Skurður

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Síki í Feneyjum.

Skurður eða síki er manngerður farvegur sem oft tengist við vötn, ár eða höf. Til eru þrjár megingerðir skurða; framræsluskurðir til að veita vatni frá tilteknum svæðum, áveituskurðir til að veita vatni að tilteknum svæðum og skipaskurðir fyrir farþega- eða flutningaskip. Skipaskurðir eru oft ár sem eru breikkaðar eða aðrar hindranir fjarlægðar til að gera þær siglingahæfar; á þeim er oft margra þrepa skipastigar. Minni skurðir af þessu tagi geta borið smábáta og pramma, en stærri skipaskurðir bera stór flutningaskip.

Nokkrir frægir skipaskurðir[breyta]

Canal de la Peyrade, Sète, Hérault 01.jpg
  • Dortmund-Emsskurðurinn: lokuskipaskurður í vestur Þýskalandi, frá Dortmund í Ruhrhéraði til Emden við Norðursjó; um 269 km; liggur hæst í 70 m hæð; gerður 1892-99; fær skipum innan við 1350 t. Dortmund-Emsskurðurinn tengist fljótunum Rín og Weser með hliðarskurðum.
  • Egðuskurður: Slésvíkur-Holtsetalandsskurður: 34 km langur skipaskuður sem danska stjórnin lét grafa 1777-84, milli Kílarfjarðar og árinnar Egðu; varð hluti af Kílarskurði 1887.
  • Gautaskurður: skipaleið í Suður Svíþjóð, milli Vænis (Vänern) og Eystrasalts; 182 km langur, þar af eru skipaskurðir 87 km en að öðru leyti liggur leiðin um vötn. Á Gautaskurði eru 58 flóðgáttir og mesta hæð yfir sjávarmáli er 91, 5 m; byggður 1810-32; lokaður að meðaltali 4 mánuði á ári vegna ísa.
  • Keisaraskurðurinn: Skurðurinn mikli (kínv. Da Yunhe): skipaskurður í A-Kína; 1794 km; meðalbeidd: 30,5 m; tengir Chang Jiang og Gulafljót. Keisaraskurðurinn er elsti skipaskurður heims (gerð hans hófst 109 f.Kr.) og er einnig áveituskurður.
  • Kílaskurður: (þý. Nord-Ostsee-Kanal): 99 km langur skipaskurður í vestur Þýskalandi, milli Kiel og mynnis Saxelfar í Slésvík-Holtsetalandi; dýpstur 11 m og breiðastur 102 m en 44 við botn. Við hvorn enda eru lokur vegna sjávarfalla; byggður 1887-95 og stækkaður 1907-14.
  • Rínar-Herneskurðurinn:
  • Rínar-Marneskurðurinn:
  • Rínar-Rónarskurðurinn:
  • Saarskurður:
  • Sault Sainte Marie-skurðirnir: Sooskurðirnir: tveir skipaskurðir í Bandaríkjunum og Kanada meðfram ánni Saint Marys; tengja Efravatn og Huronvatn; opnaðir 1855 og endurbættir 1881-1919.
  • Trollhätteskurður: skipaskurður í SV-Svíþjóð, milli Gautaborgar og Vænis (Vänern); 84 km. langur, þar af 74 km. eftir Gautelfi; mesti hæðarmunur 44 m; opnaður 1800 og endurbyggður 1838-44.
  • Wellandskurðurinn: skipaskurður í Kanada, milli Erievatns og Ontariovatns sem liggur 100 m lægra; 45 km langur með átta þrepa skipastiga framhjá Niagarafossum; minnsta dýpi 9 m; hluti af Saint Lawrence vatnaleiðinni.


Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist