Engilfrísnesk tungumál

Engilfrísnesk tungumál
Ætt	Indóevrópskt  Germanskt   Vesturgermanskt    Norðursjávartungumál     Engilfrísnesk tungumál
Undirflokkar	Enskt Frísneskt
Áætluð drefing engilfrísneskra mála í Evrópu í dag. Enskt   Enska   Skoska Frísneskt   Vesturfrísneska   Norðurfrísneska   Saterfrísneska Á skyggðum svæðum er fjöltyngi víðtækt.

Engilfrísnesk tungumál er hópur vesturgermanskra tungumála sem felur í sér fornensku, fornfrísnesku og tungumálin sem eiga rætur að rekja til þeirra. Engilfrísneska tungumálaættin lítur svona út:

• Engilfrísneskt
  • Enskt
    • Enska
    • Skoska
    • Yola (útdautt)
  • Frísneskt
    • Vesturfrísneska
    • Saterfrísneska
    • Norðurfrísneska

Engilfrísnesk tungumál hafa nokkur sérkenni sem aðskilja þau frá hinum vesturgermönsku málunum varðandi t.d. meðhöndlun nefhljóða á undan önghljóðum og framgómun frumgermanska samhljóðsins *k á undan frammæltum sérhljóðum:

• enska cheese „ostur“, vesturfrísneska tsiis sbr. hollensku kaas, lágþýsku Kees, þýsku Käse; eða
• enska church „kirkja“, vesturfrísneska tsjerke sbr. hollensku kerk, lágþýsku Kerk, Kark, þýsku Kirche.

Þó að báðar greinar engilfrísnesku ættarinnar eiga sameiginlegan uppruna hafa þær skilist mikið, að mestu leyti vegna áhrifa fornnorrænu og frönsku á ensku og samsvarandi áhrifa hollensku og lágþýsku á frísnesku. Afleiðingin er sú að frísneska, hollenska og lágþýskar mállýskur eiga meira sameiginlegt en frísneska og enska, og þannig eru frísneskar mállýskur hluti af vesturgermanskri mállýskusamfellu.

Samanburður

Eftirfarandi er listi yfir töluorð á engilfrísneskum málum:

Tungumál 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Enska one two three four five six seven eight nine ten Skoska ane ae* twa three fower five sax seiven aicht nine ten Yola oan twye dhree vour veeve zeese zeven ayght neen dhen Vesturfrísneska ien twa trije fjouwer fiif seis sân acht njoggen tsien Saterfrísneska aan twäi twäin twoo träi fjauwer fieuw säks soogen oachte njugen tjoon Norðurfrísneska iinj ån tou tuu trii tra fjouer fiiw seeks soowen oocht nüügen tiin

• Ae [/eː/], [/jeː/] er lýsingarorð notað á undan nafnorðum.

Samanburður á frísnesku við ensku, hollensku og þýsku

Frísneska	Enska	Hollenska	Þýska	Íslenska
dei	day	dag	Tag	dagur
rein	rain	regen	Regen	regn/rigning
wei	way	weg	Weg	vegur
neil	nail	nagel	Nagel	nagli
tsiis	cheese	kaas	Käse	ostur
tsjerke	church kirk (Scotland)	kerk	Kirche	kirkja
tegearre	together	samen tezamen tegader (úrelt)	zusammen	saman
sibbe	sibling	sibbe (úrelt)	Sippe	systkin
kaai	key	sleutel	Schlüssel	lykill
ha west	have been	ben geweest	bin gewesen	hef verið
twa skiep	two sheep	twee schapen	zwei Schafe	tvær kindur
hawwe	have	hebben	haben	hafa
ús	us	ons	uns	okkur (oss)
hynder	horse	paard / ros	Pferd / Ross	hestur / hross
brea	bread	brood	Brot	brauð
hier	hair	haar	Haar	hár
ear	ear	oor	Ohr	eyra
doar	door	deur	Tür	dyr
grien	green	groen	Grün	grænn
swiet	sweet	zoet	süß	sætur
troch	through	door	durch	í gegnum
wiet	wet	nat	nass	blautur
each	eye	oog	Auge	auga
dream	dream	droom	Traum	draumur

Tengt efni

• Háþýsk tungumál
• Lágfrankísk tungumál
• Norðursjávartungumál