Kildinsamíska
| Kildinsamíska кӣллт са̄мь кӣлл | ||
|---|---|---|
| Málsvæði | Rússland í Lovozero | |
| Heimshluti | Kólaskagi | |
| Fjöldi málhafa | 753 | |
| Sæti | ekki með efstu 100 | |
| Ætt | úrölsk mál finnsk-úgrísk mál | |
| Skrifletur | Kýrillískt stafróf | |
| Opinber staða | ||
| Opinbert tungumál |
- | |
| Stýrt af | - | |
| Tungumálakóðar | ||
| ISO 639-2 | smi | |
| SIL | SJD | |
| ATH: Þessi grein gæti innihaldið hljóðfræðitákn úr alþjóðlega hljóðstafrófinu í Unicode. | ||
Kildinsamíska (kildinsamíska: кӣллт са̄мь кӣлл kílt sam' kíl) er finnsk-úgrískt og samískt tungumál sem er talað í Rússlandi í Kólaskaga sem liggur í norðvestur Rússlandi. [1] Kildinsamíska er aðallega töluð í borginni Lovozero, sem er höfuðborg rússneska Lapplands. Í Lovozero kallar fólkið kildinsamísku einfaldlega „samísku“ eða „samíska tungumálið“. Um þessar mundir eiga aðeins 753 manns kildinsamísku að móðurmáli, en fleiri kunna tungumálið sem annað tungumál (og móðurmálið þá rússneska).
Kildinsamíska er eitt af þremum austursamískum tungumálum sem er skrifað í kýrillíska stafrófinu. Hún hefur líka bókstafi sem eru bara notaðir í kildinsamísku, til dæmis bókstafurinn „Ҍ ҍ“.
Stafróf
[breyta | breyta frumkóða]| А а | Ӓ ӓ | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | ' | (Һ һ) | И и | Й й | Ҋ ҋ | (Ј ј) |
| К к | Л л | Ӆ ӆ | М м | Ӎ ӎ | Н н | Ӊ ӊ | Ӈ ӈ |
| О о | П п | Р р | Ҏ ҏ | С с | Т т | У у | Ф ф |
| Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | |
| Ь ь | Ҍ ҍ | Э э | Ӭ ӭ | Ю ю | Я я |
Málnotkun
[breyta | breyta frumkóða]Orðasambönd
[breyta | breyta frumkóða]| Кӣллт са̄мь кӣлл | Íslenska |
|---|---|
| Тӣррв | Halló |
| Куэдсалле тӣррвэнҍ | Bless |
| Мун нэ̄мм ли А̄ннҍ | Ég heiti Anna |
| Ко̄ххт я̄лак (я̄лах)? | Hvað segirðu gott? |
| Шӣгтэнне, па̄ссьпэ, то̄нн? | Ég segi bara fínt, takk, en þú? |
| Па̄ссьпэ | Þakka þér fyrir |
| Мунн эмм тӣдҍ | Ég veit það ekki |
| Мунн эмм оа̄нтша | Ég skil ekki |
| Оа̄нтшак? (-шах) | Skilurðu? |
| Манҍтэ лӣ то̄н тэльфон нуммер? | Hvað er símanúmerið þitt? |
| Соа̄гкнэһкь | Orðaforði |
| Не̄дтӭль пе̄йв (Поаррькпе̄йв) | Dagar vikunnar |
| вӯссоаррк | mánudagur |
| ныммьпоаррк | þriðjudagur |
| ся̄рэдт, куалмантпе̄ййв | miðvikudagur |
| ня̄льянтпе̄ййв | fimmtudagur |
| пе̄тнэһць, выдантпе̄ййв | föstudagur |
| сӯвведҍ | laugardagur |
| пассьпе̄ййв | sunnudagur |
| Ма̄н | Mánuðir |
| о̄дтыгкьма̄нн | janúar |
| по̄рркма̄нн | febrúar |
| нюххчма̄нн | mars |
| кыдтма̄нн, кӯнҍтхэмма̄нн | apríl |
| вӯссьма̄нн | maí |
| ке̄ссьма̄нн | júní |
| сӯййнма̄нн | júlí |
| поаррькма̄нн | ágúst |
| че̄ххчма̄нн | september |
| рэ̄гкэмма̄нн | október |
| ӣӈӈма̄нн | november |
| коаммыййма̄нн, та̄лльвма̄нн | desember |
Töluorð
[breyta | breyta frumkóða]| Кӣллт са̄мь кӣлл | Íslenska |
|---|---|
| э̄ххт | einn |
| кӯһт (кӯххт) | tveir |
| ко̄ллм | þrír |
| не̄лльй | fjórir |
| выдт | fimm |
| кудт | sex |
| кыджемь | sjö |
| ка̄ххц | átta |
| аххц | níu |
| лоа̄гкь | tíu |
Málfræði
[breyta | breyta frumkóða]Föll
[breyta | breyta frumkóða]Fornöfn
[breyta | breyta frumkóða]Þessi listi er af fornöfnum í nefnifalli. Fornöfn í kildinsamísku eru mjög svípuð fornöfnum í öðrum samískum tungumálum.
| Kildinsamíska | Íslenska | |
|---|---|---|
| Fyrsta persóna (eintal) | мунн | ég |
| Önnur persóna (eintal) | то̄нн | þú |
| Þriðja persóna (eintal) | со̄нн | hann, hún |
| Fyrsta persóna (fleirital) | мыйй | við |
| Önnur persóna (fleirital) | тыйй | þið |
| Þriðja persóna (fleirital) | сыйй | þeir, þær, þau |
Sjá einnig
[breyta | breyta frumkóða]Heimildir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Куруч, Римма Дмитриевна. Краткий грамматийческий очерк Саамского языка. Moskva og Apatitý: Русский язык, 1985.