Fara í innihald

Forseti Finnlands

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Forseti Lýðveldisins Finnlands
Suomen tasavallan presidentti
Republiken Finlands president
Forsetafáni
Núverandi
Alexander Stubb

síðan 1. mars 2024
Framkvæmdaarmur ríkisstjórnar Finnlands
Skrifstofa forseta Finnlands
GerðÞjóðhöfðingi
Opinbert aðsetur
Skipaður afKjósendum í beinum kosningum
KjörtímabilSex ár,
allt að tvö kjörtímabil í röð
LagaheimildStjórnarskrá Finnlands (2000)
Stofnun26. júlí 1919; fyrir 106 árum (1919-07-26)
Fyrsti embættishafiKaarlo Juho Ståhlberg
StaðgengillForsætisráðherra Finnlands
Laun160.000 á ári[1]
VefsíðaHeimasíða forseta Finnlands

Forseti Lýðveldisins Finnlands (finnska: Suomen tasavallan presidentti; sænska: republiken Finlands president) er þjóðhöfðingi Finnlands. Núverandi forseti er Alexander Stubb, sem tók við embætti 1. mars 2024 eftir sigur sinn í forsetakosningum Finnlands sama ár.[2]

Forsetinn er þjóðkjörinn í almennum kosningum til sex ára kjörtímabils. Frá árinu 1994 má ekki kjósa forseta til fleiri en tveggja kjörtímabila í röð. Forsetinn verður að vera fæddur finnskur ríkisborgari. Forsetaembættið var stofnað með stjórnarskrá Finnlands árið 1919. Samkvæmt stjórnarskránni fer ríkisstjórn Finnlands með framkvæmdavaldið ásamt forsetanum og sá síðarnefndi fer aðeins með takmörkuð völd. Forsetinn er formlega æðsti maður ríkisins, á undan forseta þings og forsætisráðherra.[3]

Mestalla sögu sína frá sjálfstæði var Finnland forsetaþingræði þar sem forsetinn fór með veruleg völd bæði í innanríkis- og utanríkismálum en völd embættisins voru skert með stjórnarskrárbreytingum árin 1991, 2000 og 2012 og landið fært nær því að vera þingræði. Forsetinn ber enn ábyrgð á utanríkisstefnu landsins í samráði við ríkisstjórnina og er æðsti yfirmaður finnska hersins.

Tilvísanir

[breyta | breyta frumkóða]
  1. „Palkkio ja eläke“. Presidentti.
  2. Pekkarinen, Virpi (15 febrúar 2024). „President of the Republic of Finland to be inaugurated on 1 March 2024“. Tasavallan presidentti Sauli Niinistö (bandarísk enska). Sótt 19 janúar 2025.
  3. Maassa maan tavalla – tunne säännöt ja onnistu. Ulkoasiainministeriön protokollapalvelut (finnska). Ulkoasiainministeriö. 2008. ISBN 978-952-281-173-8.