Önghljóð

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Myndunarháttur

Önghljóð er samhljóð myndað með því að þrengja að loftstraumnum frá lungum þegar tvö talfæri koma saman. Til dæmis getur lægri vörin farið upp gegn efri tönnunum og myndað [f]; bakhlið tungunnar getur farið upp gegn gómfyllunni og myndað [x] (eins og í þýska orðinu Bach); eða getur síða tungunnar farið upp að jöxlunum og myndað [ɬ] (eins og í siglt).

Flokkun[breyta | breyta frumkóða]

Blístursmæld önghljóð[breyta | breyta frumkóða]

Raddað Óraddað
Lýsing IPA Lýsing IPA
raddað tannbergsmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|z]] óraddað tannbergsmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|s]]
raddað tannmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]] óraddað tannmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]]
raddað apicoalveolar önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]] óraddað apicoalveolar önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]]
raddað postalveolar önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]] óraddað postalveolar önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]]
raddað tanngómmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʒ]] óraddað tanngómmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʃ]]
raddað alveolo-palatal önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʑ]] óraddað alveolo-palatal önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɕ]]
raddað rismælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʐ]] óraddað rismælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʂ]]

Miðmæld óblístursmæld önghljóð[breyta | breyta frumkóða]

Raddað Óraddað
Lýsing IPA Lýsing IPA
raddað tvívaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|β]] óraddað tvívaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɸ]]
raddað tannvaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|v]] óraddað tannvaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|f]]
raddað tunguvaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ð̼]] óraddað tunguvaramælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|θ̼]]
raddað tannmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ð]] óraddað tannmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|θ]]
raddað tannbergsmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ð̠]] óraddað tannbergsmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|θ̠]]
raddað sveiflumælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|]] óraddað sveiflumælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|r̝̊]]
raddað framgómmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʝ]] óraddað framgómmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ç]]
raddað gómfyllumælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɣ]] óraddað gómfyllumælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|x]]
óraddað palatal-vela önghljóð (umdeilt) [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɧ]]
óraddað vara- og gómmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|χ]]
óraddað úfmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ħ]]
óraddað kokmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʜ]]

Hliðmæld önghljóð[breyta | breyta frumkóða]

Raddað Óraddað
Lýsing IPA Lýsing IPA
raddað tannbergsmælt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɮ]] óraddað tannbergsmælt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɬ]]
óraddað rismælt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ɬ̥˔]]
óraddað framgómmælt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʎ̥˔]]
raddað gómfyllumæt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʟ̝]] óraddað gómfyllumæt hliðmælt önghljóð [[Hjálp:Alþjóðlega hljóðstafrófið|ʟ̝̊]]

Gerviönghljóð[breyta | breyta frumkóða]

  Þessi málfræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.