Ubuntu

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Jump to navigation Jump to search
Ubuntu
Ubuntu 11.04 (is).png
Ubuntu 11.04 (Natty Narwhal) á íslensku
Fyrirtæki / Hönnuðir Canonical Ltd. / Ubuntu Foundation
Stýrikerfafjölskylda UNIX-legt
Source model Frjáls hugbúnaður
Fyrsta útgáfa 20. október 2004
Nýjasta útgáfa 18.04 LTS Bionic Beaver/ 26. apríl 2018
Tungumál í boði Fleiri en 55 tungumál
Uppfærsluforrit APT
Pakkakerfi dpkg
Studd kerfi x86, AMD64, ARMv7
Kjarni Linux
Aðal skjáborðsumhverfi GNOME (Unity í 16.04 LTS og 14.04 LTS; aðrir möguleikar KDE, GNOME, XFCE, LXDE o.fl.)
Leyfi Ýmis, aðalega GPL og GFDL
Vefsíða www.ubuntu.com

Ubuntu er fullbúið og ókeypis stýrikerfi sem byggir á GNU/Linux. Ubuntu miðar að því að vera ókeypis, frjálst og umfram allt notendavænt. Slagorð Ubuntu er á ensku Linux for human beings (lauslega þýtt sem „Linux fyrir fólk“ eða „Linux fyrir venjulegt fólk“, og vísar til þess hve auðvelt það er í notkun).

Ubuntu er sniðið að þörfum venjulegs notanda en Ubuntu fylgir vafrinn Mozilla Firefox, tölvupóstforritið Thunderbird og skrifstofuhugbúnaðurinn LibreOffice (afbrigði af OpenOffice.org, en báðir og sérstaklega hinn fyrrnefndi hugbúnaðurinn keppir við Microsoft Office, með sífellt betri samhæfni). Ubuntu notfærir sér margt frá Debian-verkefninu eins og APT-pakkakerfið.

Ubuntu er vinsælasta tegund Linux stýrikerfa samkvæmt vefsíðunni DistroWatch.[1] Nýjasta útgáfa Ubuntu kallast Bionic Beaver (18.04 LTS) kom út 26. apríl 2018 og er studd fram í apríl 2023. Svokallaðar "long-term support" (LTS) útgáfur þýða að uppfærslur eru gefnar út í fimm ár frá útgáfudegi þeirra. Nýjar LTS útgáfur koma út á tveggja ára fresti. Ef allar útgáfur eru taldar, ekki aðeins LTS, koma hins vegar út nýjar útgáfur með á hálfs árs fresti, í apríl og október.

Vel er hægt að nota útgáfur sem ekki eru LTS, en þar sem þær eru studdar í styttri tíma (og taka nýjungar fram yfir fínpússað og óbreytanlegt viðmót) ráðleggja margir frekar LTS til að þurfa sjaldnar að uppfæra milli útgáfa, sem þó er ókeypis. Margar breytingar koma þó ört inn í LTS útfágur, t.d. nýjar útgáfur af Firefox og öruggari breytingar.

Saga[breyta | breyta frumkóða]

Fyrsta útgáfa Ubuntu kom út 20. október 2004 sem skammtímaverkefni eða rótarskot frá Debian GNU/Linux og var markmið verkefnisins að gefa út uppfærslu á hálfs árs fresti. Hugbúnaðarpakkar í Ubuntu byggja á Debian Unstable auk þess sem Ubuntu notar APT til að setja upp forrit líkt og Debian.

Frá og með Raring Ringtail (13.04) er uppfærslustuðningur útgáfa sem ekki eru LTS, nýju mánuðir (svo sú útgáfa er nú óstudd).

Útgáfur[breyta | breyta frumkóða]

Núverandi studdar útgáfur eru, sú nýjasta 'Bionic Beaver (18.04 LTS) studd til apríl 2023 og Xenial Xerus (16.04 LTS) til apríl 2021, og eldri Trusty Tahr (14.04 LTS) til apríl 2019.

Hliðarverkefni með önnur útlit[breyta | breyta frumkóða]

Ubuntu notaði upphaflega GNOME-sjáborðið, svo Unity, svo aftur GNOME (sem þá var komið í uppfærða útgáfu). Unity er enn valmöguleiki í öllum nýjustu útgáfum. Forrit virka fyrir annað hvort virka í hinu (og KDE, XFCE o.s.frv.). Hins vegar er útlitið og virknin sem snýr að notanda önnur. Hægt er að fá annað útlit og virkni með öðru skjáborði, og að einhverju leiti önnur forrit sem fylgja með sjálfgefið með því að velja önnur hliðarverkefni en Ubuntu. Þetta er hægt með því að velja hliðarverkefnið í upphafi, en líka er hægt að bæta viðkomandi skjáborði við eftirá og hafa val á milli eða jafnvel hreinsa það upphaflega út.

Hliðarverkefni Ubuntu eru: Kubuntu (notar KDE)] og Xubuntu (notar XFCE) og fleiri.

Tilvísanir[breyta | breyta frumkóða]

Tenglar[breyta | breyta frumkóða]