Mól

mól
Einingakerfi	SI
Mælir	fjölda af efni
Merki	mol

Mól er grunnmælieining SI-kerfisins fyrir efnismagn ("fjöldi af efni"), táknuð með mol. Eitt mól er skilgreint sem nákvæmlega 6,022 140 76×10²³ einingar, t.d., atóma, sameinda, jóna eða rafeinda.

Núverandi skilgreining var tekin upp í nóvember 2018, leysir af eldri skilgreiningu (ekki sú fyrstu) en samkvæmt þeirri er mól fjöldi agna sem samsvarar fjölda frumeinda í 12 grömmum af kolefnissamsætunni ¹²C. Þessi fjöldi er kenndur við ítalska vísindamanninn Amadeo Avogadro og nefnist Avogadrosartala (stundum einnig tala Loschmidts).

SI margfeldi: mól (mol)

Undirmargfeldi				Margfeldi
Gildi	Tákn	Nafn		Gildi	Tákn	Nafn
10–1 mol	dmol	desimól		101 mol	damol	dekamól
10–2 mol	cmol	sentimól		102 mol	hmol	hektómól
10–3 mol	mmol	millimól		103 mol	kmol	kílómól
10–6 mol	μmol	míkrómól		106 mol	Mmol	megamól
10–9 mol	nmol	nanómól		109 mol	Gmol	gigamól
10–12 mol	pmol	píkómól		1012 mol	Tmol	teramól
10–15 mol	fmol	femtómól		1015 mol	Pmol	petamól
10–18 mol	amol	attómól		1018 mol	Emol	examól
10–21 mol	zmol	zeptómól		1021 mol	Zmol	zettamól
10–24 mol	ymol	yoktómól		1024 mol	Ymol	yottamól
10–27 mol	rmol	rontómól		1027 mol	Rmol	ronnamól
10–30 mol	qmol	qúektómól		1030 mol	Qmol	qúettamól
Algengar einingar eru feitletraðar.

Deilur vegna mólsins

Lengi vel voru eðlisfræðingar og efnafræðingar ósammála um hvernig bæri að skilgreina mól. Samtök eðlisfræðinga skilgreindu mól sem þann fjölda súrefnisatóma sem höfðu massann 16 g í gasi af ¹⁶O, en samtök efnafræðinga skilgreindu mól sem þann fjölda súrefnisatóma sem hefði massann 16 g í náttúrulegu súrefni. Þar sem súrefni kemur fyrir á jörðinni sem fleiri en ein samsæta var nokkur munur á þessum skilgreiningum. Þar að auki breytist samsætuhlutfall súrefnis í náttúrulegu súrefni með tímanum sem gerir það að verkum að skilgreining út frá náttúrulegu súrefni verður háð ákveðnum tímapunkti. Sá ágreiningur hefur nú verið lagður til hliðar og báðar fylkingarnar styðjast við SI-skilgreiningu.

Alþjóðlegi móldagurinn

Alþjóðlegi móldagurinn er 23. október. Bandarísku mólsamtökin (á ensku: National Mole Day Foundation) halda ráðstefnu ár hvert þann 23. október kl. 06:02 (e.h.) til að fagna skilgreiningu mólsins. 1 mól er u.þ.b. 6,02×10²³ einingar og því var ákveðið að halda ráðstefnuna kl. 6:02 (e.h.) þann 23. október (10/23 skv. bandarískri ritvenju).

Tenglar

Heimasíða bandarísku mólsamtakanna (National Mole Day Foundation)