John F. Kennedy

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg

John Fitzgerald Kennedy (29. maí 191722. nóvember 1963) var 35. forseti Bandaríkjanna en hann gegndi því embætti frá 20. janúar 1961 þar til hann var myrtur í Dallas í Texas 22. nóvember 1963.

Æviágrip[breyta]

John Fitzgerald Kennedy fæddist í Brookline í Massachusetts ríki þann 29. maí árið 1917. Hann var kaþólskur af írskum ættum og útskrifaðist með próf í stjórnmálafræði frá Harvard-háskóla árið 1940. Hann gengdi herþjónustu í seinni heimstyrjöldinni sem yfirmaður á tundurskeytabát í Kyrrahafinu og sat á Bandaríkjaþingi frá árinu 1947 til ársins 1960 er hann var kjörinn forseti. Kennedy kvæntist Jacqueline Bouvier þann 12. september árið 1953 og eignuðust þau tvö börn: Caroline Bouvier Kennedy, sem fæddist árið 1957, og John F. Kennedy yngri, sem fæddist árið 1960.

Þingmaður[breyta]

Eftir að hafa lokið herþjónustu í seinni heimsstyrjöldinni sneri hann sér að stjórnmálum. Fyrir tilstilli og stuðning föður síns, Josephs P. Kennedy eldri sem var mjög valdamikill og er talinn hafa beitt sér óeðlilega fyrir son sinn[1], náði hann kjöri fyrir demókrata til fulltrúadeildar Bandaríkjaþings árið 1947. Hann sat þar til ársins 1953 þegar hann var kjörinn öldungadeildarþingmaður fyrir Massachusetts. Hann gengdi þeirri stöðu uns hann var kjörinn forseti árið 1960 þegar hann sigraði frambjóðanda repúblíkana, Richard M. Nixon með litlum mun.

Forsetatíð[breyta]

Kennedy var næst yngstur til að gegna embætti forseta, á eftir Theodore Roosevelt og yngstur til að vera kjörinn, 43 ára. Af málum sem settu mark sitt á valdatíð hans má nefna Svínaflóainnrásina, Kúbudeiluna[2] svokölluðu, þegar Sovétmenn hófu flutning kjarnorkuflauga til Kúbu, bygging Berlínarmúrsins, geimkapphlaupið við Sovétríkin, mannréttindabaráttu Bandaríkjamanna af afrískum uppruna og upphaf Víetnamstríðsins. Kennedy þótti hófsamur í skoðunum og viljugur til friðsamlegra lausna á vandamálum sem meðal annars sýndi sig í Kúbudeilunni. Einnig hafa ýmsir haldið því fram átökin í Víetnam hefðu ekki þróast út í það mikla stríð sem varð ef Kennedy hefði náð að sitja út kjörtímabil sitt til ársins 1964[3].

Fræg eru orð sem hann mælti í innsetningarræðu sinni: „Spurðu ekki hvað land þitt getur gert fyrir þig heldur hvað þú getur gert fyrir land þitt“[4].

Morðið á Kennedy[breyta]

Kennedy var ráðinn af dögum þann 22. nóvember 1963 í Dallas í Texasríki í Bandaríkjunum. Lee Harvey Oswald sem ákærður var fyrir morðið var myrtur tveimur dögum síðar af Jack Ruby, áður en réttað var yfir honum. Í kjölfarið fór fram mikil rannsókn á vegum FBI og Warren-nefndarinnar og úrskurðaði hún að Oswald hefði verið einn að verki. Miklar getgátur hafa þó ávalt verið um að svo hafi ekki verið og árið 1976 var sett á fót sérstök rannsóknarnefnd (e. HSCA) á vegum fulltrúadeildar Bandaríkjaþings sem rannsaka átti meðal annars morðið á Kennedy. Nefndin komst að þeirri niðurstöðu að Lee Harvey Oswald hefði verið að verki en líklega sem hluti af samsæri, án þess að getið væri sérstaklega um hverjir hefðu átt þar hlut að máli[5].

Tilvísanir[breyta]

  1. (1. september 1998) The Dark Side Of Camelot. Back Bay Books. ISBN 0316360678. 
  2. Róbert F. Sigurðsson. „Um hvað snerist Kúbudeilan?“. Vísindavefurinn 16.9.2009. http://visindavefur.is/?id=51907. (Skoðað 24.7.2012).
  3. „If Kennedy Had Lived“. Skoðuð 30. september 2010.
  4. „John F. Kennedy“. Skoðuð 29. september 2010.
  5. „Report of the Select Committee on Assassinations of the U.S. House of Representatives“. Skoðuð 30. september 2010.

Tenglar[breyta]

Einkennismerki Wikitilvitnunar
Wikivitnun er með safn tilvitnana á síðunni
Einkennismerki Wikitilvitnunar
Wikivitnun er með safn tilvitnana á síðunni


Fyrirrennari:
Dwight D. Eisenhower
Forseti Bandaríkjanna
(1961 – 1963)
Eftirmaður:
Lyndon B. Johnson