Atlantshafsbandalagið

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
NATÓfundur í Prag 2002.

Atlantshafsbandalagið (einnig NATÓ eftir enskri skammstöfun á nafni þess: North Atlantic Treaty Organisation eða OTAN eftir franskri skammstöfun á heiti þess, (l'Organisation du Traité de l'Atlantique Nord)) er hernaðarbandalag. Skrifað var undir stofnsáttmála bandalagsins í Washington D.C. 4. apríl 1949.

Kjarni bandalagsins er 5. grein stofnsáttmálans þar sem því er lýst yfir að árás á eitt bandalagsríki í Evrópu eða Norður-Ameríku jafngildi árás á þau öll. Sú grein var hugsuð til að gera Sovétríkjunum það ljóst að innrás inn í Vestur-Evrópu jafngilti stríðsyfirlýsingu við Bandaríkin og allan hernaðarmátt þeirra. Á móti stofnuðu Sovétríkin ásamt leppríkjum sínum í Austur-Evrópu Varsjárbandalagið. Innrás Sovétmanna varð þó aldrei að veruleika og 5. greinin hefur aðeins verið notuð einu sinni en það var 12. september 2001 eftir hryðjuverkaárás á Bandaríkin.

Aðild Íslands að NATO[breyta]

Lög um inngöngu Íslands í NATO voru samþykkt á Alþingi, 30. mars 1949. Talsverðar óeirðir urðu í samband við það á Austurvelli. NATO ásamt Bandaríkjaher rak Keflavíkurstöðina á Miðnesheiði frá 1951 til 2006.

Aðildarríki[breyta]

Aðildarríki Atlantshafsbandalagsins (2004) sjást hér blálituð.
Stofnfélagar (1949): Ríki sem fengu inngöngu síðar:

Þýskaland gekk í sambandið sem Vestur-Þýskaland, landsvæðið sem áður var Austur-Þýskaland varð hluti af NATÓ með sameiningu þýsku ríkjanna árið 1990.

Tenglar[breyta]