Xi Jinping

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Þetta er kínverskt nafn: kenni- eða fjölskyldunafnið er Xi, eiginnafnið er Jinping.


Xi Jinping (习近平) núverandi varaforseti Kína er talinn líklegur til að leiða næstu valdakynslóð þessa fjölmennasta ríkis veraldar.

Xi Jinping (einfölduð kínverska: 习近平) ; f. 1. júní 1953) er mjög háttsettur leiðtogi Alþýðulýðveldisins Kína. Hann er varaforseti landsins og varaformaður hinnar valdamiklu Hernaðarnefndar Kommúnistaflokks landsins. Hann er skólastjóri Flokksskóla miðstjórnar Kommúnistaflokks Kína, á sæti í fastanefnd miðstjórnar flokksins sem er í raun valdamesta stofnun ríkisins. Hann er jafnframt líklegur til að leiða næstu valdakynslóð Kína.

Sem sonur kommúnista Xi Zhongxun þjónað Xi Jinping að mestu leyti í Fujian héraði í upphafi ferils síns, og var síðar skipaður flokksleiðtogi yfir Zhejiang héraðinu, og síðar sem flokksleiðtogi Shanghai í kjölfar brottvikningar Chen Liangyu. Hann varð þekktur fyrir frjálslynda stefnu, en sterka andstöðu við spillingu. Hann var talsmaður umbóta í stjórnmálum og í átt vil markaðshagkerfis.

Æskuár[breyta]

Xi Jinping er fæddur í höfuðborginni Beijing 1. júní 1953. Rætur forfeðra hans liggja þó samkvæmt kínverskri venju í Fuping-sýslu í Shaanxi-héraði. Hann er yngsti sonur Xi Zhongxun (1913-2002), eins af stofnendum skæruliðahreyfingar kommúnista í Shaanxi-héraði í norðurhluta Kína, fyrrum varaforsætisráðherra og taldist til fyrstu valdakynslóðar Kína með Maó. Xi Zhongxun starfaði sem yfirmaður áróðursdeildar kommúnistaflokksins og síðar varaformaður þing Kommúnistaflokksins. Þegar Xi var tíu ára lenti faðir hans í „hreinsunum“ menningarbyltingar Maós Zedong og var sendur til starfa í verksmiðju í Luoyang og síðan í fangelsi árið 1968. Hann kom aftur inn í stjórnmálin, nú sem einn lærifeðra verðandi leiðtoga Kína á borð við Hu Jintao núverandi foreta og Wen Jiabao núverandi forsætisráðherra. Að auki var það Xi Zhongxun sem lagði til og kom í framkvæmd uppbyggingu Shenzhen sem fyrsta „fríverslunarsvæðinu“ í Alþýðulýðveldinu Kína. Það varð síðan öðrum svæðum fyrirmynd.

Á meðan Xi Zhongxun var „hreinsaður“ í menningarbyltingunni naut sonurinn ekki verndar föður síns og var sendur í vinnu í Yanchuan-sýslu í Shanxi-héraði, árið 1969. Hann varð þar síðar flokksritari í framleiðsluteymi sem hann gegndi til 22 ára aldurs.

Á árunum 1975 til 1979 nam Xi Jinping efnaverkfræði við hinn virta Tsinghua-háskóla í Beijing. Það hefur vakið spurningar um fyrrum menntun hans þar sem hann hafi hvorki lokið menntaskóla. Hann lauk síðan doktorsnámi við sama háskóla árið 2002 þrátt fyrir að hafa ekki lokið meistaraprófi.

Á árunum 1979 til 1982 starfaði Xi Jinping sem ritari hans fyrir Geng Biao fyrrum undirmann föður síns. Geng Biao gegndi þá stöðu varaforsætisráðherra og framkvæmdastjóra og framkvæmdastjóra herráðsins.

Flokksframi[breyta]

Xi gekk til liðs við Æskulýðshreyfingu Kommúnistaflokksins árið 1971 og í Kommúnistaflokk Kína árið 1974. Árið 1982 var hann sendur til Zhengding-sýslu í Hebei sem flokksritari. Xi starfaði síðan í fjórum héruðum á pólitískum ferli sínum: Shaanxi, Hebei, Fujian og Zhejiang.

Xi gegndi stöðu flokksleiðtoga flokksnefndar Fuzhou sveitarfélagsins og varð síðan forseti flokkskólans í Fuzhou árið 1990. Árið 1999 var hann gerður að aðstoðarríkisstjóra Fujian héraðs og ríkisstjóra þar ári síðar. Þar beitti hann sér meðal annars fyrir því að fjárfesta að frá Taiwan og efla frjálsara markaðshagkerfi. Í febrúar árið 2000 sem hann og flokksritari héraðsins Chen Mingyi kallaðir fyrir fjóra æðstu menn í framkvæmdanefnd miðstjórnar Kommúnistaflokks Kína þá Jiang Zemin forseti, Zhu Rongji forsætisráðherra, Hu Jintao varaforseta og Wei Jianxing yfirmann aganefndar Kommúnistaflokksins til að meta Yuanhua hneyksli, sem fjallaði um smygl, mútur og spillingu innan Xiamen fríverslunarsvæðisins undir forystu athafnamannsins Lai Changxing.

Árið 2002 tók Xi við háttsettum stöðum á vegum ríkisins og Kommúnistaflokksins í Zhejiang héraði. Að lokum tók hann forystuhlutverk í héraðinu sem flokksleiðtogi. Hann varð síðan varamaður 15 þing Kommúnistaflokksins og sem aðalmaður á því 16. Það opnaði leið hann inn í landsmálin. Undir stjórn Xi var Zhejiang, áfram eitt af auðugustu héruðum Kína og að meðaltali með 14% efnahagslegan vöxt á ári. Ferill hans í Zhejiang byggði á mjög eindreginni andstöðu gegn spilltum embættismönnum, nokkuð sem kom honum að í innlendum fjölmiðlum og vakti athygli æðstu leiðtoga Kína.

Eftir brottrekstur Chen Liangyu sem flokkleiðtoga Shanghai í september 2006 vegna hneykslis sem upp kom vegna lífeyrissjóðs, var Xi fluttur til Shanghai í mars 2007 til að taka við flokksleiðtogi Shanghai. Þessi skipun sýndi að Xi naut stuðnings flokksforystunnar. Í Shanghai sýndi hann varkárni í að tengjast umdeildum málum og fylgdi flokkslínum hvívetna. Hann tengdist þar engum alvarlegum hneykslismálum eða naut alvarlegar pólitískar stjórnarandstöðu.

Hann var efni í leiðtoga „næstu valdakynslóð“ þessa fjölmennasta ríkis veraldar.

Fjölskylduhagir[breyta]

Xi giftir árið 1987 Peng Liyuan, frægri söngkona kínverskrar þjóðlagatónlistar. Það var annað hjónaband hans. Peng Liyuan er afar vel þekkt í Kína í raun þekktari en eiginmaður hennar. Vegna starfa sinna búa hjónin ekki mikið saman. Saman eiga þau dótturina Xi Mingze sem er gjarnan kölluð Xiao Muzi.

Heimildir[breyta]

Tengt efni[breyta]