Ríkisvald
Þingræði: Stjórnarleiðtogi ber ábyrgð gagnvart löggjafarvaldinu.
Forsetaræði: Forseti er kosinn í almennum kosningum og er óháður löggjafarvaldinu.
Forsetalýðveldi
Blandað stjórnarfar:
Forsetaþingræði: Forsetinn er óháður, en stjórnarleiðtogi, skipaður af honum, ber ábyrgð gagnvart löggjafanum.
Önnur kerfi:
Lönd án stjórnarskrár: Stjórnin hvílir ekki á stjórnarskrá, eins og hjá bráðabirgðastjórn eða klerkaveldinu í Afganistan.
Hjálendur eða lönd án ríkisvalds.
Ríkisvald er yfirheiti yfir þær stofnanir sem fást við stjórn ríkis. Ríkisvaldið skiptist oftast í löggjafarvald, framkvæmdavald og dómsvald. Í mörgum löndum byggist ríkisvaldið á stjórnarskrá þar sem er kveðið á um stjórnarfar og fyrirkomulag stjórnsýslu.
Helstu tegundir stjórnarfars eru lýðræði, alræði, valdboðsstjórn, og ýmis konar blandað stjórnarfar.[1][2] Í Ríkinu nefnir Platon eftirfarandi tegundir stjórnarfars: auðræði, fámennisstjórn, aðalsstjórn, lýðræði og harðstjórn.[3] Við þetta mætti bæta konungsstjórn og klerkaveldi sem algengum tegundum stjórnarfars í mannkynsssögunni.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Dobratz, B.A. (2015). Power, Politics, and Society: An Introduction to Political Sociology. Taylor & Francis. bls. 47. ISBN 978-1-317-34529-9. Afrit af uppruna á 30 apríl 2023. Sótt 30 apríl 2023.
- ↑ Linz, Juan José (2000). Totalitarian and Authoritarian Regimes. Lynne Rienner Publisher. bls. 143. ISBN 978-1-55587-890-0. OCLC 1172052725. Afrit af uppruna á 22 apríl 2023. Sótt 20 október 2022.
- ↑ Dave Roos (5. september 2024). „What Are Plato's 5 Forms of Government?“. History.com.
