Finnsk-úgrísk tungumál

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita

Finnsk-úgrísk tungumál er málaflokkur sem tilheyrir úrölskum tungumálum og skiptist hann í tvo meginhópa, finnsk tungumál og úgrísk tungumál. Þau sem eru af finnskum stofni eru töluð á svæðinu á milli norður Noregs og Hvítahafs, í Finnlandi, í Eistlandi og í vissum hlutum Rússlands. Aðaltungumálið af finnskum stofni er finnska, en hún hefur 5,5 milljónir mælenda í Finnlandi, Svíþjóð, Rússlandi og Bandaríkjunum. Eistneska hefur um 1 milljón mælenda, aðallega í Eistlandi. Um 25.000 manns tala samísku (áður þekkt sem lappneska) í Norður-Skandinavíu.

Helsta tungumálið af úgrískum stofni er ungverska, en hana tala um 11 milljónir manna í Ungverjalandi og aðrar 3 milljónir á nágrannasvæðum. Tvö önnur úgrísk tungumál eru Khanty (eða Ostyak), með 13.000 mælendur og Mansi (eða Vogul) með 3000 mælendur. Bæði síðarnefndu málin eru töluð austan Úralfjalla á svæðinu í kringum ána Ob.

Þau mál sem standa eftir innan finnsk-úgríska málahópsins eru töluð í Rússlandi. Kirjálska, vepsíska, ingríska, líflenska og votíska eru töluð á Kólaskaga í norðri og suðureftir í átt að Rígaflóa. Af fyrrnefndum málum er kirjálska útbreiddasta málið með yfir 100.000 mælendur. Vespísku tala um 2000 manns. Mjög fáir tala ingrísku, líflensku og votísku og eru þau líkast til deyjandi tungumál.

Auk þessa eru í kringum miðbik árinnar Volgu í Rússlandi töluð mál eins og Mordvin (eða Erza), Mari (eða Cheremis), Údmúrtíska (eða Votyak) og Kami (eða Zyryan). Mordvin er útbreiddasta málið með um 800.000 mælendur, Mari um 600.000 mælendur, Údmúrtíska 500.000 mælendur og Komi um 250.000 mælendur.