Stjórnmál

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Kosningaáróður fyrir bæjarstjórnarkosningar í Lausanne í Sviss.

Stjórnmál er ferli bindandi ákvarðanatöku fyrir hóp af fólki. Algengast er að tala um stjórnmál í sambandi við ákvarðanatöku fyrir ríki og sveitarfélög, en hugtakið getur einnig átt við um stjórnun fyrirtækja, og félagasamtaka. Í lýðræðisríkjum sem byggja á fulltrúalýðræði eru stjórnmálamenn kosnir til valda. Þeim er falið umboð til ákvarðanatöku fyrir hóp fólks. Harold Lasswell, þekktur bandarískur stjórnmálafræðingur á fyrri hluta 20. aldarinnar, sagði að stjórnmál snerust um „hver fengi hvað, hvenær og hvernig”.[1]

Í hnattrænu samhengi eru ríki grunneiningar stjórnmála. Þýski félagsfræðingurinn Max Weber skilgreindi stjórnmál sem „viðleitni til að eiga hlut í völdum eða til að hafa áhrif á skiptingu valda, hvort sem er milli ríkja eða milli hópa manna innan sama ríkis.”[2] Max Weber er einnig höfundurinn að einni víðteknustu skilgreiningu á ríkinu en það er sú félagslega stofnun sem hefur réttmætan og viðurkenndan einkarétt á beitingu líkamlegs ofbeldis á ákveðnu landssvæði. Hér erum við því aftur komin af lykilhugtökunum ríki og vald.

Tilvísanir[breyta]

  1. Lasswell, Harold. Politics: Who Gets What When, How. 1936. New York: McGraw-Hill
  2. Max Weber. Mennt og máttur. Hið íslenska bókmenntafélag, 1973. bls: 121

Heimildir[breyta]

Tengill[breyta]