Zaporízjzja

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Над проспектом Металургів.jpg
Панорама Січі.jpg
Башта та заводи.jpg
Zaporizja
Герб Запорожья 2003 года.svg
Zaporízjzja is located in Úkraína
Zaporízjzja
Land Úkraína
Íbúafjöldi 764.000 (2018)
Flatarmál 334 km²
Póstnúmer 69000—499

Zaporízjzja (úkraínska: Запоріжжя) er borg í Suður-Úkraínu. Borgin er sjötta stærsta borg Úkraínu. Í borginni búa um 760 þúsund manns[1] og er hún stjórnarsetur fyrir Zaporízjzja-fylki (úkraínska: Запорізька область, Zaporizka oblast). Borgin liggur í suðurhluta landsins víð fljótið Dnjepr.

Saga[breyta | breyta frumkóða]

Elstu heimildir um borgina eru frá árinu 952[2]. Á tímum Garðaríki á yfirráðasvæði nútímaborgar voru þveranir yfir Dnjepr í landnám Protoltja á suðurhluta eyjunnar Khortytsia.

Borgin hét Aleksandrovsk frá 1770 til 1920 þegar hún var hluti af Rússneska keisaradæminu. Á sovéttímanum varð borgin mikilvæg iðnaðarborg. Í seinni heimsstyrjöld héldu Þjóðverjar borginni í 2 ár og eyðilögðu verksmiðjur þegar þeir hörfuðu.

Í innrás Rússa í Úkraínu 2022 héldu Rússar kjarnorkuverinu nálægt borginni sem er það stærsta í Evrópu.

Landfræði[breyta | breyta frumkóða]

Brú yfir Danparfljót við Zaporízjzja

Zaporízjzja er 444 km suðaustan af Kænugarði. Í gegnum borgina rennur Dnjepr sem tæmist í Svartahaf og tengir borgina við Svartahafið og Asovshafið. Borgin liggur á meginlandsloftslagssvæðinu sem einkennist af heitum sumrum með lítilli úrkomu. Loftslag er þurrt og er meðalhiti á sumrin +22 °C og á veturna –2.7 °C.

Veðuryfirlit

Janúar Febrúar Mars Apríl Maí Júní Júlí Ágúst September Október Nóvember Desember
 Hæsti meðalhiti 2,6 4,8 10,4 16,8 22,2 27,5 31,2 31,0 27,1 20,1 12,2 3,7
 Lægsti meðalhiti −6,1 −5,8 −0,1 5,2 9,1 12,9 16,6 15,9 11,5 6,6 −1,4 −3,2
 Úrkoma 30,2 33,2 52,3 62,2 45,6 14,2 5,5 2,1 4,4 21,8 40,0 29,7
 Línurit hitastig í °C • mánuðarúrkoma í mm
 
 
30
 
3
-6


 
 
33
 
5
-6


 
 
52
 
10
-0


 
 
62
 
17
5


 
 
46
 
22
9


 
 
14
 
28
13


 
 
5.5
 
31
17


 
 
2.1
 
31
16


 
 
4.4
 
27
12


 
 
22
 
20
7


 
 
40
 
12
-1


 
 
30
 
4
-3


Hverfaskipting[breyta | breyta frumkóða]

Borginni er skipt í 7 stjórnsýsluumdæmi:

  1. Oleksandrívskyj
  2. Zavodskyj
  3. Komunarskyj
  4. Dníprovskyj
  5. Voznesenívskyj
  6. Chortyckyj
  7. Sjevtjenkívskyj
Stjórnsýslusvið borgarinnar

Íbúar hverfanna í borginni Zaporízjzja frá og með 1. nóvember 2015[1]:

Nafn Fjöldi, einstaklingar Hlutfall
1 Oleksandrívskyj 68 666 9,06 %
2 Zavodskyj 50 750 6,7 %
3 Komunarskyj 133 752 17,64 %
4 Dníprovskyj 135 934 17,95 %
5 Voznesenívskyj 101 349 13,37 %
6 Chortyckyj 115 641 15,27 %
7 Sjevtjenkívskyj 151 558 20,0 %

Efnahagsmál[breyta | breyta frumkóða]

  • Málmvinnsla
  • Vélaverkfræði
  • Orkuframleiðsla
  • Rannsóknarstofnanir

Borgarstjórn[breyta | breyta frumkóða]

Ráðhúsið í Zaporízjzja

Zaporízjzja er stjórnarsetur fyrir Zaporízjzja-sýslu.

Menntun[breyta | breyta frumkóða]

Zaporizjzja þjóðháskólinn
  • Zaporizjzja þjóðháskólinn (úkraínska Запорізький Національний Університет)
  • Zaporizjzja Fjölbrautaskólaháskólinn (úkraínska Національний університет «Запорізька політехніка»)
  • Zaporizjzja Læknaháskólinn (úkraínska Запорізький державний медичний університет)
Nýi flugvöllurinn, Zaporizjzja 2020

Vinabæir[breyta | breyta frumkóða]

Myndasafn[breyta | breyta frumkóða]

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

  1. 1,0 1,1 Головне управління статистики у Запорізькій області — Чисельність населення м. Запоріжжя
  2. Запорізька містька рада (júni 2014). „Про затвердження звіту робочої групи із уточнення дати заснування м. Запоріжжя“ (úkraínska). Запорізька міська рада. Офіційний сайт.

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]

  Þessi landafræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.