Ibn Saud

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Ibn Saud á fundi með Franklin D. Roosevelt um borð í bandaríska orrustuskipinu USS Quincy árið 1945

Abdulaziz (arabíska: عبد العزيز بن عبد الرحمن آل سعود‎, ‘Abd al-‘Azīz ibn ‘Abd ar-Raḥman Āl Sa‘ūd; 15. janúar 18769. nóvember 1953), þekktari utan arabaheimsins sem Ibn Saud, var fyrsti konungur Sádí-Arabíu sem er þriðja ríki Sáda.

Hann fæddist í Riyadh, sonur Abdul Rahman bin Faisal sem var síðasti emír Nejd. Árið 1890 lögðu Rasídar Riyadh undir sig og fjölskylda Ibn Saud hraktist í útlegð. Árið 1902 tókst Ibn Saud að leggja Riyadh aftur undir sig með litlum hópi skæruliða. Rasídar óskuðu þá eftir aðstoð frá Tyrkjaveldi sem sendu herlið til Nejd. Sádar hófu þá skæruhernað gegn her Tyrkja. Árið 1912 lagði hann Najd og austurströnd Arabíuskagans undir sig. Hann átti þátt í að stofna vopnaða bræðralagið Ikhwan sem var stefnt gegn ættbálkasamfélögum bedúína í anda Wahhabisma. Ibn Saud nýtti sér að Bretar hófu að styðja uppreisn araba gegn Tyrkjaveldi í Fyrri heimsstyrjöld og fékk frá þeim bæði nútímavopn og fé sem hann í kjölfarið notaði til að leggja ríki Rasída, emíratið Jabal Shammar, undir Nejd. Við þetta tvöfaldaðist ríki Ibn Saud. Árið 1925 lagði hann síðan Mekka og konungsríkið Hejaz undir sig. Nú voru Ikhwan-liðar orðnir honum andsnúnir vegna bandalags hans við Breta en hann gjörsigraði þá í orrustunni við Sabilla 1930. Þann 23. september 1932 sameinaði Ibn Saud konungsríkin Nejd og Hejaz og Sádí-Arabía varð til.

Hið nýja ríki Ibn Saud byggðist á hugmyndafræði Muhammad ibn Abd al-Wahhab sem meðal annars fól í sér að loka á hefðbundnar pílagrímaslóðir til Mekka og Medína. Olía uppgötvaðist í Sádí-Arabíu árið 1938 og gerði það að verkum að efnahagur ríkisins blómstraði og mikilvægi þess á alþjóðavettvangi stórjókst. Auður konungsfjölskyldunnar jókst líka og óhóflegt líferni auk árása á pílagríma sköpuðu aukna spennu innanlands. Eftir að hann lést 1953 tók elsti eftirlifandi sonur hans, Saud, við völdum.

Ibn Saud átti 22 eiginkonur og 45 syni, þar af 36 sem lifðu til fullorðinsára. Allir konungar Sádí-Arabíu eftir hans dag hafa verið synir hans.


Fyrirrennari:
Abd al-Aziz ibn Mut'ib
Emír Nejd
(1902 – 1921)
Eftirmaður:
sjálfur sem soldán
Fyrirrennari:
enginn
Soldán Nejd
(1921 – 1927)
Eftirmaður:
sjálfur sem konungur
Fyrirrennari:
enginn
Konungur Nejd
(1927 – 1932)
Eftirmaður:
sjálfur
Fyrirrennari:
enginn
Konungur Sádí-Arabíu
(1932 – 1953)
Eftirmaður:
Saud


Wikimedia Commons er með margmiðlunarefni sem tengist
Wiki letter w.svg  Þessi grein er stubbur sem ekki hefur verið settur í undirflokk. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina, eða með því að flokka hana betur.