Litáíska
| Litáíska lietuvių kalba | ||
|---|---|---|
| Málsvæði | Litáen, Pólland, Hvíta-Rússland | |
| Fjöldi málhafa | 4 milljónir | |
| Sæti | ekki með efstu 100 | |
| Ætt | Indóevrópsk tungumál | |
| Opinber staða | ||
| Opinbert tungumál |
Litáen | |
| Tungumálakóðar | ||
| ISO 639-1 | lt | |
| ISO 639-2 | lit | |
| SIL | lit | |
| ATH: Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode. | ||
Litáíska (lietuvių kalba) er tungumál talað í Litáen af 4 milljónum manna. Hún er einna fornlegust allra indóevrópskra mála, en elstu varðveittu textar sem ritaðir voru á tungumálinu eru þó frá 1550.
Málfræði
[breyta | breyta frumkóða]Föll eru átta í litáísku. Þau eru ávarpsfall, staðarfall, tækisfall og íferðarfall (auk nefnifalls, þolfalls, þágufalls og eignarfalls). Enginn greinir er notaður með nafnorðum en kynin eru 2: karlkyn og kvenkyn. Nafnháttur sagna endar alltaf á -ti. Líkt og í íslensku tákna -i og -y sama hljóð en yfsilon er haft strax eftir -i í stafrófinu. Sérkennilegt er hvernig neitun er forskeytt við sagnir.
Ritmál
[breyta | breyta frumkóða]Litáíska notar latínuletur sem hefur verið aðlagað með smástrikum. Í litáíska stafrófinu eru 32 stafir.
| A | Ą | B | C | Č | D | E | Ę | Ė | F | G | H | I | Į | Y | J | K | L | M | N | O | P | R | S | Š | T | U | Ų | Ū | V | Z | Ž |
| a | ą | b | c | č | d | e | ę | ė | f | g | h | i | į | y | j | k | l | m | n | o | p | r | s | š | t | u | ų | ū | v | z | ž |
Öfugt við íslensku er upphafleg stafsetning á erlendum mannanöfnum og borgarnöfnum ekki látin haldast heldur eru stafsett hljóðrétt, þannig t.d. verður Elton John Elton Džon og George Bush Džordž Buš.