Munur á milli breytinga „Blús“

Jump to navigation Jump to search
stafsetning
m (Removing Link GA template (handled by wikidata) - The interwiki article is not good)
(stafsetning)
:I’ll cut your wood so easy for you, you can’t help but say, „Hot Dog!““<ref>http://how-to-play-blues-guitar.com/blues-concepts/call-and-response/</ref>
 
Í byrjun blússtílsins voru [[gítar]], [[banjó]] og [[munnharpa]] hljóðfærin sem mest voru notuð og fylgdi þeim yfirleitt sóló[[söngvari]]. Þegar blúsinn varð vinsælli og færðist norðar bættust við fleiri hljóðfæri úr [[djass]]inuinum eins og [[trompet]], [[básúna]], [[klarinett]], [[píanó]] og [[kontrabassi]]. Algengasta uppbygginginn í blús er 12 takta blús. Hann notar tólf takta mynstur og er á sama tíma. Hann byrjar á ákveðnum grunntón í 4 takta, svo fer hann upp ummum fimmund í 2 takta svo kemur aftur grunntónninn í 4 takta, svo fer hann upp í sjöund í 1 takt og niður í fimmund í 1 takt og svo kemur yfirleitt eitthvað stutt millispil. Blús hefur hægan takt og textinn innheldur oft mikla depurð og líf svartra bandaríkamanna bæði fyrir og eftir þrælahald. Nafnið dregur líka merkingu sína af því hversu tilfinningaþrungin tónlistinntónlistin og textarnir geta verið. Á [[enska|ensku]] er blús ''blues'' og „feeling blue“ þýðir að líðavera illadapur.
 
== Upphaf ==
Tónlistarstefnan blús byggist á blús forminu en býr einnig yfir öðrum einkennum eins og sérstökum textum, bassa línum og hljóðfærum. Blús hefur margar undistefnur sem hafa verið mis vinsælar á mörgum tímabilum 20. aldarinnar. Fyrsta blúslagið sem gefið var úrút var lagið „[[Dallas Blues]]“ með [[Hart Wand]] árið [[1912]]. Fyrsta upptakan með svörtum bandaríkjamannabandaríkjamanni var gerð árið [[1920]], það var flutningur [[Mamie Smith]] á laginu „[[Crazy Blues]]“. Það var fyrsta blúslagið tilsem að nánáði heimsvinsældum. Uppruni blús er þó talinn ná lengra aftur, alveg að [[1890]]. Það eru því miður til fáar heimildir um það vegna mikils [[kynþáttahyggja|kynþáttamismunar]] innan bandaríksbandarísks samfélags á þeim tíma,. svörtuSvörtu fólki bauðst ekki menntun og skólaganga og því gátu þeir ekki skráð neinar heimildir um það sem þeir gerðu. [[Blind Lemon Jefferson]] var söngvari og gítarleikari frá [[Texas]]. Hann var fyrsti alvöru blússöngvarinn sem tók upp lag í alvöru upptökustúdíói.
 
== Saga ==
Umskiptin sem urðu á blús árið 1920 þegar hann fór að færast norðar og í þéttbýlariþéttbýlli svæði höfðihöfðu alltaf verið keyrð áfram af efnahagslegum ástæðum, eins og [[Kreppan mikla|kreppunni]]. Fólk fór að flytja frá dreifibýlumdreifibýli til þéttbýlis og tónlistin flaut með. Eftir [[seinni heimstyrjöldin]]a varð [[rafmagnsblús]] (e. ''electric blues'') vinsæll í borgum eins og [[Chicago]], [[Memphis]], [[Detroit]] og [[St. Louis]]. Í rafmagnsblús er notast viðnotaður [[rafmagnsgítar]]a, [[rafbassi|bassa]], [[tromma|trommur]] og stundum [[munnharpa|munnhörpur]]. Chicago varð miðpunktur rafmagnsblús varðog var hann síðar meir kallaður „Chicago blues“.
 
Árið [[1949]] fæddist ein af undirstefnum blús, [[ryþmablús]]. Sú stefna er enn þann dag í dag mjög vinsæl. [[Muddy Waters]] og [[Jimmy Reed]] urðu vinsælir blús tónlistarmenn, þeir fluttust báðir til Chicago í kreppunni og uppgvötuðu tónlistina. Blús hafði mikil áhrif á popptónlist í Bandaríkjunum á [[1951–1960|sjötta áratugnum]]. Í byrjum [[1961-1970|sjöunda áratugsins]] voru stefnur sem voruurðu fyrir áhrifum frá bandarískri blökkumannatónlist eins og [[rokk]]i og [[sálartónlist]] orðinorðinn partur af hefðbundinni amerískri popptónlist. Hvítir tónlistarmenn höfðu kynnt tónlistina til víðari áhorfendahóps, bæði í Bandaríkjunum og út fyrir þau. Hins vegar varð blúsinn sem gerði Muddy Waters og fleiri fræga ekki jafn vinsæll áfram. Nýjar tegundir blúsins urðu til og fóru að leiðast út í meira popp og rokk.
 
Síðan árið [[1980]] hefur verið endurvakning á upprunalega blúsnumblúsinum á meðal ungra amerískra blökkumanna, þá aðallega í [[Jackson]] í [[Mississippi]] og á þeim slóðum. Á [[1981–1990|níunda áratugnum]] hélt blúsinn áfram bæði í hefðbundnu formi og nýju.
 
== Áhrif ==
Blús hafði mikil áhrif á tónlist víðsvegar um heiminn. Evrópsk þjóðlagatónlist hafði lítið sem ekkert breyst í gengumgegnum árin áður en að blús fór að hafa áhrif á hana. Blústónlistarstíll (12 takta blús) hefur verið fyrirmynd fyrir margar aðrar stefnur svo sem rokk, djass og [[popptónlist|popp]]. Áberandi djass-, þjóðlaga- og rokktónlistaflytjendurrokktónlistarflytjendur eins og [[Louis Armstrong]], [[Duke Ellington]], [[Miles Davis]] og [[Bob Dylan]] hafa allir flutt þýðingarmikil blúslög. Blúsballöður eins og „[[Since I Fell For You]]“ og „[[Please Send Me Someone to Love]]“ og fleiri popp lög notast við 12 takta skalannformið. Blúsinn á sér margar undirstefnur:
 
* [[Afrískur blús]]
12.739

breytingar

Leiðsagnarval