9] Obama hætti á fylkisþingi Illinois 2004 eftir að hann var kjörinn til öldungadeildar Bandaríkjaþings.

Öldungadeildarþingmaður: 2005-2008[breyta]

Obama hóf undirbúning að kosningabaráttu sinni 2002, réð David Axelrod sem kosningastjóra og hóf að safna fjárframlögum. Hann tilkynnti svo formlega framboð sitt. Obama vann afgerandi sigur í forkosningum Demókrataflokksins 2004, sem yfir nóttu gerði hann að stjörnu innan flokksins og fljótlega hófst tal um hugsanlegt forsetaframboð. [10] Obama sigraði Alan Keyes í kosningum til öldungadeildar fyrir hönd Illinois fylkis með 70% atkvæða. [11] Obama var svo svarinn í embætti 3. Janúar 2005. [12]

Forsetakosningar 2008 og 2012[breyta]

Forsetakosningar 2008[breyta]

Þann 10. febrúar árið 2007 tilkynnti Obama að hann ætlaði að bjóða sig fram til þess að vera fulltrúi Demókrataflokksins í forsetakosningunum í Bandaríkjunum árið 2008. Aðalkeppinautur hans var Hillary Clinton. Barátta þeirra var löng og tvísýn framan af en eftir því sem á leið jókst forskot Baracks Obama og lauk með því að Hillary Clinton játaði sig sigraða þann 7. júní 2008. Obama sigraði með 37,58% atkvæða, Hillary og Mike Huckabee voru naumt á eftir með rúmlega 29% atvkæða hvort. Hillary hjónin lýstu síðan yfir stuðning við Obama og hvötttu stuðningsmenn sína til að gera slíkt hið sama á landsfundi Demókrata 2008 [13][14].

Obama tilnefndi Joe Biden sem varaforsetaefni og meðframbjóðanda sinn þann 23. ágúst 2008 [15]. Obama tók síðan við tilnenfningu Demókrata flokksins í Denver Colorado fyrir framan 75.000 áhorfendur, atburðinum var einnig sjónvarpað og fylgdust 38 milljón manns með [16].

John McCain var tilnefndur sem forsetaefni Repúblikana og þarmeð helsti keppinautur Obama. Auk Demókrata og Rebúblikana voru þrjú önnur framboð. Fyrir hönd stjórnarskráar flokksins (e. Constitution Party) var Chuck Baldwin í framboði [17]. Gæni flokkurinn (e. The Green Party) tilnefndi fulltrúadeildarþingmann Demókrata Cynthia McKinney sem forsetaefni [18]. Frjálshyggju flokkurinn (e. The Libertarian Party) tilnefndi fyrrum fulltrúardeildarþinmann Repúblikana Bob Barr [19]. Ralph Nader var einnig í sjálfstæðu framboði.

Stóru mál kosninganna voru óvinsældir George Bush, Íraksstríðið, veikur efnahagur Bandaríkjanna og heilbrigðiskerfið.

Slagorð Obama var Yes We Can.

Obama setti fjölmörg met í fjáröflun, sérstaklega í fjölda smáframlaga [20]. Obama safnaði 778,642,962 $, af því fór $760,370,195 $ í framboðið sem er met. Kosningasjóður McCain var rúmlega helmingi minni með 379,006,485 $ [21].

Obama sigraði kosningarnar með 52,93% af greiddum atkvæðum á landsvísu eða 69,498,516 atkvæði, hann hlaut þá 365 af 538 atkvæðum kjörmannaráðs. McCain var í öðru sæti með 45,65% atkvæða á landsvísu og 173 atkvæði kjörmannaráðs. Í þriðja sæti var Ralph Nader með 0,56% atkvæða og 0 atkvæði kjörmannaráðs [22].

Obama var svo settur í embætti þann 20. janúar 2009 sem og varaforsetinn Joe Biden. Obama hafði sagt sig af þingi í nóvember 2008 til að undirbúa sig fyrir forsetaembættið, rétt fyrir ,,Lame Duck" tímabilið [23].

Svo miklar væntingar voru til Barack Obama, að ekki var víst að hann gæti risið undir þeim. Hann náði að heilla fólk um allan heim, meira að segja andstæðingar hans í Repúblikanaflokknum, þar á meðal. Bush og mótframbjóðandin John McCain gátu ekki annað en fagnað með honum þegar að hann fagnði sigrinum.

Endurkjör 2012[breyta]

4. apríl 2011 tilkynnti Obama að hann ætlaði að sækjast eftir endurkjöri. Hann sigraði forkosningar Demókrataflokksins auðveldlega og tryggði sér þau 2778 fulltrúaatkvæði nauðsynleg til sigurs 3. apríl 2012 tæpu ári eftir tilkynningu sína til endurkjörs. [24] [25]

Obama tilnefndi aftur Joe Biden sem varaforsetaefni og meðframbjóðanda sinn. Helstu keppinautar þeirra voru efni Repúblikana Mitt Romney fyrrum fylkisstjóri Massachusetts og varaforsetaefni hans Paul Ryan. Önnur framboð voru, Gary Johnson fyrir hönd Frjálshyggju flokksins, Jill Stein fyrir hönd Græna flokksins og Virgil Goode fyrir hönd stjórnarskrá flokksins.

Obama og Biden sigruðu með 51,06% greiddra atkvæða á landsvísu og 332 atkvæði kjörmannaráðs. Romney og Ryan enduðu með 47,20% atkvæða og 206 atkvæði kjörmannaráðs [26].



Eitthvað af því sem Barack Obama hefur gert í forsetaembætti.[breyta]

  • Endurbyggja skóla í New Orleans sem hafa skemst í fellibilinum Katrínu.
  • Enda notkun á pintingum.
  • Efla kennslu í leikskólum.
  • Bjóða upp á hágæða barnagæslu á viðráðalegu verði.
  • Minnka styrki til einkaaðila og styrkja frekar skólafólk.
  • Veita þeim sem þurfa að borga læknagjöf skattalækkun.
  • Krefjast þess að öll börn séu sjúkratryggð.
  • Stækka húsnæði fyrir heimilislausa.

Það sem helstu stjórnarmenn Íslands söguðu þegar Barack Obama var kosinn.[breyta]

  • Ólafur Ragnar Grímson foresti Íslands sendi nýkjörnum forseta heillaóskir fyrir hönd íslendinga, Ólafur bauðst til að deila reynslu okkar í því að glíma við fjármálakreppuna.
  • Geir H Haarde sagði að sigur hans væri merki um áhuga almenings og ákall eftir breytingum.
  • Ingibjörg Sólrún Gísladóttir sagði að kjör Obama myndu opna nýja möguleika fyrir okkur íslendinga.

Friðarverðlaun Nóbels[breyta]

Obama hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2009. Barack Obama fékk friðarverðlaun Nóbels fyrir það að stuðla að samvinnu milli þjóða. (...awarded to President Barack Obama for his extraordinary efforts to strengthen international diplomacy and cooperation between peoples.)

Tilvísanir[breyta]

  1. „Early life“, skoðað þann 21. nóvember 2014 2014.
  2. „Ann Dunham“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  3. „About Barack Obama“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  4. „Harward Law Review“, skoðað þann 21.nóvember 2014.
  5. „the White House“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  6. „Fægð og frami Baracks Obama“, skoðað þann 21.nóvember 2014.
  7. „About Barack Obama“, skoðað þann 14 nóvember 2014.
  8. Villa í Snið:Vefheimild: Gefa þarf upp báða stikana url og titill, skoðað þann 14. nóvember 2014.
  9. Villa í Snið:Vefheimild: Gefa þarf upp báða stikana url og titillJanny Scott. , skoðað þann 14 nóvember 2014.
  10. Villa í Snið:Vefheimild: Gefa þarf upp báða stikana url og titillMonica Davey. , skoðað þann 14 nóvember 2014.
  11. Villa í Snið:Vefheimild: Gefa þarf upp báða stikana url og titill, skoðað þann 14 nóvember 2014.
  12. Villa í Snið:Vefheimild: Gefa þarf upp báða stikana url og titill, skoðað þann 14 nóvember 2014.
  13. „Clinton endorses Obama, calls for party unity“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  14. „Obama sigraði for-kosningar“, skoðað þann 21 nóvember 2014.
  15. „Obama Chooses Biden as Running Mate“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  16. Alexandra Marks. „Soaring speech from Obama, plus some specifics“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  17. Jo Mannies. „At KC convention, Constitution Party picks pastor for president“. 21 Nóvember,
  18. CNN. „McKinney running for president as Green candidate“, skoðað þann 21 nóvember 2014.
  19. National Libertarian Party. „Libertarian Party selects Bob Barr as 2008 presidential nominee“, skoðað þann 21 Nóvember 2014.
  20. Jeanne Cummings. „Small donors rewrite fundraising handbook“, skoðað þann 21 Nóvember 2014.
  21. Federal Election Commission. „Summary Reports Search Results - 2007-2008 Cycle“, skoðað þann 21 Nóvember 2014.
  22. Federal Election Commission. „FEDERAL ELECTIONS 2008 Election Results for the U.S. President, the U.S. Senate and the U.S. House of Representatives“, skoðað þann 21 Nóvember 2014.
  23. Rauters. „Obama resigns Senate seat, thanks Illinois“, skoðað þann 21 nóvember 2014.
  24. „Obama announces re-election bid“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  25. „BREAKING: Obama clinches Democratic nomination“, skoðað þann 21. nóvember 2014.
  26. Federal Election Commission. „FEDERAL ELECTIONS 2012“, skoðað þann 21 nóvembar 2014.

Tenglar[breyta]

Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist



Fyrirrennari:
George W. Bush
Forseti Bandaríkjanna
(2009 – -)
Eftirmaður:
enn í embætti