Ferðaþjónusta á Íslandi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Bílastæði við Gullfoss árið 2017.
Lundabúð.
Göngufólk á Laugaveginum.
Skemmtiferðaskip í Grundarfirði.

Ferðaþjónusta á Íslandi er ört vaxandi atvinnugrein sem hefur öðlast aukið mikilvægi undanfarin ár. Árið 2002 var ferðaþjónusta næstmikilvægasta útflutningsgreinin á Íslandi á eftir sjávarútvegi og árið 2017 hafði hún tekið fram úr útflutningi sjávarafurða og var orðin mikilvægasta útflutningsgrein landsins. Heimsóknum erlendra ferðamanna til Íslands fjölgaði lengi eftir veldisfalli. Þótt fáir sæki landið heim í samanburði við önnur Evrópulönd er hlutfall ferðafólks hátt miðað við íbúafjölda. Árið 2022 var fjöldi erlendra ferðamanna 2,1 milljón. Til samanburðar komu rétt rúmlega 300 þúsund erlendir gestir til landsins um Keflavíkurflugvöll árið 2003.

Samkvæmt Hagstofu Íslands var hlutur ferðaþjónustu í vergri landsframleiðslu 7,4% árið 2022[1] og hlutfall af útflutningstekjum 23%.[2] Árið 2020 voru fyrirtæki í einkennandi greinum ferðaþjónustu á Íslandi rúmlega 4 þúsund talsins og hlutfall mannafla starfandi í þessum geira 11%. Árið 2022 var ársvelta ferðaþjónustufyrirtækja 750 milljarðar króna.

Ferðaþjónustan átti stóran þátt í endurreisn íslensks efnahagslífs eftir Bankahrunið 2008. Hún varð að sama skapi fyrir miklu áfalli í Kórónaveirufaraldrinum 2019-2021.

Helstu greinar ferðaþjónustu á Íslandi eru náttúrutengd ferðaþjónusta, ævintýraferðamennska og menningartengd ferðaþjónusta auk ýmissar starfsemi í kringum námsferðir, viðskiptaferðir, ráðstefnuferðir, tónleikaferðir, komur skemmtiferðaskipa, og þar fram eftir götunum. Nýjar greinar ferðaþjónustu sem hafa rutt sér til rúms á 21. öld eru kvikmyndaferðamennska og hinsegin ferðaþjónusta.

Helstu áfangastaðir ferðafólks á Íslandi eru meðal annars Reykjavík, Þingvellir, Gullfoss, Geysir, Jökulsárlón, Bláa lónið, Skógar, Skaftafell og Ásbyrgi. Aukin umferð til staða eins og Kirkjufells, Seljalandsfoss, Sólheimasands og Reynisfjöru hafa valdið vandræðum þar sem innviði vantar.

Ferðafélag Íslands er elsta ferðafélag landsins, stofnað árið 1927. Meðal stærstu ferðaþjónustufyrirtækja á Íslandi eru opinbera hlutafélagið Isavia, flugfélögin Icelandair og Play Air, rútufyrirtækin Hópbílar og Reykjavík Excursions, Bílaleiga Akureyrar, hótelkeðjan Center Hotels, afþreyingarfyrirtækið Bláa lónið og fleiri.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. „Ferðaþjónustureikningar“. hagstofa.is. Sótt 1.7.2023.
  2. „Valdir liðir útflutnings vöru og þjónustu“. hagstofa.is. Sótt 1.7.2023.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]